Zek Geriliği (Mental Retardasyon)
ZEKÂ GERİLİĞİ (MENTAL RETARDASYON)
Mental retarde çocuklarda özellikle kognitif ve adaptif becerilerde olmak üzere gelişim geridir. Mental retardasyonun nedenleri değişkenken olup; neonatal travma, enfeksiyon hastalıklar, kromozomal anormallikler, metabolik hastalıklar ve çevresel toksinlerle alakalı olarak sıralanabilir.
Ancak yine de vakaların pek çoğunda olayı açıklayacak bir neden tespit edilemez. Vakaların çoğunluğunu hafif mental retardasyonlu vakalar oluşturur. Bunlar ileri ki yaşamların da ileri düzeyde eğitim gerektiren işler de çalışabilir, ekonomik ve sosyal bağımsızlıkların elde edebilirler. Çocuk hekiminin gelişimin geriliğini erken tanılaması çok önemli olup, bu sayede uygun tedavi ve kendi kapasitelerinin harekete geçirilmesi mümkün olur.
Hafif mental retardasyon genellikle izole bir problemdir. Oysaki ağır mental retardasyon sıklıkla birçok problemle birlikte olup, bunlar çocuğun yaşamının daha kısıtlı olmasına ve prognozun daha kötü olmasına yol açarlar. Bunlar serebral palsi, görmeye ait kusurlar, konvülzif hastalıklar, beslenme problemleri, ilişki kurma ve psikiyatrik problemler olarak sıralanabilir.
Mental retardasyon sınırlarının doğru olarak belirlenmesi, altta yatan etyolojinin saptanması, çocuğun uygun rehabilitasyon ve destek servisine yönlendirilmesi ve gerekli diğer önlemlerin alınması kritik noktalardır.
Mental retardasyonun derecesi artabilir veya sabit kalabilir.
Mental retardasyon bazı çocuklarda başlangıçtan itibaren varken bazı çocuklar da kısmen normal bir periyodu takiben gelişir.
Tedavisiz "maple syrup urine" hastalığı (MSUD) olan olgularda mental retardasyon erken dönemde belirginken homosistinüride 2-3 yaşına dek belirgin bir bulgu saptanmayabilir. Fenilketonürili vakalar ise ikisinin arasında bir tablo sergilerler.
Mental retardasyonlu çocuk değerlendirilirken bunun; organik mi, statik veya ilerleyici mi, tedavi edilebilir mi, familyal-herediter mi, anne-baba arasında akrabalık var mı sorularına yanıt alınmalıdır.
Mental retardasyonlu çocuklara dört yönden yaklaşmak gereklidir. Bunlar;
1. Etiyolojik faktörlerin belirlenmesi
2. Hastanın fonksiyonel durumunun belirlenmesi
3. Hasta yeteneklerinin en yüksek dereceye getirilmesi için hastanın yönetimi
4. Önlenmesi şeklinde sıralanabilir.
Çocuğunuz da bir gelişim geriliği hissediyorsanız… Konuşma, kendini ifade etme, belli talimatlara uyma, yaşıtlarının yapabildiği insan figürü, ev vs. gibi çizimler, yaşına göre logo yapabilme ve yürüme koşma, oyuncağı kavrama benzeri hareketler de yaşına göre davranmadığını düşünüyorsanız hemen bir çocuk psikiyatristine başvurunuz.
İlk bebeklik dönemlerin de başını tutabilme ve o dönemlere ait moreno, babinski gibi reflekslerin varlık göstermeyişi çocukta bir gelişim geriliğine işaret edebilir.
Hamilelikte anne karnında ki çocuktan alınan doku örneği ya da yeni doğanın topuğundan alınan kan örneği ile pek çok hastalık önlenebilmektedir. Örneğin; Fenilketonüri de erken teşhis ile bebeğin proteinli gıda alımından uzak tutulması ve protein yerine geçecek ilaç ve besin takviyesi alıyor olması çocukta ileride oluşacak zekâ geriliğini en aza indirgenmesini sağlayabilmektedir.
Bu multi-disipliner yaklaşım çocuğun ailesine açıklanmalıdır. Çocuk için bu; Pedagog, çocuk psikiyatristi ve nörolojik muayene gerektiren bir sürecin başlangıcı demektir. Bu tarz vakalar da bir diyet uzmanının çocuğun yeme listesini ayarlıyor olması da sıklıkla gerekebilir.
Mental retarde çocuklarda özellikle kognitif ve adaptif becerilerde olmak üzere gelişim geridir. Mental retardasyonun nedenleri değişkenken olup; neonatal travma, enfeksiyon hastalıklar, kromozomal anormallikler, metabolik hastalıklar ve çevresel toksinlerle alakalı olarak sıralanabilir.
Ancak yine de vakaların pek çoğunda olayı açıklayacak bir neden tespit edilemez. Vakaların çoğunluğunu hafif mental retardasyonlu vakalar oluşturur. Bunlar ileri ki yaşamların da ileri düzeyde eğitim gerektiren işler de çalışabilir, ekonomik ve sosyal bağımsızlıkların elde edebilirler. Çocuk hekiminin gelişimin geriliğini erken tanılaması çok önemli olup, bu sayede uygun tedavi ve kendi kapasitelerinin harekete geçirilmesi mümkün olur.
Hafif mental retardasyon genellikle izole bir problemdir. Oysaki ağır mental retardasyon sıklıkla birçok problemle birlikte olup, bunlar çocuğun yaşamının daha kısıtlı olmasına ve prognozun daha kötü olmasına yol açarlar. Bunlar serebral palsi, görmeye ait kusurlar, konvülzif hastalıklar, beslenme problemleri, ilişki kurma ve psikiyatrik problemler olarak sıralanabilir.
Mental retardasyon sınırlarının doğru olarak belirlenmesi, altta yatan etyolojinin saptanması, çocuğun uygun rehabilitasyon ve destek servisine yönlendirilmesi ve gerekli diğer önlemlerin alınması kritik noktalardır.
Mental retardasyonun derecesi artabilir veya sabit kalabilir.
Mental retardasyon bazı çocuklarda başlangıçtan itibaren varken bazı çocuklar da kısmen normal bir periyodu takiben gelişir.
Tedavisiz "maple syrup urine" hastalığı (MSUD) olan olgularda mental retardasyon erken dönemde belirginken homosistinüride 2-3 yaşına dek belirgin bir bulgu saptanmayabilir. Fenilketonürili vakalar ise ikisinin arasında bir tablo sergilerler.
Mental retardasyonlu çocuk değerlendirilirken bunun; organik mi, statik veya ilerleyici mi, tedavi edilebilir mi, familyal-herediter mi, anne-baba arasında akrabalık var mı sorularına yanıt alınmalıdır.
Mental retardasyonlu çocuklara dört yönden yaklaşmak gereklidir. Bunlar;
1. Etiyolojik faktörlerin belirlenmesi
2. Hastanın fonksiyonel durumunun belirlenmesi
3. Hasta yeteneklerinin en yüksek dereceye getirilmesi için hastanın yönetimi
4. Önlenmesi şeklinde sıralanabilir.
Çocuğunuz da bir gelişim geriliği hissediyorsanız… Konuşma, kendini ifade etme, belli talimatlara uyma, yaşıtlarının yapabildiği insan figürü, ev vs. gibi çizimler, yaşına göre logo yapabilme ve yürüme koşma, oyuncağı kavrama benzeri hareketler de yaşına göre davranmadığını düşünüyorsanız hemen bir çocuk psikiyatristine başvurunuz.
İlk bebeklik dönemlerin de başını tutabilme ve o dönemlere ait moreno, babinski gibi reflekslerin varlık göstermeyişi çocukta bir gelişim geriliğine işaret edebilir.
Hamilelikte anne karnında ki çocuktan alınan doku örneği ya da yeni doğanın topuğundan alınan kan örneği ile pek çok hastalık önlenebilmektedir. Örneğin; Fenilketonüri de erken teşhis ile bebeğin proteinli gıda alımından uzak tutulması ve protein yerine geçecek ilaç ve besin takviyesi alıyor olması çocukta ileride oluşacak zekâ geriliğini en aza indirgenmesini sağlayabilmektedir.
Bu multi-disipliner yaklaşım çocuğun ailesine açıklanmalıdır. Çocuk için bu; Pedagog, çocuk psikiyatristi ve nörolojik muayene gerektiren bir sürecin başlangıcı demektir. Bu tarz vakalar da bir diyet uzmanının çocuğun yeme listesini ayarlıyor olması da sıklıkla gerekebilir.
![](/images/kalpbeyaz.png)
![Facebook'ta paylaş](images/share_facebook-min.png)
![Twitter'da paylaş](images/share_tweeter-min.png)
![Linkin'de paylaş](images/share_linked-min.png)
![Pinterest'de paylaş](images/share_pinterest-min.png)
![Epostayla Paylaş](images/share_mail-min.png)
Yazan Uzman
|
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak
hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir
yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.