Muhabbet Kuşları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular Özel Yayın Öz-Vet Kuş Veteriner Kliniği , Kuş Veterineri ,kuş Veteriner
MUHABBET KUŞLARI HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR ÖZ-VET KUŞ VETERİNER KLİNİĞİ , KUŞ VETERİNERİ ,KUŞ VETERİNER
1-Muhabbet kuşumu evde kaç gün süreyle yalnız bırakabilirim ?
Muhabbet kuşlarını 1-2 gün süreyle evde yalnız bırakabilirsiniz. Bazen suluklarda çatlaklar olabilmekte ve suluktaki su bir kaç saat içinde 1-tamamen yok olmaktadır.
Bu riskleri gözönüne aldığımızda kuşumuzu 1 günden fazla süreyle yalnız bırakmamak en doğrusudur. Mümkünse 1 günden fazla süreyle bir yere gitmeniz gerekirse kuşunuzu bir arkadaşınıza veya komşunuza bırakınız.
Sıcak havalarda kuşumu nasıl serinletebilirim ? Balkona koysam zararı olur mu ?
Özellikle yazın sıcak havalarda muhabbet kuşu sahipleri kuşlarının kafesini balkona koymaktadır. Karga ve kedi gibi canlılar bu durumda kuşlarınız için tehlikeli olabilmektedir.
Kafesi dışarıdayken, muhabbet kuşunuz uzun süre güneş ışığı altında beklediği için veya rüzgar yüzünden kolayca hasta olabilir. Kuşlarınızı balkona koymanızı tavsiye etmiyoruz eğer koyacaksanız da çok dikkatli olmalısınız.
2-Yeni satın aldığınız kuşu ne zaman salmalısınız ?
Bir çok insan yeni satın alıp eve getirdiğiniz bir muhabbet kuşunu en azından bir süre salmamanız gerektiğini size söyleyecektir. Kimileri 1 hafta boyunca kimileri de 1 ay boyunca salmamanız gerektiğini söylerler. Bu doğru değildir. Yeni bir ortama gelen muhabbet kuşunun kafesde durarak odayı ve ortamı tanımasına imkan yoktur. Muhabbet kuşunuz uçtukça, hareket ettikçe bulunduğu ortamı tanır.
Eğer kuşunuzun sağlıklı olmasını istiyorsanız onu günlük olarak belirli süreler dahilinde uçurmalısınız.
Eğer kuşlarınıza güvenli bir ortam sağlayabilirseniz, siz yanlarında yokken bile uçabildikleri tehlikesiz bir ortamları varsa, bu onlar için en mükemmelidir. Muhabbet kuşunuzun rahat bir şekilde uçabilmesi için bulunduğu ortamı tanıması, keşfetmesi gerekir. Kuşunuzu salmadığınızda, kafeste geçirdiği süre zarfında içinde bulunduğu odayı keşfetmesi mümkün değildir. Kuşunuzu satın aldığınız günde veya 1 ay sonra salsanız da yine ilk uçma denemelerinde duvarlara veya tavana çarpabilir. Kafesin dışında ne kadar çok vakit geçirirse odayı tanıması da o kadar kısa sürer
3-Kuşuma tek bakabilirmiyim?
Muhabbet kuşları diğer tüm papağan türleri gibi topluluk halinde yaşamaktan, kalabalıktan keyif alırlar. Muhabbet kuşu satın alırken çift olarak almanızı, eğer tek ve yavru olarak satın alırsanız da size alıştıktan sonra, 1 yaşını geçmeden eş almanızı tavsiye ederiz.
4-Muhabbet kuşumun kafesini ne kadar sıklıkla temizlemeliyim ?
Kafes tabanının temizliğini 2-3 günde bir yapabilirsiniz. Sulukların yıkanması işlemi hergün yapılmalıdır. Günlük yıkanmayan sulukların içi yağlanır ve yosun tutar.
Kafes tellerinin silinmesi, yemliklerin yıkanması, tüneklerin zımparalanması gibi detaylı temizliği haftada bir yapmanız uygun olur.
5-Muhabbet kuşunun günlük ve haftalık bakımı nasıl olmalıdır ?
Muhabbet kuşlarımızla ilgilenmeden önce ve onlarla ilgilendikten sonra mutlaka ellerimizi yıkamalıyız.
Sulukları hergün temizlenmeli ve taze su eklenmeli, yemlikleri gün içinde bir kaç defa kontrol edilmeli ve kafes temizliğine özen gösterilmelidir.
Evcil hayvan sahibi olmak ve onların bakımlarıyla uğraşmak sorumluluk sahibi olmayı gerektirir
6-İçme suyu ve yemleri ne kadar sıklıkla değiştirmeliyim ?
Muhabbet kuşlarının sulukları her gün temiz bir fırça ile temizlenmeli ve taze su koyulmalıdır. Muhabbet kuşlarının yem karışımları yağlı tohumlardan oluştuğu için su içtikleri zaman suluğun içindeki suyun ve dolayısıyla suluğun yağlanmasına ve kirlenmesine sebep olurlar.
Eğer suluk temizlenmesse gözle görülür bir şekilde suluğun kıvrımlı bölgelerinde kirli ve temizlenmesi zor pislikler oluşur. Kuşların yem kapları gün içinde 1-2 defa tazelenmeli ve yem kabukları üflenmelidir.
7-Gaga taşı, kuş kumu, iyot ve enerji blok nedir, ne işe yarar, kullanmalı mıyım ?
Evcil hayvan mağazalarında satılan beyaz gaga taşı muhabbet kuşlarının kalsiyum ihtiyacını karşılamaları için kullanabileceğiniz bir üründür. Alçı, yumurta kabuğu ve kuş kumuna biraz su katıp donmasını bekleyerek muhabbet kuşunuz için kendi gaga taşınızı kolaylıkla yapabilirsiniz.
Kuş kumu muhabbet kuşu kafesinde mutlaka bulunmalıdır. Kuş kumunu ayrı bir kapta vermenizi tavsi ederiz.Evcil hayvan mağazalarında satılan muhabbet kuşu kumlarının bir çoğu kuşlar için uygun değildir. Bu kumlardan satın almayınız. Alacağınız kuş kumunun içinde kuş kömürü, kırmızı renkli iyotlu taneler, midye kabuğu gibi çeşitli taneler bulunmalıdır.
Mürekkep balığı kemiği muhabbet kuşlarının kalsiyum gereksinimlerini karşılamalarını sağlar.
İyot ve enerji blokları da kuşlarımızın iyot, mineral ihtiyacını karşılayan faydalı ürünlerdir. Kullanmanızı tavsiye ederiz.
8-Muhabbet kuşumun tırnağını, gagasını kesebilir miyim ?
Muhabbet kuşlarının kafesinde bulunan gaga taşı, ağaç dalından tünekler onların gagalarını ve tırnaklarını aşındırmak için yeterlidir fakat yavru muhabbet kuşlarının tırnakları halı ve perdelere takılabilir.
Bu durumda temiz bir tırmak makası yardımı ile tırnakların uçları çok az kısaltılabilir. Eğer bu işlemi daha önce yapmadıysanız mutlaka bilen birine danışmanızda fayda vardır çünkü ilk defa muhabbet kuşunun tırnaklarını kesmeye çalışan bir çok evcil sahibi muhabbet kuşlarının tırnaklarını kanatarak onların yaralanmasına sebep oluyor.
Ayrıca bazı muhabbet kuşlarında (genetik bozukluk olan) gagada aşırı uzama söz konusu olabiliyor. Bu durumda muhabbet kuşunun daha kolay yem yiyebilmesi için belirli aralıklarla örneğin ayda bir defa gagayı kısaltmak gerekir.
9-Aynı kafeste iki çift muhabbet kuşu bakılır mı ?
Yavru muhabbet kuşlarını yeterince büyük bir kafeste bir arada tutabilirsiniz. Aynı şey yetişkin muhabbet kuşları için geçerli değildir.
Özellikle erkek muhabbet kuşları dişi muhabbet kuşları için birbiriyle kavga edebilir ve yaralanabilirler. Eş olan kuşları her zaman ayrı kafeslerde tutmanızda fayda vardır.
Çok büyük salmalarda birden fazla çifti bir arada tutabilirsiniz fakat küçük kafeslerde bir arada tutmamalısınız.
10-Muhabbet kuşumu tatile giderken yanımda götürebilir miyim ? Ne kadar süre yolculuğa dayanabilir ?
Muhabbet kuşları yolcukluklar konusunda çok hassastır. Bir yerden başka bir yere taşırken çok dikkatli olmak gerekir. Muhabbet kuşları uzun yolculuklara dayanıklı değildirler.
Muhabbet kuşuma banyo yaptırabilir miyim ? Ne kadar sıklıkla banyo yaptırabilirim ? Su sıcaklığı ne olmalıdır ?
Muhabbet kuşlarına kışın seyrek olarak yazın ise sık sık banyo yaptırabilirsiniz.
Banyo suyu sıcaklığı kışın ılık yazın ise musluk suyu sıcaklığında olabilir.
11-Oda spreyi ve çiçekler zararlı mıdır ?
Muhabbet kuşlarınızın bulunduğu odada oda spreyi, böcek ilacı gibi spreyler kullanmamalısınız. Benzer şekilde kuşlarınızın bulunduğu odada sigara içmemelisiniz. Boya ve badana yapacağınız odada kuşlarınızı bulundurmamalısınız.
Kuşlarınızı saldığınızda odadaki çiçeklerin yapraklarını kemirip zehirlenebilirler. Bu sebeple kuşlarınızı saldığınız zamanlarda onların yanında olmalısınız veya saldığınız odada çiçek bulundurmamalısız.
12- muhabbet kuşlarının bulunduğu ortamda asla yapılmaması gerekenler nelerdir ?
Kuşunuzun olduğu odada kesinlikle sigara içmemelisiniz. Sigara dumanı kuşunuzun ömrünü fazlasıyla kısaltır.
Kuşlarınızı asla kafese kapalı bir yaşama mahkum etmeyin. Onları sık sık uçurun.
Muhabbet kuşları tek bakılmamalıdır.
13-Ben evde yokken kuşumun sıkılmaması için ne yapmalıyım ?
Evde olmadığınızda; radyo veya televizyonu açık bırakmak, can sıkıntısına kapılmaması için iyi bir yoldur. Çevredeki sesler, yalnız olmadığını düşündürecektir. Ayrıca kafesi pencereye yakın koyarak dışarıdaki hareketliliğin ilgisini çekmesini sağlayabilirsiniz ancak direkt güneş ışığı ve diğer tehlikelerden korunaklı bir yer olmasına da özen gösterilmelidir. Seslerin değişken ve ilgi çekici olmasına (konuşması için kısa süreli ve aynı kelimeleri içeren ses kayıtları bu konuda sağlıklı değildir) da dikkat edilmelidir
14-Muhabbet kuşumun bulunduğu odanın sıcaklığı ne olmalıdır ?
Muhabbet kuşlarının anavatanı Avustralya'dır. Sıcak iklim kuşlarıdır. Bulundukları odanın çok soğuk olmaması gerekir.
15-MUHABBET KUŞUNUN YUVASI NASIL OLMALI?
Pet shoplarda, muhabbet kuşları için uygun ölçülerde hazırlanmış yuvalar bulmak mümkün. Dilerseniz, 25 santim yüksekliğinde, 15 santim derinliğinde ve 15 santim genişliğinde bir yuvayı kendiniz de kontraplaktan yapabilirsiniz. Yuvaların arka kısmında, yavruları kontrol edebilmek için dışarı doğru açılan bir kapı ve ön kısmında anne ve babanın girebilmesi için bir delik bulunmalı. Giriş deliğinin birkaç santim altına, kuşcuların konarga adını verdiği kısa tüneği yerleştirmeyi unutmayın. Dişi kuş, yuvalığa uçtuğu zaman, giriş deliğinin kenarına değil, konargaya konacaktır. Ayrıca dişinin yuva yapabilmesi için arka kısıma bir oyuk yapmanız yuvanın düzgün durmasını sağlayacaktır.
16-YUVA YAPMASINA YARDIMCI MADDELER NELER OLMALIDIR?
Doğada yaşayan kuşlar, güçlü gagalarıyla ağaç dallarını ufalayıp, elde ettikleri talaşı, yuvalığın dibine taşırlar. Kafeste yaşayan kuşlara yardımcı olmak için, yuvanın tabanını üç santim yüksekliğinde, talaşla kaplayın. Yuvaya koyduğunuz talaşın, kimyasal maddelerle işlenmiş ağaçlardan elde edilmediğine emin olun. Ayrıca yuva yapmasına yardımcı olamak için kendir liflerini kafese koyarsak, dişi yuva yapmak için bu malzemeyi kullanacaktır.Yuva geniş bir kafese yerleştirilmeli. Kafes küçükse, yer kaplamaması için kapıyı açıp, dışarıdan yerleştirin. Muhabbet kuşları önce , yuvayı merakla izler. Dişi kuş gün geçtikce, yuvayla daha çok ilgilenir. Yuvanın içine gözatmaya başlar. Bir süre sonra içine girip, sağı solu gagalayıp, kontrol eder. Giderek, yuvada daha çok kalır. Erkek kuş da yuvaya gözatar ama içeri girmez. Dişiden uzak duran erkek kuş, artık daha cüreetkar davranacaktır.*
17-YUMURTLADIĞI ZAMAN DİŞİNİN DAVRANIŞLARI NASILDIR VE NEDEN BAZEN YUMURTASINI AŞAĞIYA ATAR?
İlk yumurtadan sonra iki günde bir olmak üzere toplam 4 ile 6 yumurta yaparlar. Yumurtlamak, dişi için muazzam zordur. İlk yumurtadan sonra kuş kuluçkaya yatar. Yalnızca, tuvalet ihtiyacı için dışarıya çıkar. Artık, erkeğin onu besleme zamanı gelmiştir. Bu arada meraklanarak yuvanın içine bakmak gibi bir harekette bulunmanız dişiyi rahatsız edeceğinden bazen yumurtaları kırmak yada aşağıya atmak gibi eylemlerle de karşılaşabilirsiniz. En iyisi uzaktan takip etmektir.Muhabbet kuşları hislerini çabuk gösteren, çabuk kızan kuşlardır. Özellikle yumurtladıktan sonra yuvasına bakılmasından, kendisi yada eşi ile ilgilenilmesinden, Kafes yada yuvasının yer değiştirilmesinden kesinlikle hoşlanmaz. Bunu yumurtalarını kırarak yada yuvadan aşağı atarak gösterir. Hatta yumurtadan çıkmış yavrusunu dahi yuvadan atabilir yada gagalayarak öldürebilir. bazen yeniden yumurtlayacağı zamanda yavrusunu öldürerek aşağıya atabilir. Buda bu kuşun yapısında olan ve henüz çözülememiş bir durumdur. Eğer yumurta boş yada yavruya bakma niyeti yoksa zaten yumurtayı aşağıya atar. Kanaryada böyle bir şey kesinlikle olmaz. Kanaryalar daha ağırbaşlı ve uysaldırlar.
18-YUMURTALARIN DÖLLENDİĞİ NASIL ANLAŞILIR?
Kuluçkanın 6ncı gününde, yumurtanın döllenip döllenmediği anlaşılır. Elinize aldığınız yumurtayı, bir el fenerine doğru tutun. Yumurtanın çekirdeğini görebilirsiniz. Döllenmemiş yumurtanın içinde leke göremezsiniz. Yumurtaların hepsini yuvaya koyun ki, dişi kızmasın.*
19-YAVRU MUHABBET KUŞU KAÇINCI GÜNDE YUMURTADAN ÇIKAR?
Yumurtadaki embriyonun, bebek muhabbet kuşuna dönüşmesi için, belli ısıda 18 gün geçmesi gerekir. Nasıl ikişer gün arayla yumurtladıysa, yavrularda aynı şekilde ikişer gün arayla yumurtadan çıkar. Dişi kuş, farklı boylarda yavrularla ilgilenmek zorundadır. Yuvada hala tüylenmemiş yavru varsa, bunları gece gündüz, kanatları altında korumaya devam eder.*
20-YAVRU MUHABBET KUŞUNUN SAĞLIKLI YETİŞMESİ İÇİN NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?
· Yuva sıcaklığı 37, ev sıcaklığı ise 16-18 derece olmalıdır. Yumurtaların kurumaması için kafesin içinde nem oranı yüksek tutulmalıdır.*
· Kuşlar, filizlenmiş tohumlar ve özel kuluçka yemleriyle beslenmeli.*
· Yuvalar her gün kontrol edilmeli. Yuva kontrolü, kuşun yuvada olmadığı zamanlar yapılmalı.*
· Yumurtaların kabukları yavrulara zarar verir. Yumurta kabukları, zaman geçirmeden yuvadan alınmalı.*
· Yavrulardan biri ölmüş olabilir. Diğer yavruların sağlığını tehtid eden ölü yavru mutlaka yuvadan çıkartılmalı.*
· Yavrunun kursağına hafifce dokunun. Genellikle boştur. İyi beslenmeyen yavrular, gelişimlerini tamamlayamazlar. Anneler, yeterince beslenmemiş olabilirler. Bu yüzden yavruların ve annelerin özel olarak beslenmesi gerekir.*
· Kuluçka döneminden önce satıcılardan beslenme şırıngası ve yavru yemi alın. Yavruları ilk 14 günde şırıngayla, daha sonra kaşıkla besleyin.*
· Besleyeceğiniz yavruyu, yumuşak bir kağıt havlunun üzerine yatırın. Hazırladığınız özel yemi, şırıngayla yavrunun diline damlatın. Kursağı doluncaya kadar bu işleme devam edin. Annenin yeterince besleyemediğini inandığınız yavrulara bu işlemi her gün uygulayın.*
21-YAVRU MUHABBET KUŞU NUN GELİŞMESİ NASIL OLUR?*
· Yavru yumurtadan çıktığında 2-2.7 gram ağırlığındadır. ilk beş gün boyunca gözleri kapalıdır. Sırt üstü yatar pozisyonda, annesinin yemlemesini bekler.*
· 6-8inci günler arasında yavrunun ağırlığı 12-14 grama ulaşır.*
· 7nci gün kanat tüyleri belirmeye başlar.*
· 8inci günde başını dik tutmaya başlar. Birkaç sıçrama yapabilir.*
· 9uncu gün kuyruk tüyleri büyümeye başlar. Gözleri açılır. Kuyruk kısmına oturarak beslenir.*
· 12nci gün, tüm ince tüyleri çıkmıştır. Ağırlığı 23 grama ulaşır.*
· 17nci gün tüm tüyleri tamamlanır. Hala yuvadan çıkmaz.*
· 21inci gün, tüy renkleri belirginleşir.*
· 28 ve 31inci günler arasındayavrular tırmanabilir. Kanatlarını çırparlar. Yuvadan çıkabilirler.*
· 28inci gün, tüm tüyleri tam anlamıyla çıkmıştır. Renkleri büyüklerinkine nazaran daha mattır.*
· 3-3 aylıkken, gençlik dönemi tüy değişimi gerçekleşir. Yeni çıkan tüyleri, büyüklerinki gibi parlak olur.*
22-MUHABBET KUŞU NUN ERKEK YADA DİŞİ OLDUĞUNU PRATİK OLARAK NASIL ANLARSINIZ?*
Muhabbet kuşunuzun erkek yada dişi olup olmadığını anlayabilmek basit bir yol göstereceğiz. Elbetteki bu uzman bir kuşçu*
gözüyle yapılmış bir tespit olmasada,Muhabbet kuşunun gagasının üzerindeki etli kısım koyu renkli ( Mavi yada benzeri renkli) ise erkek, renk yok ise dişidir diyebiliriz.*
23-MUHABBET KUŞU İLE ARKADAŞ OLABİLMEK İÇİN NELER YAPMALIYIZ ?
· Muhabbet kuşları, neşeli, akrobatik, sevecen, sıcakkanlı ve şaşırtıcı küçük kuşlardır. Onların dostluklarını kazanmak için, zekice yaklaşarak ilgisini çekin. Zaten çoğunlukla onlar sizden önce size yaklaşacaklardır. Ancak bu narin vücuttaki eğlendirici kişilik, ona kaba davranmanıza asla müsaade etmez.*
· Bir çok muhabbet kuşu, omuzlarınızda vakit geçirmeyi çok sever. Bu özelliklerine rağmen genellikle kucaklanacak, okşanacak hayvanlardan değildirler.*
· Ama ara da bir başlarının kaşınmasından da hoşlanırlar.*
· Muhabbet kuşları, kendilerine her gün dokunulmasını isterler. Eğer dokunuşlarınızı yeterli bulmazlarsa utangaç, vahşi ve bazen de yaramaz olabilirler.*
24-MUHABBET KUŞU NU EVCİLLEŞTİRMEK İÇİN NELERE DİKKAT ETMELİYİZ?
Onların çoğu, ailelerinin yanında, insani dokunuşlardan uzak büyüdükleri için ürkek olurlar. Bir muhabbet kuşunu çok genç yaşlarda, hatta bebekken elde ederseniz, evcilleştirilmesi çok daha kolaydır. Elle beslenen bebekler, kısa sürede sizinle arkadaş olurlar. Onlar, ebeveynleri tarafından yetiştirilenlerden daha fazla kucaklanılmaktan hoşlanırlar.*
Muhabbet kuşlarının tek başlarına ya da çift olarak tutulması mümkün. Eğer gerçekten kuş evcilleştirmek istiyorsanız, yalnız bir kuş edinmeniz daha iyi olacaktır. Çift olan kuşların asla evcilleştirilemeyeceği anlamında söylemiyoruz bunu. Sadece çift olan kuşlarınızı evcilleştirmek için daha fazla çalışmanız gerekir.*
25-İKİ MUHABBET KUŞU YANYANA OLUNCA EVCİLLEŞTİRMEK ZOR MUDUR?*
Tek bir kuşa göre daha zordur. Bunun sebebi de, kuşlar çift iken, birbirleri ile ilişki halindedir ama yalnız bir kuş, sadece sizinle ilişkidedir. Onun bir arkadaşı olması gerektiğini hesaba katın ve bu siz olun. Eğer tercihiniz çift kuş edinmekse, fakat aynı zamanda da size arkadaşlık etmelerini istiyorsanız, işe yalnız bir kuş edinmekle başlayın. Aradan bir kaç ay geçip de sizinle ilişki kurduğunda, yanına ikinci bir kuş ekleyebilirsiniz. Ancak sadece evcilleştirmek amacıyla kuşu uzun süre tek tutmakla ona işkence etmiş olursunuz. Bu nedenle kuşun bir süre sonra evcilleşip evcilleşmeyeceği durumundan belli olur. Belli bir süre sonra evcilleşmiyorsa yanına bir eş almanız onu daha sakin kılacaktır. Ancak kuşunuz evcilleşmeye meyilli ve hatta evcilleşmis ise ona bir eş almanızda da mani bir hal yoktur. Çünkü kuşunuz birkere size alıştımı sizinle olan dostluğunu kesmeyecektir.*
26-MUHABBET KUŞU NU KONUŞTURMAK İÇİN NE YAPMALIYIZ?*
Muhabbet kuşları konuşma yeteneğine sahiptirler. Bazı kuşlar, yeni kelimeleri ve deyimleri çabuk sökerken bazıları da asla tek kelime bile öğrenemeyebilir. Öncelikle yavru muhabbetkuşları 2-4 aylık iken konuşmaya eğitmeniz daha iyi sonuç verecektir. Belli bir ayı geçen kuşlar zor konuşur, hatta tek kelime bile öğretemeyebilirsiniz. Konuşma yeteneğine erkek muhabbetkuşlarının daha yatkın olduğu gözlenmiştir. Ancak dişi kuşlarda konuşur ama erkek kuşa göre kelime dağarcığı sınırlı kalır.
Muhabbet kuşlarının hayranlık uyandırıcı bir kelime dağarcığı olsa da, bunu anlamak zor olabilir. Çünkü kelimeleri yüksek bir hızda çıkarırlar. Erkek ve dişi kuşlar konuşmayı öğrenebilir, ama erkekler sözlük dağarcıklarına sık sık yeni kelimeler eklerler ve sözcükleri daha doğal çıkarmaya başlarlar.*
Eğer konuşan bir muhabbet kuşuna sahip olmayı gerçekten çok istiyorsanız, en iyi seçim, küçük yaşta, elle besleyebileceğiniz bir yavru alın. Fakat bunun bir garantisi olmadığını unutmayın.*
27-YAVRU MUHABBET KUŞUNA YADA YENİ ALDIĞIMIZ BİR KUŞA NASIL DAVRANMALIYIZ?*
Yavru bir muhabbet kuşunu alıp eve getirdiğinizde, kafesine yerleştirmeden önce yarım saat oynayın. Bu sizinle iletişime geçmesine, ilişki kurmasına yardım eder. İlk başlarda kuş çok ürkek görünebilir. Ve sizden uzaklaşmayı deneyebilir. Unutmayın ki o, sizin avucunuza ulaşana kadar diğer kuşların sesi ve görüntülerinden başka bir şey bilmiyordu.*
Eğer sizden uzaklaşmayı denerse, vücudunu nazikçe elleriniz arasında tutun. Sonra onu okşamaya başlayın ellerinizle. Ardından yanaklarınıza doğru götürün. Bu hareketler sakinleşmesine yardım edecektir.*
Tıpkı bebek muhabbet kuşu gibi eve ilk getirdiğinizde, yetişkin muhabbet kuşunu elinize alın. Emin olun ki ilk önce kanatlarını çırpacaktır. Onu dikkatlice yere bırakın. Elinizi çok yavaşça kuşun göğsünün üstüne götürün.*
Elinizi yere paralel olarak hareket ettirmeniz eğitim esnasında size kolaylık sağlayacaktır. Eğer arkaya doğru kaçarsa, vazgeçmeyin ve denemeyi sürdürün. Ürkütmeden, çok yavaş hareket ederek devam edin. Sonuçta yatışacak ve elinizin yakınına doğru yanaşacaktır. Yapmanıza izin verdiğinde, nazikçe göğsünden tutmayı deneyin. Doğru yolda olup olmadığınızı o size davranışları ile belli edecektir. Gerginse ve yeniden uzaklaşmayı denerse, yılmayın.*
28-MUHABBET KUŞUNU TERBİYEYE NEREDEN BAŞLAMALIYIZ?*
Artık elinizde ve siz çok yavaşça elinizi yukarı doğru kaldırıyorsunuz. Zıplamaya kalkışırsa, ona yatışması için süre verin ve tekrar deneyin. Öğretmeniz gereken öncelikli terim ‘‘Yukarı’’ ve ‘‘Aşağı’’olacaktır. Aşağı-yukarı pratik eğitimini, kuşunuzu evcilleştirirken hiç değilse haftada bir kere kullanabilirsiniz.*
Muhabbet kuşlarına acı vermeyi denemeyin. Eğer çimdiklemeye, ısırmaya devam ediyorsa hafifçe yüzüne üfürün. Bir kuşu elinizden düşürmemeniz gerekir. Hele de bir muhabbet kuşunu! Ona vurduğunuzda ya da düşürdüğünüzde bu hiç zevk verici bir öğreti olmayacaktır. Özellikle ısırmaya eğilimli olduğunda, kuşu omuzlarınıza yaklaştırmamanız gerekir. Hayır kelimesini ona mutlaka öğretmelisiniz.
28-MUHABBETKUŞLARI NELERDEN MUTLU OLURLAR ?*
· Kendi cinsinden bir kuş*
· Her zaman aynı saatte ilgi görmek*
· Tatlı yiyecekler*
· Mısır tanesi*
· Gagalayabileceği taze ağaç dalları*
· Geniş hareket alanı*
· Onunla alçak sesle konuşulması*
· Sahibi ile birlikte olmak*
· Sahibinin renkli elbiseleri*
16- MUHABBETKUŞLARI NELERDEN KORKARLAR ?*
· Yalnızlık*
· Ona sessizce yaklaşılması*
· Çevresindeki her türlü değişiklik
· Kafesin dışında ona tanıtılmadan verilen yeni bir oyuncak*
· Alışmadığı sesler*
· Buzdolabı ya da çamaşır makinesi üzerinde sallanan bir kafes*
· Evdeki kediler.*
· Elle tutulmak*
29-Neşelendiren Oyunlar:
· Muhabbet Kuşu, masanın üzerine konunca, bir kağıt parçasını buruşturup, yavaşça önüne atın. Ve oradan uzaklaşın.Göreceksiniz, bir süre kağıt yumağının çevresinde dolaşacak. Sonra gagalayacak. Kağıt yumağını diftmeye çalışacak. Kağıdın yüksek bir yerden düşmesini keyifle izleyecek. Düşen kağıdı, alıp aynı yere koyduğunu ve ve tekrara düşmesini keyifle izlediğini göreceksiniz.*
· Ucuna tel takılmış ve telin uçu kuşa batmayacak şekilde kıvrılmış, küçük bir plastik topu masanın üzerine koyun. Hemen yanına gelip topu yuvarlacak, gagasıyla telinden tutup, onu havaya doğru atacaktır.*
Onunla resim yapın. Boya kalemleriyle kağıdın üzerine şekiller çizin. Bu görüntü onu büyüleyecek. Renkli kalemleri gagasıyla tutmaya çalışacak. Kim bilir, belki bir çizgi de o atar!*
· Muhabbet kuşunuzla yem arama oyunu da oynayabilirsiniz. Sevdiği yemi, küçük bir karton kutunun içine koyun. Kutunun üzerine, yemi bulduğunda bir parça koparabileceği büyüklükte delikler açın. Bu uğraş, hem onu hem de sizi çok eğlendirecek.*
· Kuşunuza dans etmeyi öğretin. Radyo ya da yeybinizde müzik çalarken dans edin. Sizi dikkatle izleyecek. Kısa bir süre sonra o da sağa sola sallanmaya başlayacaktır.*
· Birlikte gazete okumaya ne dersiniz. Gazetelerin sayfalarını sallayın ki, onun dikkatini çeksin. Bir süre sonra gazetenin parçasını koparıp yere atın. Kâğıt parçasıyla dakikalarca oynayacaktır.*
· Bir kabın içine, pişirilmemiş şehriyeler koyun. Muhabbet kuşu, şehriyelerin içinde derin bir araştırmaya girecek, kabın içinde bir o yana bir bu yana savuracaktır. Çok gürültü yapacak, hatta şehriyeleri taşımaya kalkacak
MUHABBET KUŞUMU KENDİME NASIL ALIŞTIRABİLİRİM
Muhabbet kuşunuzu aldınız ve birkaç gün içerisinde size alışmasını istiyorsunuz değil mi?
Heyecanınızı, mutluluğunuzu tahmin edebiliyorum ancak, bu gerçek dışı bir beklentidir; hem sizi hem de kuşunuzu üzer. Muhabbet Kuşu sahibi olmak tarif edilemez bir mutluluk ve heyecandır fakat bir o kadar da sabır, ilgi ve sevgi isteyen bir durumdur. Hemen kaygılanmayın, doğru iletişimi sağlarsanız, karşılığını fazlasıyla alırsınız. Kuşunuzu evinize getirdiniz ve ne yapacağınızı bilmiyorsunuz.
1- Kafesine yemini ve suyunu koydunuz, ancak kafesin tabanında temiz bir köşeye yem ve su koymayı unutmayın. Çünkü kafesini tanımadığı için, yemliği ve suluğu bulamayabilir. Bu arada takip etmeyi de unutmayın, yemliğini ve suluğunu kullanmaya başladığında bu uygulamadan vazgeçin. Önemli bir ayrıntı da ilk günlerde kuşunuz yem yemeyebilir, su içmeyebilir. Ailesinden ve arkadaşlarından ayrılmış, yabancı bir ortama gelmiştir. Üzüntüsüne ve şaşkınlığına saygı duyun…
2- Kuşunuzu ilk bir hafta 10 gün kafesinden dışarıya çıkartmamanızı öneriyoruz. Bunu ne size, ne de kuşunuza eziyet etmek için yapmıyoruz. Kuşunuz yeni evini tanımıyor, eğer hemen dışarı çıkarttırsanız, uçarken sağa sola çarpıp, istenmeyen kazalara sebep olabilir; kırıklar, çıkıklar, çarpma sonucu beyin sarsıntıları hatta ölümle bile sonuçlanabilir.
3- Elbette bu süre içerisinde boş durmayacağız. Kendimizi kuşumuza alıştırma çalışmalarına başlayacağız. Kuşumuz kafesindeyken, yavaş hareketlerle parmağımızı kuşun göğsü ile ayakları arasına tıpkı bir tünek ya da ağaç dalı gibi uzatıp, üzerine çıkmasını sağlamalıyız. Ve bunu gün içerisinde sıkça tekrarlamalıyız. Tabii ki bu arada konuşma sesi tonuyla, ona güzel sözcükler söylemeyi de unutmuyoruz.
4- Kuşunuzu asla ve asla açlıkla terbiye etmeye çalışmayın. Unutmayın, kuşunuzun size güven duyması gerekiyor. Onu aç bırakan birisine ne kadar güven duyabilir? Bu durumda elbette elinize gelecektir, çünkü açtır ve bu bir zorunluluktur, size alıştı anlamına gelmez.
5- Kuşunuzun kafesi yüksekçe bir yerde durması gerekiyor. Unutmayın kuşlarınız doğada ağaç dallarında yaşarlar, kendilerinin güvende hissetmelerine yardımcı olur. Bunun dışında kuşunuzun kafesi, direkt güneş ışığı ve cereyan, rüzgar alan bir yerde bulunmamalı, yüksek ses, gürültü ve kavga gibi ortamlardan uzak tutulmalıdır.
6- Kuşlarınızın uyku düzeni de çok önemlidir. Sağlıklı uyku uyumayan bir kuş, huysuz ve saldırgan olur. Doğada gün batımıyla uykuya dalıp, güneşin doğmasıyla uyanırlar. Bu yüzden yaz aylarında en geç 22:00-22:30 uyumalı, kış aylarında ise bu süre 21:00-21:30 u geçmemelidir. Kuşlarınızı uyku saatinde karanlık ve sessiz bir odaya almalısınız.Böyle bir imkan yoksa, kafesin üzerini örtüp, odada ki ışık ve sesi azaltıp, onun uymasına fırsat vermelisiniz.
7- Bir hafta 10 günlük süreyi tamamladınız ve kuşunuzu kafesten çıkarttınız. Onun uçmasına fırsat verin. Unutmayın o bir kanatlı, uçmak ise onu en doğal davranışıdır. Üstelik kan dolaşımını uçma ile sağlarlar. Bu yüzden her gün kafesinden çıkartmaya özen gösterin.
8- İlk kez kafesinden dışarıya çıkan bir kuş şaşkın olacaktır. Asla ve asla avucunuza almayın, kovalamayın, yakalamaya çalışmayın. Bu davranışlarla size olan güveni tamamen kaybolacak, her şeye yeni baştan başlamak zorunda kalacaksınız. Unutmayın, Muhabbet Kuşları meraklıdır, onun merak duygusundan faydalanabilirsiniz. Örneğin kafesine girmesini istiyorsanız, bir maydanoz yaprağı ile kandırıp, kafese girmesini sağlayabilirsiniz. Bunu ilk uygulamada başaramazsanız, pes etmeyin tekrar tekrar deneyin.
9- Kuşunuzun size kendiliğinden gelmesi için de, yine merak duygusu devreye girmeli. Örneğin kuşunuz dışarıda ve size gelmiyor. Kendinize bir meyve tabağı hazırlayın ve iştahla karşısında yemeye başlayın ama kuşunuz yokmuş gibi davranın. Mutlaka tadına bakmak isteyecektir. Ya da sesli, renkli bir oyuncakta olabilir… Eğer kuşunuz tabağınıza ortak olmayı tercih ettiyse önemli bir basamağı atlamış sayılırsınız, devamı da gelecektir. En başta da belirttiğim gibi bu iş sabır, ilgi ve sevgi ile başarılacaktır. Kuşunuzla birlikte sağlıklı bir ömür diliyorum.
KAFES AKSAMI
Muhabbet kuşlarımızın gününün bir kısmını geçirdiği,beslendiği,uyuduğu bir ortam olan kafes ve kafes aksamı hem biz hem de kuşlarımız için önemlidir.Kafesin doğru düzenlenmesi de hem sağlık hem de psikolojik açıdan önem taşır.
Tül : Kafes tülü kullanımı, kuş besleyenlerin yaptığı başlıca hatalardan biridir. Tül, ev tozlarını ve kafes tozlarını toplayacağından kuşlarımızın astım,bronşit gibi solunum hastalıklarına yakalanmalarına yol açar. Aynı zamanda kuş ve ailesi(sahibi) arasında bir duvar ördüğünden evcilleştirme süreci uzar. Evcilleşmiş kuşlarda sahibine karşı soğukluk,psikolojik sorunlar gibi sonuçlar doğurabilir. Evimizi kuş yemlerinden,tüylerinden korumak/temiz tutmak istiyorsak en sağlıklı yöntem olan mutfak strechlerini kullanabiliriz. Strechi kafes etrafına 2 kez sarıp kapı ve yemlikleri makas yardımıyla açarsak sorun ortadan kalkacaktır.
Plastik tünekler : Bu tip tünek kuşlarda ayak krampları,mantar,egzama gibi bizlere de bulaşması muhtemel bazı hastalıklara neden olabilir. Aynı zamanda kuş tırnaklarını törpüleyemeyeceğinden tırnaklarda aşırı uzama görülebilir. Bunları önlemek için mutlaka ahşap tünek kullanmalıyız. Ahşap tüneği kendimiz de yapabileceğimiz gibi petshoplardan da temin edebiliriz. Tünekleriniz kuşunuzun kolay beslenebilmesi için yemliklere paralel olmalıdır. Mutlaka suluğa uzanabileceği bir tünek bulunmalıdır.
Kafes altı : Bu bölge kafeste en çabuk kirlenen bölgedir ve her gün temizlenmesi gerekir. Çoğu bakıcı kafes altına gazete kağıdı sermeyi tercih eder. Fakat bu oldukça yanlış bir eylemdir. Gazete baskılarında kullanılan kimyasallar kemirgen kuşlarımız için öldürücü niteliktedir.En doğrusu kafes altına tel ızgara yerleştirmektir. Kafesiniz ızgara için uygun değilse son çare olarak beyaz A4 kağıtları kullanabilirsiniz.
Mineral ve törpü ihtiyacı : Kafes kuşlarına ne kadar iyi bakım sunarsak sunalım yine de doğanın onlara baktığı gibi bakamayız. Bu yüzden ek olarak bazı uygulamalar yapmamız gerekir. Kafeslerde mutlaka gaga taşı(mineral blok da denir.) ve mürekkep balığı kemiği bulundurmalıyız. Bunlar hem kuşumuzun kalsiyum,mineral eksikliğini tamamlayacak hem de uzayan gaga ve tırnaklarını törpülemesini sağlayacaktır.
Oyuncaklar : Kuşlarımız kafeste iken sıkılmamaları için onlara oyuncaklar alırız/yaparız. Fakat bunun da bir usulü var elbet. Oynasın diye kafesi oyuncaklarla doldurursak onu sıkıntıya sokmaktan başka bir şey yapmış olmayız. Oyuncaklar kafeste(kafesin büyüklüğüne göre) yeterli hareket alanı kalacak şekilde konumlandırılmalıdır. Onun sağlığını tehlikeye sokacak oyuncaklar kullanılmamalıdır. Biz nasıl her gün pilav yiyemiyorsak onlarda uzun süre aynı oyuncaklarla oynayamayacaktır. Bu yüzden oyuncakları değişimli olarak kullanmalıyız. Yani 4 oyuncağınız varsa bir hafta ikisi,bir hafta diğer ikisi olarak kullanmalıyız ki oyuncağını özleyip heyecanla oynasın.
Kafesin konumu : Son olarak önemli bir konuya daha değinmek istiyorum. Eğer cana yakın,kendine güvenen,cıvıl cıvıl bir muhabbet kuşu istiyorsanız kafesini ailenizin en çok kullandığı(oturma odası gibi) bir mekana sabitleyin. Unutmayın en mühimi ise kafesin yüksekliğidir. Onların kuş olduğunu ve daima yükseklerde rahat edeceklerini unutmayarak kafesi en az 160 cm yüksekliğe konumlandırın.
Bu kurallara uyarsak daha sağlıklı ve mutlu kuşlara sahip oluruz.
SICAK HAVALAR VE KLİMA KULLANIMI
Yaz günlerinde havalar çok sıcak gidiyor. Evinizde klima var ise, aşağıdaki hususlara dikkat ederek kafeslerinizi klimalı odaya alabilirsiniz,
1) Odada soğuk hava akımı olmaması için klimayı çok yüksek dereceye getirmeyiniz.
2) Klimanın üfleme yönüne dikkat ederek kafese doğru üflemesine engel olunuz.
3) Mümkünse kafesi odanın köşe kısımlarına yakın yerleştiriniz.
4) Yönü sürekli dönen bir klima ise odadaki ölü noktaları bulup kafesi oraya koyunuz, bu genellikle klimanın tam yan tarafı olabilir.
5) Kuşlarınızı dışarı saldığınızda klimayı kısınız ve mubişin klimaya doğru uçmasını da engelleyiniz.
6) Gece klimalı odada uyutmayıp kafesi evin serin bir odasına alınız.
7) Oyun köşenizin yerini klimanın konumuna göre değiştiriniz.
TATİL PLANLARI VE MUHABBET KUŞUMUZ
Minicik bir kus olarak baktigimiz/gordugumuz muhabbet kuslari aslinda gorunuz olarak elimizi dolduramayacak kadar kucuk olsa da hayatimizi kaplayacak kadar buyukturler aslinda.Buyuk bir merak ve hevesle evimize getirdigimiz kuslar bizlere uzuuun zaman gibi gorunen kisa zamanda bekledigimiz kelimeleri soylemeyip,bekledigimiz davranislarda bulunmayinca bocalayip kusu gozumuzden cikartma derecesine geliriz.Oysa her seyde oldugu gibi sabirdadir isin butun sirri.Sabir derken ne anladigimiz da onemli;karsiliksiz beklentisiz bekleyistir sabir.Hic sikayet etmeden oldugu gibi kabullenip beklemektir sabir.Nasrettin Hoca'nin göle maya calarken ya tutarsa deyisidir sabir.Tabii kusumuzla birlikte yasamak isterken, onceden hesaplamadigimiz seylerde vardir.Tatil bunlardan biridir. Arabasi, yazligi olanlar icin biraz daha kolay.Ya ogrenciler;ya kampa cadir tatiline gidenler,otelde kalacaklar?
Tabii kusunuzu cok seviyorsunuz ama tatile de ihtiyaciniz var,ya da zorunlu.Ne yapacaksiniz kimleri bulacaksiniz kusa bakmak icin.Bunun planini aslinda en az 1 ay onceden yapmak lazim.Kusunuzun tanidigi komsu ya da akraba bu konuda size yardimci olabilir mi? Bu donemde kusunuza bakacak kisi mutlaka en az 1 ay oncede evinize gelmeli kusunuz ile diyalog kurmali sizin yoklugunuzda sizin kadar olmasa da sevgi muhabbet ve dikkat,ozveri verebilmelidir.Baska eve verecekseniz o evde onceden yasamaya alismali o evi tanimalidir.Ayni zamanda hem baska ev ve sizin yoklugunuz bocalamasini yasamamalidir.
Kusunuzu vereceginiz kisi bilgilendirilmeli,ve elinin altinda bir veteriner adresi olmalisir olasi kazalara karsi.
Genel olarak tatile gitmek durumundaysanız yapabileceğiniz 3 seçenek vardır.
**** TATİLE GİDİYORSUNUZ. PEKİ YA MUBİŞİNİZ? ****
Tatile gidecekseniz,
1) Bazı tatil yerleri evcil hayvan kabul ederler. Şartlarını araştırın. Ancak yine de sabahtan akşama kliması kapalı bir odada sıcakta kalabileceğini, klimayı açsanız bile tek bir otel odasında klimadan zarar görebileceğini vs. dikkate alın.
2) Yukarda belirtildiği gibi tavsiyemiz, konudan anlayan bir yakın akraba/arkadaşınıza bırakmanız, elbette bahsedilen konulara dikkat ederek.
3) Güveneceğiniz bir arkadaşınız yoksa, MMSevenler olarak biz size yardımcı olabiliriz. Sayfamız duvarına detaylarınızı belirten bir not bırakabilirsiniz, bulunduğunuz yerinizi ve zamanınızı bildirebilirsiniz, biz sayfamızda durumunuzu kapak resmi yaparız. Böylece bu konuda belki yardım edecek bir üyemiz bulunabilir.
Tabii yine de unutmayin sizi cok seven kusunuz 1 gunde bile sizi ozleyecek, geri dondiginizde konusmasinda davranislarinda farkliliklar bulacaksiniz. Genelde en büyük farklılık ısırmadaki artış şeklinde olmaktadır.
MUHABBET KUSU ILE NELER YAPILIR ?
Muhabbet Kuşlarınız ile yeterli ilgi ve sevgi bağı oluşturduktan sonra her türlü oyun ve eğlence serüvenine adım atabilirsiniz, bu sizin hayal gücünüze kalıyor elbette. İşte bunlardan bazıları :
1) Beyaz mektup kagitlarindan minik toplar yapip beraber oynayablirsiniz.
2) Ona ipler ile boncuklar ile oyuncaklar yapabilirsiniz,beraber oynayabilirsiniz.
3) Bos vakitlerinizden ya da kendinize ayirdiginiz zamandan fedakarlik yapip el becerilerinizi gelistirip tahtadan oyuncaklar yapabilirsiniz. Örn. MM'in resimleri. [merdiven,tunek,ruzgar gulu]
4) Kuslar meraklidir mektup kagitlarindan minik zarflar yapip[3-4cm]iclerine yem koyarak,yemleri kendi bulmasini saglayabilirsiniz.
5) Her zaman para ile oyuncak almaniza gerek yok evdeki malzemelerden oyuncaklar yapabilirsiniz.
a) Plastik sise kapaklari isinize yarayabilir, hatta kabakta bir delik acip ip gecirerek asabilirsiniz.
b) Bitmis wc kagitlarinin rulosu onlar icin kemirilecek bir malzemedir
c) Bitmis tukenmez kalemlerin icini atarak malzeme elde edebilirsiniz[mesela 3 adet tukenmez kalem icleri atilip icinden ip gecirilerek asilirsa birbirine carptiginda ses getirecektir.bu onlar icin zil gibi bir eglencedir]
d) İri boy düğmeleri yanyana gelecek şekilde iplerle bağlayıp ses getiren bir oyuncak,
6) MM'in bazı resimlerinde dikkatle görüneceği üzere, bazı yoğurt yada kova saplarından salıncak olarak yararlanabilirsiniz. (Arkada iki ucundan asılı köşeli salıncak)
7) Renkli dantel parçalarını oyuncak ve salıncak kenarlarına tutturabilirsiniz,
8) Meyve sebze parçalarını bazı oyuncaklarına kıskaçla tutturabilirsiniz,
9) Minik oyuncak bebekler, ayıcıklar vs. ile de oynayabilirler (ilk başta korkabilir ama zamanla alışırlar).
Bunlara daha da baska malzemeler de eklenebilinir.
ES SECIMI
Kusunuza es almaya karar verdiniz :
1)kusunuz ile akran olmasina gayret ediniz
2)hastalikli olmadigindan emin olunuz
3)bildiginiz yerlerden almaya gayret ediniz
4)uretim icin es aldi iseniz en az 6 aylik bir bekleyis olacagini bilmelisiniz
5)Yeni aldiginiz kusu ayri bir kafes ile eve getiriniz ve tamamen anlastiklarindan emin olana kadar ayni kafeste tutmayiniz[bu da en az 1 ay surecektir]
6)evdeki kusunuzun ilgisinin bolunecegini sizinle eskisi kadar fazla zaman gecirmeyecegini unutmayiniz
7)planlarinizi gecici yapmayiniz.Yeterli yeriniz,butceniz ve bilgi birikiminiz oldugundan emin olunuz
8)Ozellikle kucukken beraber buyuyen kuslarda es degil kardeslik kavrami gelisir
9)Sunu hic unutmayin:kusunuza es almak sizin fikriniz;onun degil.Bu yuzden es olmayabilecegine de her zaman hazirlikli olun.
GECIKMIS TUY DOKUMU
Bir muhabbet kusunun tuy dokme donemi gecikirse, oncelikle boyun etrafındaki tuyler seyreklesir. Bunu takip eden donemde , normal bir tuy degisimine benzemesidir. Fakat yeni tuyler, teleklere ve diger tuylerine yapisir. Genelde, geciken tuy degisiminde olan kusun tuyu donuk, kut ve karisiktir[duzgun degildir]. Bazı tuy uclari, siyahimsi kahverengi halini alir.
Gecikmis tuy dokumunun nedenleri; cogunlukla mineral ve/veya amino asit eksikligidir. Buna ek olarak hormonal fonsiyon bozuklugu veya siddetli stres [ kalabalik ortam,ani kafes/yer degisikligi ].
Bu sorun karsisinda bir veteriner hekim ile birlikte nedenleri arastirarak tedavi edilmeleri gerekir. Muhabbet kusunun sagligi acisindan bakim ve beslenmesinin duzenli kontrolu gerekir.
İlk tüy dökümü
Normal tuy dokumu bir muhabbet kusunun yasaminda dogal bir durumdur. Yavrularin, genc muhabbet kuslari olarak taninmalarini saglayan ozel tuyleri vardir. İlk tuyleri icin karakteristik bicim, ilk tuy dokumunden sonra alin dahil butun basin beyaz veya sari renkte doldurulacak olan kısminin siyah cizgilerle donanmis olmasidir. Yavrular, bu ilk tuy dokumu boyunca tamamen tuy degistirirerek, eriskin muhabbet kuslarina benzemelerini saglayacak tuylere sahip olurlar.
İlk tuy degisimi, derilerinin (birkac gunde bu ciplak kisim tuyle kapandigi takdirde) ciddi sayilmayacak bicimde gorunmesine neden olur. İlk tuy dokumunun tipik bir göstergesi de, cerelerinin cinsiyetlerinin belirlenmesini saglayacak belirginlikte olmamasdir.İlk tuy dokumu sonrasinda cok az yavruda tamamen renkli (parlak mavi veya kahverengi) cereye rastlanir.
Genellikle ilk tuy degisimi, hayatinin ucuncu ve yedinci aylari arasında yer alir ama her kus icin ayri tuy dokumu gerceklestiginden baslangici kesin olarak belirlenemez.
2 aylik, ilk tuyler
3.5 aylik, ilk tuy dokumu
4 aylik, ilk tuy dokumu
6 aylik, ergenlik tuyleri
Düzenli tüy dökümü
Buyuk ve kucuk tuylerin(kanat, kuyruk, govde) dogal olarak dokulmesi olarak karakteristik durum gosterir. Tuy doken Muhabbet kuslari , bu sirada ucma yeteneklerini kaybetmezler. Duzenli tuy dokumunde hicbir ciplak deri ortaya cikmaz, kusun vucudu her zaman, birkac tuy ile de olsa kaplanmis bicimdedir. Eski ve asinmis tuylerin yerine yenileri cikar. Bu yeni tuyler; ince, minik, yari saydamca beyaz renkli cubuklar seklindedir. Birkac gun icinde bu olusum acilir, yeni tuylere donusur.
Tuy dokme sirasinda Muhabbet Kuslari, genelde yaptiklarini yapmazlar ve daha az aktif olurlar. Ozellikle daha buyuk kuslar daha cok uyur , hatta ara sira yuksek sesli otme ve cok ofkeli isirmalarla birlikte kendini gosteren, asiri alinganliktan rahatsızlik verici duruma kadar giden davranislar sergilerler. Bu tuy dokumunde, ek yiyecek ve vitaminlerle desteklenir ve içinde bulundugu surece saygi duyulup zaman taninirsa, kisa zamanda toparlayacak ve kendini yeniden daha iyi hissedecektir.
Nadiren de olsa duzenli tuy dokumunde endiselendirecek bir durumla[ fazla tuyunu dokmesi] karsilasilabilinir. Gecici olarak, kusun ucma yetenegi azalir. Daha buyuk kuslar ucuslarini becerili sekilde ayarlayabilir. Bu durumdaki genc kuslar ise, buyuklere gore daha az ucma yetenegine sahip olduklarindan kazalar olusabilir.
Lütfen unutmayınız:
Buyuk, birkac yasindaki kus, ayni zamanda cok fazla birincil onem arzeden (kanat , kuyruk) tuylerini dokerse ucmasi zorlasir, herhangi bir kazayi onlemek tehlikeye atmamak icin birkac gun boyunca kusu kafesinden cikarmamak gerekir. Yeni tuylerin, kusun guvenli bicimde ucmasini, yonlenmesini saglayacak kadar buyumesi saglandiginda , yeniden kafesten disari cikmasina izin verilmelidir. Genelde yeni tuylerin buyumesi iki haftadan daha uzun surmeyecektir.
Bu doneminde, kusa destek olmak icin, istedigi kadar uyumasına izin verilmelidir. Daha buyuk kuslar, daha kaprisli ve daha dengesiz olurlar.Bedenleri, yeni tuylerin buyumesi icin daha cok enerjiye gereksinim duyar. Bu yuzden, saglikli taze meyve veya sebze gibi besinlerle desteklenmesi cok onemlidir. Mesela salatalik [hiyar], tuy dokumu esnasinda ihtiyac duyduklari bircok minerali icerir, filizlendirilmis buğday da onerebilirim.
KAFES YARALANMALARI
Kafeslerimizi gözden geçirelim:
1-Kafes baglanti yerlerinde her hangi bir cikinti varmi bu kuslarimizi vucudunda yaralanmalar yapabilir.
2-Kafes parmakliklarinin araliklarina dikkat edelim.Bazi kafes modellerinde bu aralik V seklinde daralmalar icermektedir.Ayak ve kanatlar buraya sıkışabilir.
3-Tuneklerinizi kontrol ediniz.Tahta tunekler kusunuzun ayak ve tirnak sagligi icin cok onemlidir.
4-Birden fazla kus besliyor iseniz ya da eslesme amaci ile yeni getirdiginiz kus da bu tip yaralanmalara neden olabilir.
5-Kafesin bulundugu yere dikkat ediniz.Kafes boy hizasindan asagilarda ise eve gelen kisilerden golgelerden korkarak ani hareketlerde bulunacak.Bu da yaralanmalara yol acabilir.
Ayrıca,
6-Kusunuz ile aranizdaki diyaloga dikkat ediniz.Kendini mutsuz hisseden kus kendini yaralayabilir.[tuylerini cekerek]
7- Hazır alınan yada kendi yaptığınız oyuncaklara dikkat edin, ayaklarını, parmaklarını yada başlarını sıkıştırabilecek durumda olmamalıdır.
8- Evin mutfak-banyo bölümlerini kapalı tutarak buralara doğru uçmalarını engelleyin, bu bölgeler ciddi tehlikeler doğurabilir. Son birkaç ay içinde sıcak su-yemek yaralanması yaşayan üyelerimiz olmuştur.
Kuslariniz boyle bir yaralanmaya maruz kaldiginda:
Kanama az ise oncelikle gazli bez ile[kagit pecete de olabilir]kanayan yerdeki kani, hafifce bastirip yok ediniz.Asit borikli su ile temizleyiniz.[Yok ise tuzlu su olabilir]Kanama fazla ise kan tasi ya da nisasta ile hazirlayacaginiz lapa ile kani durdurunuz.Muhabbetkuslarinda cok az kan oldugu icin kan kaybi hayati tehlikedir.Yara yeri derin /buyuk ise mutlaka hekime basvurunuz kan zehirlenmesine onlem icin.
UYKU DUZENI
Kuslar gun isigi ile uyuyup uyanirlar.Buna gore de kis saati icin en gec 8 de uyumalari gerekir.Ya yazin diyeceksiniz.Bu kuslar tropikal ulke kuslari,tropikal ulkelerde de yazin dahi nerede ise 8 de hava kararir.Bir de bu kuslar en yuksek dallarda yasayan canlilar;yani tamamen sessiz diyebiliriz.
Gunumuz sartlarinda kimilerinin okul kimilerinin de is durumlari nedeni ile daha 8 de evde olamayanlar bile vardir sanirim.Bu kisiler kuslarini biraz daha uyanik tutmakta haklilar.
Evimizde geceleri pek kullanilmayan bir oda var ise; kusunuzu o odaya alarak uzerini ortmeden uyutabilirsiniz.Ama oyle bir odamiz yok derseniz o zaman kusunuzu koridor ya da pek fazla dolasmadiginiz bir yere de goturup uzerini ortebilirsiniz.
Evde soba yakiyoruz oturma odasinin disindaki her yer soguk diyorsaniz; o zaman kusunuz oturma odasinda kalabilir uzerini ortup uyumasini saglayabilirsiniz.Tabii kusunuzu cok sevdiginize gore tv sesini daha kisip isigi azaltip fazla yuksek sesle konusmayarak ona da saygi gosterebilirsiniz.
Uyku duzeni olmayan bir kusun bedensel ritmi cabuk bozulacaktir.
KUS KUMU
Kuslar tarafindan tuketilen kabuklu tohumlarin tumuyle sindirilmesi amaci ile Bazi kisiler tarafindan kum kullanilir.Oysa kuslarin sindirim sistemindeki enzimler cok iyi gorev yaparlar.Sadece ay cekirdegi gibi bazi kabuklar sorun yaratabilir.Bu da aslinda acikca gosteriyor ki kum genelde guvercinler icindir. Formule edilmis, ufak kabuklu tohumlarla beslenen kuslar için kum gerekmeyecektir.
Hangi kumlar kullanilmasi gerek dersek; "organik" olan murekkep baligi kabugu, istiridye kabugu, kirectasi ve alcitasi en uygunlaridir.Bunlar kafese asilarak kusun ihtiyaci oldugunda kullanmasi saglanir.Zorunlu olarak kum tuketmesi gereken kuslar; karaciger hastaligi, pankreas iltihabı, bobrek bozuklugu ve genel kotu beslenme yonünden degerlendirilmelidir.Bu tip vakalar genelde Kuzey Amerika'da bulunmaktadir.Turkiye'ye de ticari amac ile kum satildigini dusunuyorum.
Avrupa'da kafes tabaninda temizlik amaci ile kullanilir kum.diskidaki suyu emerek kotu kokuyu engeller. Her sabah kum elenerek diskilardan arindirilir. 3 haftada bir de kum tamamen degistirilir. Satın alinan herhangi bir kum karısiminin iceriginde odun komurunun olmamasina dikkat edilmeli. Odun kömürü, A, B2 ve K vitaminlerinin eksikliğine yol açabilir.
Yuvaliklarda kum kullanilmasi ise son derece tehlikelidir.Diski ile bebeklerin bacaklarina,vucuduna,iki bebegin birbirine yapismasina neden olabilir.[Bu durumda ilik su ile yavas yavas temizleyiniz.]
KAFES BAKIMI VE TEMİZLİĞİ
Muhabbet kuşlarımızın sağlığı için en temel konu temizliktir. Kafes aksamı (yemlik, suluk, tunekler vs.) hergun ılık sirkeli su ile sünger ve fırça yardımıyla yıkanmalıdir. Sirkeli su olma nedeni ise yağlardan cabuk arinmasidir. Muhabbet kuslari kendilerini temizlerken kuyruk ustundeki yaglar yardimi ile vucudunun diger kismindaki tuylerini yaglayarak tek tek butun tuylerini tarar gibi islemden gecirirler. Kok diplerinin de havalanmasini kuru ciltlerinin de yaglanmasini/nemlenmesini saglarlar. Bu yuzdendir ki kisin soba/kalorifer ile isitilan evlerde asiri sicak ile ortam kuruyacagi icin; arada su kaynatarak nem oranini yukseltiniz. Odanin asiri sicakligi da kuslarinizin tüy dokmesine neden olur. Zira kuru olarak 22 dereceden yukarisi kuslariniz icin tehlikelidir. Su kabini 2 gun degistirmediginizde farkedersiniz ki bulaniktir,hatta bir de tabanini elleyiniz kaygandir. Bu yag birikmesini hissedebilirsiniz kendinizde.
Önemli bir konu da gece kusunuzun kafesin neresinde uyuduğunu bilemezsiniz. Belki de su kabinin üst kisminda uyumuş ve dışkısı su kabina düşmüş olabilir. Bu yuzden sularinin her sabah degişmesi gerekir. Yem kabı ise her sabah icindeki yem boşaltilarak yıkanip yeni yem konmasi gerekir. Yem kabinin yikanma sebebi ise yine kendi agizlarindaki yem kirintilarinin çöküp yem kabina bulasarak hastalik/mantar olusturmasidir. Bu mantar da dogal olarak kusunuza bulasacaktir. Yem kabindan aldiginiz yemleri 2-3 gun biriktiriniz. Bunlari ufleyip kabuklardan arindirdiktan sonra; eleyip cokuntulerden de arindiriniz. Tekrar kullanmaya hazirdir artik.
Aldiginiz yemleri paketlerinden cikarip cam kavanozda barindiriniz. Cok miktarda aliyorsaniz mutlaka arada havalandiriniz. Mumkun oldugunca acik yem almayiniz; bu yemlerde tahil orani daha fazladir (ucuz olma nedenlerinden biri de budur).
Kafesteki oyuncaklari da gozden geciriniz, uzerinde diski var mi, oynarken ona zarar verebilirmi diye kontrol ediniz. Kafesin kendisini ise mümkünse haftada 1 kez yine sirkeli su, sunger ve fırça yardimi ile yıkayınız çünkü sirke en iyi mikrop kiricidir. Ağır deterjanlar (bulaşık, çamaşır deterjanları vs.) kullanmayınız çünkü durulanması çok zordur, istenirse camsil türü hafif leke çıkarıcılar ile dışkı bulaşan yerler yumuşatılabilir, yıkadığınız kafes ve aksamını mümkün olduğunca iyi durulayıp güneşte kurutunuz.
MUHABBET KUSUM ALISMIYOR
1)Kusunuzun kafesi nerede?
Kusunuzun kafesi evdeki en uzun boylu kisinin basi ile ayni hizada ya da kusun durdugu tunek bu kisinin burnu ile ayni hizada olmasi gerekir.Kus kendisinden yukarda olan bir seyden surekli korkar.Unutmayin dogada yuksek agac tepelerinde yasadiklarini.
French molt rahatsizligi olan kuslarin kafesi ise sehpa uzerinde durmali kafesten asagi kalinca bir ip ya da merdiven uzatilmali kus dustugunde kendisi cikabilmelidir.
2)Kusunuz sizin televizyon,bilgisayar ya da oyun araciniz degildir.Siz istediginiz zamanlarda,sizin istediginiz sekilde sizinle oynayip tepki vermez.
Nasil ki sizin ders calisma,alisveris yapma,tv izlemek,uyumak gibi kendinize ait saatleriniz oldugu gibi kusunuzun da kendine ait dinlenme oynama saatleri vardir;buna mutlaka saygi gostermelisiniz.Unutmayin saygi herzaman her kime olursa olsun gosterilirse karsilik alinir.
3)Kusunuz yeterli uyuyormu?
Kuslar[tum kanatlilar boyledir.Hatta tavuk gibi erken yatmak deyimini size hatirlatirim] dogaya uygun canlilardir.Doga saati ile ic gudusel uyuyup uyanirlar.Havanin karanlik sisli oldugu gunlerde bile onlar saat 6 da uyanirlar.Ve hava karardiginda cekilip sessizce uyuyup dinlenmek isterler,bu onlarin beden sagligi icin cok onemlidir.
4)Evdeki kisiler,gurultu araclari,kavga ve tartismalar,ses tonlari cok onemlidir.Oyuncaklari ve ona lkarsi davranislariniz.Bunlar da cok onemlidir.Tutarli davranislariniz olmali.Kusun istemediginiz bir hareketine farkli zamanlarda farkli tepkiler vermemelisiniz.
On arastirma yapmadan kusu eve getirdiniz ve henuz erken bir kac hafta oldu bu yeterli bir deneme suresidir hepiniz icin.Kus icin eviniz musait mi ortam musait mi kisiler uyum sagliyor mu.Kusunuz size uyum saglamasi kadar siz de ona uyum saglamaniz gerekli.Belki bazi ev esyalari degisecek belki yasam saatiniz degisecek.
5)kuslariniz neler yiyor?
Her yediginizden kusunuz yemesi gerekmiyor.Benim kusum farkli baskalarindan farkli olarak sunu yiyor cabasina/yarisina sakin girmeyin.Dusunun anne-babaniz,kardesiniz seker hastasi;aman cani cekti diye komaya girecegini bile bile kimse gormeden bir baklava dilimi verirmisiniz.
Onlar dunyada ozgur yasarken siz sadece kendi mutlulugunuz icin alip eve getiriyorsunuz;bu demektirki bu andan itibaren o kus size emanet.
Odadaki ciceklerden tutun da ona hazirladiginiz her yemegi aldiginiz her yemi cok iyi incelemeniz gerekir.
6)Sevgi:
Bu konuda israrla duruyorum.Kusunuzu seviyor musunuz?Yoksa nokia telefonun en ust modeli bende var der gibi en iyi benim kusum konusur cabasindamisiniz.Basarinizi okulunuzda, derslerinizde,dostlarinizla iliskilerinizde,durustlukte kanitlamak yerine en guzel ben kus konustururum ile mi kanitlamaya calisiyorsunuz.
HAPSiRMA
Her hapsirma soguk alginliginin gostergesi degildir. Dogal bir tepki olarak dusunulmelidir. Muhabbet kuslari; su icerken/banyo yaparken burun deliklerine su kacmasi veya suya asiri doyma, tuy bakimlarini yaparken cok ufak hav tuyu veya kepek kacmasi, yemlenme esnasinda tohum tozlarinin burun delliklerini tikamasi, ortamda asiri parfum gibi gazlarin bulunmasi,cok SIK temizlenmeyen kafeslerdeki tuy,evdeki toz ve benzeri nedenlerle de hapsirabilirler. Bu hapsirma sirasinda burundan su puskurmesi normal karsilanmalidir.
Ancak hapsirmanin sureklilik kazanmasi, baska olumsuz belirtilerinin de gozlemlenmesi, burun deliklerinin tikanmasi, sumuksu olusumlarin belirmesi halinde "hastalik"tan suphelenmek ve gerekli onlemleri almak cok onemlidir.
Kisaca her hapsirmada panige kapılmaniz degil, cok iyi takip ederek gerekmesi halinde onlem almanizi oneririm.
MUHABBET KUSLARINDA GOZ KUSURU
Muhabbet kuslarında seyrek de olsa korluk gorulmektedir,santral veya periferal lezyonlarin neden oldugu bir durumdur.Ensefalitise bagli[beyindeki virusler] korluk diger norolojik bulgularla beraber gorulur.Ozellikle muhabbet kuslarinda serebrovaskuler[beyin damarlarinin tikanmasi ile ]olusan kazalar temel sebep olarak gorulmektedir.Muhabbet kuslarında hipofiz adenomu[kafatasi icinde bulunan ic salgi bezi enfeksyonu] gorulmektedir.Bu muhabbet kuslari 4 yasinda ve genelde erkekdir.Klinik belirti olarak 1-Muhabbet kusunda travma2-Potansiyel toksin(zehir)temasi3-Enfeksiyon hastaliklar arastirilmaktadir.Kor muhabbet kuslarinda karaciger buyumesi ve bakteriyel enfeksiyonda gorulmektedir.Muhabbet kuslarinda korluklerde tedavi kesinlikle bir veteriner hekim tarafindan yapilmalidir.
Muhabbet Kuşlarında Mantar Hastalığı
Muhabbet kuşlarında sıklıkla görülen hastalıktır.Bulaşma çoğunlukla hjyen olmayan açık yemlerin kullanılması,kalitelisu verilmemesi,stres, hatalı beslenme,kafes temizliğinin steril olarak yapılmaması,kursağın geç boşalması,A vitamini yetersizliği,virüs enfeksiyonlarının yaptığı tahribatlar,taravma,uzun süreli ve bir veteriner hekime danışmadan antibiyotik kullanımı,aynı ortamda siğara tüketilmesi,kuş sahibinin elerini yıkamadan ellemesi,sıcak ve nemli hava, genç kuşlarda ve bağışıklık sistemi zayıf olan kuşlarda vs ortaya çıkar.
Muhabbet kuşlarında mantar hastalığı genelde gagada başlar sonra gagadan ayaklara atlar. Müdahele edilmese hava keselerine atlar ve ölümüne neden olabilir.Muhabbet kuşu sahipleri veteriner kliniğimize genelde gecikmeli olarak gelmektedirler,ilk başlangıçta kuşçulara fikir sormakta ilaç almakta ve yetersiz kalmakta bize ulaştıklarında mantarı tedavi edebiliyoruz ama tahribatlarını düzeltmek zor (tırnak düşmesi,gaga deformasyonları,akciğer tahribatları vs)muhabbet kuşunuz mantara yakalandığında mutlaka bir veteriner hekime göstermenizi tavsiye ederim.
Kuşlarda erken teşhis önemli kaybedilen zaman içinde vucut dirençleri azalmakta ve hassas bünyeleri tedavinin gecikmesini ne yazık ki tolere edememektedir.Mantar hastalığına yakalanan muhabbet kuşlarında acı çekme eğilimi vardır.Mantar hastalıgına yakalanan kuşlar çift ise muhakkak ayrılmalıdırlar birbirlerine geçirme olasılıkları vardır.
Muhabbet kuşlarında mantar etkeni Candidiasis, kafes kuşlarında Candida albicans adı verilen bir mantar türünün yol açtığı enfeksiyonların genel adıdır. Bu mantar türü normal çok az sayıda bütün kuşların sindirim sisteminde bulunur ancak enfeksiyona neden olmaz. Eğer bu mikroorganizmanın sayısı artarsa veya sindirim sisteminde bir hasar varsa, sindirim sisteminde, gaga ve solunum sistemi gibi diğer organlarda, deri, tüy, göz ve üreme organlarında da enfeksiyon oluşur.
İzmir bornovadaki veteriner kliniğimize gelen muhabbet kuşu hastalarımızda yaklaşık %20 sinde mantar vakası görmekteyiz bu ciddi bir orandır.Bu tedavilerde başarılıyız ama erken teşhis çok önemli.Teşhiste labratuvar yöntemleri kesinlikle kullanılmalıdır.
Kuşlarda mantar Hastalığı belirtileri yerleştiği organa göre değişiklik gösterir. Tek bir organda olabileceği gibi, birkaç organa aynı anda yerleşebilir. Ağız ve gaga bölgesinde olduğunda ağız kokusu ve ağızda beyaz plaklar oluşur dikkatli bir muayne ile anlaşılabilir.
Enfeksiyon genellikle alt ve üst gaganın birleştiği açıda oluşur. Gagadaki hastalıkta yemi geri çıkarma, iştah kaybı ve halsizlikle birlikte depresyon izlenir. Gaga kalınlaşır, yemin kursağı geçişi gecikmeye başlar.Kuşta dikkat eksikliği ve huzursuzluk hakimdir,zayıflamada başlar.
Kuşun bağışıklık sistemi zayıfsa kolayca yayılır kursak ve kloaktan alınan örnek mantarmı yoksa başka patojenlermlemi uğraştığımızı anlamak yönünden önemli bir ayıraçtır.Tedavide bağışıklık güçlendiricilerin kullanılması gerekmektedir.özellikle uzun süreli antibiyotik kullanımından sonra görülebilir antibiyotikler bakterilere karşı kullanılır bu arada iyi bakterileride öldürüp barsak florasını bozarak ve yayılmaya neden olabilirler.Kuşun kusmuğu mayhoş kokar.ilerlemiş vakalarda felç,denge kaybı,hissizlik,kursak şişliği görülür.Candida spp gaz üretir kursak balon gibi olabilir.Mantar toxin üretir (mycotoxin) karaciğer ve sinir sistemindede tahribatlar yapar.kuşunuz her yediğini kusuyorsa bakteriyel sindirim sistemi enfeksiyonu olabilir.nadir vakalarda kuşların kursağında başka küf mantarıda olabilir mucor spp buda kusma yapabilir.
Enfeksiyon, sindirim sisteminin alt bölgelerine yerleştiyse, sulu dışkı, kusma, kilo kaybı, iştahsızlık ve depresyon görülür. Solunum sistemindeki mantar ise burun akıntısı, ses ve ötüş değişiklikleri, solunum güçlüğü ve kolay yorulma gibi belirtiler izlenir.Burun akıntısı alınarak labratuvar teşhisine gidilebilir.Kaşınma refleksi ayırıcı tanıda dikkat edimesi gereken bir husustur.
Hastalığın teşhisinde mantarın miktarı ve belirtilerin tespiti önemlidir. Tedavi olarak veteriner hekiminizin seçimine ve önerisine göre antifungal ilaçlar kullanılır. Hastalığa zemin hazırlayan stres, kötü bakım ve beslenme gibi koşulların düzeltilmesi de hastalığın iyileştirilmesinde çok önemli rol oynar.Unutulmaması gereken bir şeyde iyileşen vakalarda hjyen ve bakım koşulları tekrar bozulursa kolayca nüks eder.tedavi 4-6 hafta arsındadır kendiliğinden iyileşmesi mümkün değildir.Tedavi süresinde şeker yasaktır,meyve şekerleride dahil maya şekerlerle beslenir.Mantar tedavisi gören muhabbet kuşunuza asla meyve vermeyiniz ve veteriner hekiminizin verdiği diyete uyunuz.
Kuşlardaki mantar etkenleri insanlarda ajan patojen olan etkenlerden genelde farklıdır. Ama tam olarak kesin bulaşmaz demek çok zor.küçük asalaklara (mantar olmayan) direk olarak vazelin boğucu etki yaratmakta ve kısa sürede hastalıklı bölgenin yenilenmesine iyi gelmektedir.Ancak eğer mantar veya bir bakteri etkin bir şekilde deride , gagada veya tırnaklarda kanamalı yaralara yol açıyorsa toz veya aşı şeklinde antibiyotik veya anti-fungal ilaçlar kullanılmalıdır.Kuşlarda mantar hastalığının teşhisinde muayne,kazıntı alınarak ekim yapılması,wood lambasıyla bölgenin karanlık ortamda incelenmesi vs yöntemler kullanılmaktadır. Muhabbet kuşunun gagası, dayanıklı kemiksi özlü madde etrafını çevreleyen keratinden oluşmakta, keratine rağmen de içinde hassas damarlar bulunmaktadır. Bütün papağanlar gibi, muhabbet kuşlarının da kavisli bir gagası var. Onların üst ve alt çeneleri birbirlerinden şekil ve uzunluk bakımından farklıdır. Çene kemiğe yapışık olduğundan hareketsizdir. Kuş, gagasını açtığında , üst çeneyi yukarı doğru hareket ettirdiğinde alt çene görülebilir.Gaga deformasyonlarında muhabbet kuşuna yeni bir gaga küretaj işlemleriyle yapmak mümkündür,bu işlem kazıma ve kesme olmak üzere iki aşamalı olarak yapılmaktadır bu işlem kesinlikle bu konuda deneyimli veteriner hekim tarafından yapılmalıdır izmir bornova veteriner kliniğimizde bu işlem yapılmaktadır yaklaşık 25 dakika sürmektedir..Bu yeni gaga yapımı muhabbet kuşunun daha rahat yemi yemesi ve mantar nedeniyle gagada oluşan mantar katmanlarının kazınarak ve kesilerek alttaki sağlıklı gaga katmanına ulaşmayı hedeflemektedir, Bu işlem sırasında ayaklarda mantar nedeniyle tırnaklarda düşmeler ve eğrilmeler görülebililir,eğri tırnaklar düzeltilerek kesilmelidir.Kuşun gagasında ve ayaklarındaki beyaz oluşumlara yakından baktığınızda hatta büyüteç yardımıyla bakıldığında ufak delikler varsa bu mantar değil uyuz demektir. O deliklerin içinde de uyuz böcekleri vardır. Kullandığınız mantar ilaçları de bu yüzden bir çözüm sağlamaz.Muhabbet kuşlarında uyuz etkeni kazıntıl alındığında ancak mikroskopla incelemeyle görülebilir.muhabbet kuşlarında mantar semptomatik olarak ayaklarda gagada beyazlık görülebilir.İlerlemiş vakalarda tırnaklarda düşme gagada elle yüzeyinin sürtülmesi durumlarında parçalanmalar,göz etrafında tüy dökülmeleri,tüyler kabarık,huzursuzluk,yem yemede azalma,kilo kaybı,tüy dökülmesi,kaşıntı vs görülebilir.Muhabet kuşlarında mantar hastalığı başka vakalarlada karışabilir gagada ve ayaklarda pullanma ve kaşıntı muhabbet kuşunun mantar olduğu anlamına gelmez bu durum tek tip beslenmekten dolayı A ve E vitamini eksikliğide olabilir. Bakterilerin dışında diğer mikroplar da kuşlarımıza zarar verebilir. Mantar hastalıkları meydana gelebilir ve çoğunlukla mukoza çevresi iltihaplanmasına neden olur. Birçok olayda maya, sağlık problemlerine neden olur, Mucor türünden mikropların sorumlu olduğu bir pamukçuk veya candidiasis den sözedilir. Kursak iltihapları, kusmaya ve genel hastalığa yol açabilir. Etkilenmiş kuşlar, acı çeker, iştahını kaybeder. Yiyeceklerini kustuktan sonra sonra tüylerine yapışmış sıvı bulunabilir.Mantar kuşlarda çok ileri vakalarda gaga düşmesine de neden olabilir.
Kursak hastalıklarına sebep olabilen başka bir patojen daha vardır. Keşfedildiği zaman, Megabacteria ismindedir mantar benzeri bir organizmadır. Birçok insan bu yüzden, megabacteria ismini kuşların kursak mayası olarak kullanmaktadır ve bilmektedir.Bu sebepler ayırıcı tanıda Veterinerler her zaman,kursak incelemelerinde Megabacteria'yı bulamaz bu olasılık her zaman düşünülmelidir .Çoğunlukla, mikropların bulunması için iki veya daha çok tetkik gerekir.
MUHABBET KUSLARI VE BANYO
Muhabbet kuslarimizin banyo yapmasi gerek diye dusundugumuzde gozumuzde cok buyultmeyelim.Her konuda oldugu gibi bu da karakterleri ile ilgili bir konu.Muhabbet kuslarinin kuyrugunun ust kisminda yag bolgesi bulunur.Buradan aldiklari yag ile, tuylerini temizleyip/parlatip, duzeltirler.Tek bir tuy bile atlamadan bu islemi yaparlar.Kimi kus bir damla su ile temizlik yaparken kimi su kablarini kullanir,kimi de bizim hazirladigimiz kablarda ya da cesme altinda dus alarak bu islemi gerceklestirir.[ bornoz ve sirt fircasini alip kuvetlerini kopurtmelerini beklemiyoruz tabii kiBanyo suyuna elma sirkesi eklenirse faydalidir.
Onemli olan onlar icin banyo ortamini biz hazirladigimizda onlara asla baski yapmadan gunun ogle saatlerinde [asla saat 4 den sonra degil] oda sicakliginin sabit 20-22 derecede su sicakliginin ise 35 derece olmasini saglayarak ilk banyolarda cesitli ilgi cekici meyve salata ya da sevdigi oyuncaklar kullanarak onlarin hoslanacagi banyo ortamlari hazirlayabilirsiniz.
Tirnaklar
sekil1)Yanlis tunek secimi.Bu yanlis tunek yuzunden kuslarin tirnagi anormallesir.
sekil2)Dogru tunek secimi.Bu tunek sayesinde tirnaklar saglikli gelisip Bir hastalik dogus anormalligi yoksa kesilmeye gerek kalmaz kendi torpulenmis olur.
sekil3)Anormal tirnak[kesilmesi gereken tirnak]
sekil4)Normal tirnak[kesilmesine gerek olmayan tirnak]
sekil5)yanlis tirnak kesimi
sekil6)dogru tirnak kesimi
Yine de hatirlarayim Sayet kesilmesine gercekten ihtiyac var ise bunu mutlaka uzman birine ozel makas ile yaptirilmasi gerekir.
KIS TEHLIKELERI
Soguk kis gunleri basliyor artik.Kuslarimizin yasadigi ortama dikkat ediyormuyuz.Kuslarimizi hastaliga sevk edecek en onemli en buyuk tehlikeler:
1) Gece ve gunduz arasindaki isi degisiklikleri
2) gunduz saatleri ve aksam saatleri arasi isi degisiklikleri
3) Ev icinde dolasirken ya da bulundugu odada kapi yakininda /kapiya karsi pozisyonlarda ani isi degisikligi
4)Isi ile birlikte odadaki nem orani
5) Ev icinde icilen sigara
6) Oda sprey koku parfumler
7) Mutfak ortaminda yemek buharlari
8) Seyrek de olsa hala soba kullanilan evlerde soba uzerinde kaynayan caydanlik
9) Seyrek de olsa hala soba kullanilan evlerde soba borularinin sicakligi [konarak yanma tehlikesi de icerir]
10) Kisin kapali ve sicak ortam olmasi nedeni ile bakteriler daha cabuk ureme yapar.Bu yuzden kafes temizligi,meyve,sebze ve yumurta gidalarinin kafeste uzun sure tutulmasi
Muhabbet Kusu diskilari Konusu
Diskilar her zaman en iyi ipucudur kuslarimizin sagligi hakkinda.kahve fali bakar gibi kafes tabanina baktiginizda kusu anlatabilirsiniz
Diskilarin degisikligini gözlemleyerek erken tedavi uygulayabilirsiniz.Kafes tabanina beyaz bir kagit seriniz.Gunde 2 kere degistirin.Bu diskilara bakarak kusunuzun neler yiyip yemedigi konusunda da bilgi sahibi olabilirsiniz.Gunun degisik saatlerindeki diskilarla gun boyu hastalik takibi yapabilirsiniz.Diskisini yiyorsa kusunuz mineral eksikligi duydugunu anlayabilirsiniz.Kafeste mineral ve iyot bloklari bulundurulmalidir.
Urat:
Kristalize ureden olusan idrardir.Seffaf ve su gibidir. Bazan idrarla birleserek bulanik sivi olusturabilir meraketmenize gerek yoktur.Urat madde bobreklerin bir yan urunudur kuru ise genellikle bembeyazdir.Tebesir gibidir yapisi ve yedikleri ile alakali olarak kivami degisebilir yumusayip katilasabilir.
Urat (Tebesir gibi beyaz parca)
Yesil veya sari ise: Karaciger rahatsizligi veya anoreksi(İstahsizlik)
Kahverengi ise: Kursun zehirlenmesi
Kirmizi ise: İc kanama (Sindirim sisteminin alt tarafinda) veya bobrek rahatsizligi
Urat fazlaligi: Susuzluk, olasi bobrek problemleri.
Idrar:
Berrak saydam temiz su seklindedir.Bazan idrar ve urat karisip bulanik beyaz bir idrar olusur. Miktar ve renk degisimleri muhimdir. Bu parca beyaz ve gercekten sulu veya kati olmayan yapiskanlik icermeyen bir maddedir. İdrar coklugu kusun yediklerine bagli olarak degisir.Bol meyve ve sebze tuketiminde cok, kuru tohum tuketiminde az olur.
Yesil veya sari ise: Karaciger rahatsizligi
Kirmizi ise: İc kanama (Sindirim sisteminin alt tarafinda), kursun zehirlenmesi veya bobrek rahatsizligi
İdrarda fazla ise: Asiri su icme, sulu yiyecekler veya bakteriyel hastalik
Sulu diski ise: İdrar fazlaligi bazan ishal sanilir. Diskinin bolumu aynı olmali fakat diski etrafinda dikkat cekecek sekilde daha fazla sivi madde madde vardir. İdrar rengindeki degisiklik de bir ikazdir. Asiri sulu sebzeler, dusuk kalitedeki veya kirli su ve hatta yeni bir kafese yerlestirilmekten dolayı stres, sulu diskiya nedenlerden sayilir.
Kati Diski:
Kivrimli ya da kivrimsiz,duz,kirikyukari icine kivrilmis sekilde ya da parcalardan olusur.Yenen yiyecek cesitlerine gore degisir.Kırmızı tohumlar ve cilekler kirmizi renkli bir diski, tohum ve yesil sebzeler, yesil bir diski,yabanmersinleri ve bogurtlenler siyah diski cikartir.Bunlar idrari etkilemez
Renk degisiklikleri: Diskinin kati bolumu, parlak yesilden siyaha kadar renk degistirebilir ve kaygan bicime benzer kivam degisikligi bir sorun oldugu belirtisidir.Sari veya yesil lekeli urat da sorun oldugu anlamindadir. Diskinin bu bolumu her zaman, kurudugunda beyaz olacaktir.
Fece
Kati bolume denir.
Siyah veya katran renginde ise: İc kanama (sindirimle ilgili)
Bezelye yesili ise: Karaciger rahatsizligi
Beyaz veya kil rengi ise: Pankreas veya sindirimle ilgili hastaliklar
Topak gibi veya hazmedilmemis yiyecek var ise: tamamlanmamis sindirim, Giardia (bir paraziter enfeksiyon), anormal hareketli bagirsak.
Anormal Diski belirtileri:
Fazlalasan boyut
Yagli yada hacimli
Yesilin herhangi bir tonunda renk.
Cogunlugu islak olan
Kokulu.
Daginik Diski:
Stres, hastalik veya degisik yiyeceklerden kaynaklanabilir.Hazmedilmemis tohumlar olan diski (mesela PDD) rahatsizliklarin habercisi olabilir.Diski rengindeki degisiklikler de ayni sonucu gosterebilir.Rengi solgun yada kopurmus diski mutlaka takip edilmesi gerekir.
Normal Diski:
Beyaz bir tepesi olan küçük dışkı
Çoğunlukla tüy dökümü ile birlikte
Çevresinde ıslaklık işareti olmayan.
Kokusuz.
Diskidaki kati bolum daginik ve gevsek ise ishal baslangici olabilir ama kisa sureli ise stresden olabilir.Kuslar metabolizmalari geregi cabuk yiyip bol diski yaparlar.Normal kusun 3 saatlik zaman icinde 40 diskisi olmali.Stres, yem degisikligi,beslenme saati degisikligi,kafes degisikligi ortam sicaklik degisikligi diskinin degismesine kivamin degismesine ishal gibi durumlara neden olabilir.4 saati gecen ishal durumlarinda hekime danismalisiniz.Kabizlik kuslar icin oldukca nadir bir durumdur ve mutlaka hemen hekime basvurmaniz gerekir.
İshal:
Diskinin boru ibi olan kisminda kivam tutulamamamasidir.Puding kivami zararsizda olsa dikkat edilmelidir.Dikkat etmeniz gerekenler diskiya kan bulasmis olup olmadigidir.Yiyeceklerden kaynaklanmayan renk degisimlerinde hemen hekimle irtibat kurunuz olumlere kadar giden neticeler elde edilmemesi icin.Sayet kusunuzun tuylerinin kabarmasini ve zayiflamasini beklerseniz tedavisi belki de mumkun olmayan doneme girmis olabilirsiniz.
Gidalar ile olmayan renk degisikliklerinde tenya,bagirsak solucani yuvarlak kurtlar arastirilmasi gerekir.
Steatorrhoea:
Diskidaki kati bolumun asiri buyuk olmasidir.Yagli ya da kokulu olabilir.
Beyaz diski genelde iki sebeptendir.Kusun streslenmesi[cogunlukla elle yakalama cabasi neden olur bu duruma]beslenme bozuklugu vitamin mineral eksikligi bobrek karaciger pankreas bozuklugu.
Ishal halinde cok su kaybeden kuslarinizi damlalik vasitasi ile su icirebilirsiniz.
Diskida kan belirtisi:
Diskida taze kan veya koyu kahverengimsi-siyah veya kirmizimsi-siyah maddeler goruyorsaniz sindirilen kan var demektir. Bu bagirsak iltihabi veya septisemi (kan zehirlenmesi) veya zehirlenme bulgusu olabilir.
**** İSHALE DİKKAT ! ****
İshal, muhabbet kuşları için ölüme kadar ciddi sonuçlara yol açabilen bir hastalık. Ishalde -insanlarda oldugu gibi- hayvanlarda da da en onemli durum su kaybidir. Ishalin iki nedeni vardir; mikrobik ya da gidaya bagli. Mikrobik olup olmadigi diski arastirmasi ile yapilir. Gidaya bagli ise nisasta icerdigi icin cok fazla patates bulundurmayin, yulaf verin asla yumurta vermeyin. Sivi kaybi icin ispanak yapragi ve marulun kart yapraklari verin. Agir ishal durumunda pirinc tanesi kadar kafur suluklarina konup 24 saat icmesi saglanir hala gecmedi ise koksidin isimli ilaci 1cc enjektore cekilerek agzina yavas yavas bir kac kerede damlatilabilinir. Kafes ve yemlikleri hergun yikayip kurulayin, yemlerini havalandirin, yemlerini elekten gecirin.
GERÇEKTEN İSHAL Mİ?
Onemli bir konu da ishal olarak algiladiginiz durum. 8 saat boyunca surekli her diskisi ayni derecede sivi ise durum ishaldir. Gun icinde bir kac kez oluyorsa ishal degil yiyeceklere ya da ortamdaki degisikliklere tepkidir. Bu konuyu iyi bilmek boşuna panik yapmamaya ve kuşunuza gereksiz müdahalede bulunmamanıza yardımcı olacaktır.
YENI BIR MUBIŞ ALIRKEN DIKKAT EDILECEK HUSUSLAR.
Evinize bu tatlı mubişlerden almak istiyorsunuz, öncelikle kararınızdan ötürü tebrik ederiz. Ancak daha öncesinde dikkat etmeniz gerekenler olduğunu unutmamalısınız.
İlk Önce Mubişimizin Rahat edebilceği Geniş ve kullanışlı Bir kafes alalım,içine suluk yemlik ve Bir kaç aksesuar ne dersiniz? Ayna ve ...yapay kuş tarzı şeyler hariç mubiş oyuncakları alabilir yada kendiniz yapabilirsiniz, bir oyun köşesi yahut oyuncaklar olmazsa olmaz unsulardandır..Bu arada tünekleri doğal dal parçalarından yapmayı atlamamak gerek.. Bir de Vitaminli besleyici yemlerini unutmamak lazım tabii. Düzenli Olarak Banyosunu yapabilmesi için bir kap yada banyoluğuda bir kenarda hazır bulundurmalısınız. Eğer Bulabilirseniz evcil bir mubişimizin bebeğini evlatlık edinirseniz daha bir memnun olursunuz, bulamaz iseniz mubiş alırken şunlara dikkat etmelisiniz;
#Öncelikle mubişlerin bulunduğu kafes çok kalabalık olmamalı, kafeste hasta kuş bulunmamalı, kafesin genel temizliği iyi olmalı ve ortam sıcaklığı iyi olmalı, kuşların bulunduğu kafes cereyanlı bir ortamda olmamalı,
#tüyleri bozuk ve sürekli kabarık olmamalı#dışkısına dikkat etmelisiniz bir de, tabi o anda onu gözlemleyemeye bilirisiniz bunuda kuşu elinize aldığınızda poposuna bakarak anlamalısınız pisliği tüylerine yapışmamalı yada poposu ıslak olmamalı#burun deliklerine dikkat etmelisiniz ıslak yahut tıkalı olmamalı#İştahlı Bir kuş olursa fena olmaz hani #Neşesi Keyfi Yerinde olsun sağa sola giden arkadaşlarına bulaşan bir kuş mesela #ceresinde,göz etrafında v.s beyazlık olmamalı (mantar) #nefes alırken hızlı ve sesli birsekilde almamalı,agznı sık sık açmamalı#tüyleri parlak olmalı ve vücudunda bir kellik olamamalı #Yavru bir mubiş istiyorsanız ki konuşturma ve evcilleştirme de tavsiye edilendir, gözleri tam siyah olmalı etrafında ince bir halka olmamalı,kafasının üstündeki çizgiler burnun üstüne kadar gelmeli ve gagasında siyahlık olmalıldır.. gibi bir cok seye dikkat etmelisiniz..anlayacağınız işiniz zor ama imkansız değil
Çok Geniş Kapsamlı Konuşma Eğitimi
Başta Söylemek İstiyorum Eğer Gerçekten Eğitmek İstiyorsanız Üşenmeden 1 Satırı Bile Atlamadan Okumalınız..
Muhabbet Konuşma Eğitimi
Muhabbet kuşları, çok sayıda sözcük ve sözcük grupları öğrenebilir. Erkek ve dişi muhabbet kuşlarının ses tonları arasında fark olduğunu da bilmeliyiz. Erkekler çok farklı sesler çıkarabilmektedir, dişiler ise yüksek tonda cıvıltı şeklinde sese sahiptirler. Bu nedenle erkek muhabbet kuşları çok iyi konuşabilmektedirler. Bazı papağan türlerinin dişileri konuşmazlar ama çoğu türlerde, erkekler ve dişiler eşit olarak güzel konuşabilmektedirler. Bir kuş konuşmayı öğrenmeye başladığında çoğunlukla, mırıldanarak dilin tonlamalarını taklit eder. Kuşunuzun konuşmaya çalıştığını düşünüyorsanız bu girişimlerini övmelisiniz. Erkek muhabbet kuşu, çok sayıda yüksek ve/veya daha alçak sesler çıkardığında konuşmayı deniyor olabilir ve bu şekilde konuşmayı öğrenecektir. İlk başlarda neler olduğunu anlamak zordur, muhabbet kuşları çoğunlukla sakin oldukları ve dinlendikleri sürelerde lisan öğrenmektedirler.
Muhabbet kuşları, garip sesler çıkararak bıcırdadıklarında, kendi kendine söyleniyor hissi verdiklerinde öğrendikleri sesler ve sözcüklerle çalışma yaptıkları anlamı taşır.
Çoğunlukla üzerinde fikir birliğine varılan konu; konuşma isteklerinin, bizim, onlara öğretmeye çalıştığımız sözcükleri tekrarlamak değil, bizim ne dediğimizi anlama çalışmaları ve karşı tepki göstermeleri olduğudur.
Onun şu anda konuşuyor olması da mümkündür ama siz anlayamıyor olabilirsiniz. Birçok muhabbet kuşunun, insan kulakları için algılaması zor olan çok tiz ve hızlı bir sesi vardır. Yakından dikkatlice dinleyin (veya dinlemesi için tanıdığınız bir çocuktan yardım isteyin). Muhabbet kuşları sosyal kuşlardır ve papağanların, insan konuşmasını taklit etme isteklerinin nedeni, doğal ortamlarında diğer sürü üyelerinden grup dilini öğrenmelerindendir. Evlerimizde yaşayan bir papağan türü için ise sürünün anlamı, insanlar ve diğer evcil hayvanlardır yani bizlerin ve/veya diğer evcillerin çıkardığı sesler onlar için öğrenmek zorunda oldukları dil niteliği taşımaktadır. Yuvadan yeni yeme düşmüş, yem kırmayı öğrenmiş yavruların daha kolay öğrenmelerinin nedeni de artık ortamlarını paylaşan ve konuşanların yalnızca insanlar olmasındandır. Çok küçük olmaları ve başka kuş seslerini duymuyor olmaları , bizleri sürü üyesi olarak görmelerini sağlar. Artık bunu bildiğimize göre de şu sorunun da yanıtını öğrenmiş oluyoruz “Kuşum hiç ötmüyor, sesi çıkmadan oturuyor” Neden ötsün ki? Kiminle iletişim kuracak?. Ay olarak daha büyük kuşlar, önceden bulundukları ortamlarda başka kuşlardan doğal sesleri ve dolayısıyla iletişimi öğrendiklerinden, konuşma olarak nitelendirdiğimiz iletişim biçimine uyum sağlamaları uzun zaman almakta hatta çok daha büyük kuşlarda imkansız hale gelmektedir. Aynı uyum zorlukları, çok uzun süre yalnızca insanlarla yaşayan kuşların başka kuşlarla karşılaşmalarında, eşleştirilme girişimlerinde de ortaya çıkmaktadır.
Sonuç olarak; çok küçükken diğer kuşlardan ayrılarak eğitilmeye başlanan kuşlar, pek çok şeyi bizden öğrenirler ve bunlardan biri de konuşmadır.
KONUŞTURMA TAKTİKLERİ
Kuşunuza konuşmayı öğretmenin en etkili yolu tabii ki onunla konuşmaktır. Onunla, sözcükleri yeni öğrenmeye başlayan bir çocukmuş gibi sabırla ancak bıktırmadan konuşun. Belirli olgu, davranış ve nesneleri adlandırın. Sürekli olarak; yanına geldiğinizde "Merhaba" , uzaklaşırken "Hoşça kal", yem/yeşillik/meyve vb. uzattığınızda "Teşekkür ederim" şeklinde. Evdeki diğer insanların ve herhangi bir diğer evcil hayvanın isimlerini de kullanabilirsiniz.
Ayrıca kuşunuzun davranışları ile söylemeye çalıştıklarına da karşılık vermelisiniz. Muhabbet kuşunuz, kafesten çıkmak istediğinde, acıkmışsa bu davranışı hakkında da konuşabilirsiniz. Örneğin dışarı çıkmak istediğinde “gel” , “çıkar beni” gibi kelimeleri tekrarlayabilirsiniz. Davranışlarını anladığınızı belli etmelisiniz. Gerçekten de henüz konuşmayan veya konuşmayacak olan bir kuş da bu sözlerinizle ne yapmak istediğinizi anlayacak ve ona göre tepki gösterecektir. Tabii ki kuşunuzun tepkilerini ve beden dilini çok iyi anlamanız şarttır. Konuşmayı öğretmek için davranışlarını gözlemlemek ilişkinizin gelişmesinde yapılması gereken ilk davranıştır.
KONUŞMA EĞİTİM SEANSLARI
1. Muhabbet kuşunuzu aldığınızda 2-3 gün süre ile ortama alışması için izin verin. Bir kez alıştığında, konuşma eğitimine başlayabilirsiniz. En iyi zamanlar, sabah kahvaltı öncesi ve akşamüstleri, akşam yemeği sıralarıdır.
2. Kafese yaklaşarak başlayın ve yakınında olmanızdan korkup heyecanlanmayacağı kadar bir süre yanında durun.
3. Bu aşama tamamladığında, söylemesini istediğiniz kelimeyi öğrenmesi için tekrarlamaya başlayın. En iyisi; asla bezginlik, kızgınlık ifadeleri taşımayan aynı alçak ve tatlı bir tonda (bağırmadan) tekrarlamaktır. Kısa bir sözcük grubu seçin ve birçok kez tekrarlayın. Bu süreci belli bir düzenle, kendi başına söylemeye başlayıncaya kadar, birkaç gün tekrarlayın. Bir veya iki sözcükle başlayıp onun öğrenebileceği daha uzun cümlelere geçin. Muhabbet kuşları çocuk şarkılarını ve şarkı söyleyen insanları severler. Herhangi bir kaynaktan **** formatında uygun müzikler edinebilir ve ona dinletebilirsiniz. Ancak, aynı sözcükleri kaydederek tekrar tekrar dinletme şeklindeki eğitim uygun değildir. Muhabbet kuşları kolayca sıkılabilir ve tekrarlayan sesler strese neden olabilir, bu nedenle çok dikkatli olunmalıdır. Muhabbet kuşlarının, onları eğiten insana yakın olmaya ihtiyaç duydukları ve çoğunlukla ses titreşimi, dudak ve dil hareketlerinden konuşma öğrendikleri deneyimlerle belirlenmiştir. Kullandığınız kelimeleri bazen uzatarak söylediğiniz takdirde her iki şekli ile de (canım, canııııııııım gibi) tekrarlayabilir, bu konuda da dikkatli olunmalıdır.
4. Bunu günde 15-20 dakika tekrarlayın ve önceden bilmelisiniz ki öğrendikten sonra sus deseniz de susmayacaktır. Çünkü artık onun için iletişim konuşmaktır.
Muhabbet kuşu, genelde üç aylık oluncaya kadar konuşmaya çalışmayacaktır, dinleyecektir. Tabii bu ilginizin, birlikteliğiniz, alışkanlığının, tek olmasının, dışarıda özgürce dolaştığı sürenin uzunluğuna bağlı olarak da değişecektir. Örneğin benim kuşlarımın net kelimelerle konuşmaya başlamaları 2.5 ay civarında olmaktadır. İki veya üç ay esnasında kısa cümleler, mesela “Aşkım”, “Cici kuş”, “Benim tatlı kuşum" gibi aşamalı olarak uzatılan kelimelerle başlanmalıdır. Birçok mükemmel konuşan kuş bile, öğretilenlerin hızı, şekli ve yoğunluğuna bağlı olarak konuşurken saçmalayabilir, şaşırabilir ve biz bu kelime ve cümleleri "Cicikuş benim tatlı aşkım kuşum tatlı cicikuş" şeklindeki kulağa hoş gelmeyen, dağınık kelimeler olarak duyarız. Uygun şekilde konuşma eğitimi verilen kuşlar ise öğrendikleri kelimelerin yerlerini uygun bir şekilde değiştirerek cümleler oluşturabilirler. Mesela “benim Yumoş’um çok güzel” ve “Kıymetli tatlı bir kuşum” şeklinde cümleler öğrenen kuşum şimdi “Benim Yumoş’um çok kıymetli çok tatlı bir kuş” da demektedir.
Eğitime devam etmeden önce önemli bir konu daha var. Evinizde başka muhabbet kuşlarınız varsa, eğitmeye çalıştığınız kuşun kafesinin (dışarıda dolaşıyorsa erişim alanının), diğer kuşların görüş ve ses açısından kesinlikle uzağında bulunduğundan emin olmalısınız. Bu, insan lisanını konuşmayı öğrenmeye çalışan ve aynı anda birbirlerini duyabilen kuşlar için çok önemlidir. İçgüdüleri nedeniyle uzaklaşma ve odaklanamama sorunu yaşanacaktır.
Site forumumuzda “Mubiş eğitiminde bayan faktörü” başlıklı mesajımda da belirttiğim gibi eğiticinin bayan olması daha kısa sürede, daha içtenlikle ve daha fazla kelime ve cümle öğrenmesini sağlayacaktır. Aynı ortamdaki erkek eğitmenlere nazaran bayanların öğretmeye çalıştıklarına daha yatkındırlar. Yumoş, şu anda pek çok kelime ve cümle kurmakta ve insanannesi ile gerçekten de karşılıklı uzun uzun sohbet etmektedir.
Evet ! Kuşunuzu dinleyin ve onu mutlaka onaylayın:
Kuşunuz konuştuğunda dinleyin ve ona güzel şeyler söyleyerek cesaretlendirin. Bir muhabbet kuşunun, çoğunlukla, çok hafif, alçak bir sesi vardır ama konuştuğu zaman değer biçilemez. Konuştuğunda çok dikkatli dinleyin, kendisini anladığınızı bilmesine izin verin. Onu anlamasanız bile, güzel konuştuğunu söyleyin ona ve ailenizin diğer üyeleriyle ne demeye çalıştığını tartışın. Onlar, haklarında konuşulmasını ve ilgi odağı olmayı severler, hele söylediklerinin sizlerce anlaşıldığını bilmesi onlar için büyük mutluluktur. Başka bir eğitim tekniği, iki insanın kafese yakın bir konumda birbirleriyle kesin ve net kelimeleri vurgulayıp konuşmalarıdır. Muhabbet kuşunuzun, neleri kaptığını söylenenleri anlamak için ne kadar kararlı ve meraklı olduğunu gördüğünüzde şaşıracaksınız. Söylediklerini anlamadığınızda doğru şekilde karşılık vermeniz için o da tekrarlayabilir, sizin söylediklerinizi değiştirerek gerçekten anladığınız ve dinlediğiniz konusunda sizi tartacaktır. Tabii bazen söylediklerini anlayamamak da olası bir durum. Sevdiği oyuncaklarla kuşunuzla birlikte oynayın, bu, dostluğunuzu daha da pekiştirecektir.
Konuşma konusunda istekli olduklarının belirtilerinden bazıları şunlardır:
Konuşmaya başladığınızda size yaklaşarak hareket etmeden dinlerler, (beden dilinden korku ve tedirginlik nedeniyle olmadığını belirleyecek kadar tanımalısınız) dikkat kesilirler, ilgilerini başka nesnelere odaklamazlar.
Elinize alışkın iseler parmağınızda hareketsiz durarak gözlerini ağzınıza dikerler, dudak ve dil hareketlerinizi takip ederler.
Bazen gözlerini kapatarak da konuşmanızı dinleyebilirler.
Henüz söylemeye başlamamış olsa da bildiği bir kelimeyi veya cümleyi tekrarlıyorsanız ya da susmuş iseniz dudağınıza hafif gaga veya ayak dokunuşu ile konuşmanızı veya başka kelimeye geçmenizi isteyebilirler.
İpuçları:
Erkek muhabbet kuşları, dişilerden daha konuşkandır, bundan dolayı, bir erkek kuşa konuşmayı öğretme yönünden daha çok şansa sahip olacaksınız.
Çok zaman ve aşırı sabır ister. Kimi zaman başaramayacağını düşünülebilirsiniz ama eğitimi sürdürün, sonunda konuşabilir.
Büyük bir yüzde ile tekrarladıkları kelimelerdeki ses tonları , öğrendikleri kişinin ya da kaynağın ses tonuna yakın hatta aynı olacaktır. Bu nedenle ilk günlerde ne söylediğini anlayabilmenin bir diğer yolu da öğrenme kaynaklarını da dikkate almaktır. Kapı zili, çan sesi, kedi veya başka hayvan sesleri hatta elektrikli süpürge vb. seslerini de taklit edebilirler.
Muhabbet kuşları, D, T ve B gibi sert sesleri taklit etmekte daha başarılıdır. C, Ç,Ş de yatkın oldukları harflerdendir.
Öncelikle tek kelimeyi öğretmeye çalışın, sonra cümlelere geçebilirsiniz.
Her canlının farklı özelliklere ve yetenekler sahip olduğunu asla aklınızdan çıkarmayın. Bir kuş için 2-3 kelime söylemek onun için çok büyük bir başarı sayılabilir, zorlamayın veya aşırı beklenti içine girmeyin.
Çok küçükken konuşturulma eğitimine alınan kuşlar; yukarıda açıklamaya çalıştığım nedenlerden ötürü doğal ötme seslerini çok nadiren çıkaracaklar, iletişimi insan sesleri ile konuşma olarak kabulleneceklerinden çoğu zamanlarını konuşarak geçireceklerdir.
Konuşma çabalarını, yalnızca sakin zamanlarında ya da siz onunla konuşurken değil, kestirdiklerinde hatta başlarını kanatlarının arasına sokarak derin uykularında bıcırdamalarından, garip gelebilecek seslerden de anlayabilirsiniz.
Gaga hareketleri ile konuşmalarını beklemeyin, seslerini alt gagaları altında yer alan yarıktan çıkarırlar, karından konuştukları izlenimi edinilir.
Uyarı: Asla herhangi bir neden için muhabbet kuşunuzu avuçlamayın. Sizden nefret edecektir.
1-Muhabbet kuşumu evde kaç gün süreyle yalnız bırakabilirim ?
Muhabbet kuşlarını 1-2 gün süreyle evde yalnız bırakabilirsiniz. Bazen suluklarda çatlaklar olabilmekte ve suluktaki su bir kaç saat içinde 1-tamamen yok olmaktadır.
Bu riskleri gözönüne aldığımızda kuşumuzu 1 günden fazla süreyle yalnız bırakmamak en doğrusudur. Mümkünse 1 günden fazla süreyle bir yere gitmeniz gerekirse kuşunuzu bir arkadaşınıza veya komşunuza bırakınız.
Sıcak havalarda kuşumu nasıl serinletebilirim ? Balkona koysam zararı olur mu ?
Özellikle yazın sıcak havalarda muhabbet kuşu sahipleri kuşlarının kafesini balkona koymaktadır. Karga ve kedi gibi canlılar bu durumda kuşlarınız için tehlikeli olabilmektedir.
Kafesi dışarıdayken, muhabbet kuşunuz uzun süre güneş ışığı altında beklediği için veya rüzgar yüzünden kolayca hasta olabilir. Kuşlarınızı balkona koymanızı tavsiye etmiyoruz eğer koyacaksanız da çok dikkatli olmalısınız.
2-Yeni satın aldığınız kuşu ne zaman salmalısınız ?
Bir çok insan yeni satın alıp eve getirdiğiniz bir muhabbet kuşunu en azından bir süre salmamanız gerektiğini size söyleyecektir. Kimileri 1 hafta boyunca kimileri de 1 ay boyunca salmamanız gerektiğini söylerler. Bu doğru değildir. Yeni bir ortama gelen muhabbet kuşunun kafesde durarak odayı ve ortamı tanımasına imkan yoktur. Muhabbet kuşunuz uçtukça, hareket ettikçe bulunduğu ortamı tanır.
Eğer kuşunuzun sağlıklı olmasını istiyorsanız onu günlük olarak belirli süreler dahilinde uçurmalısınız.
Eğer kuşlarınıza güvenli bir ortam sağlayabilirseniz, siz yanlarında yokken bile uçabildikleri tehlikesiz bir ortamları varsa, bu onlar için en mükemmelidir. Muhabbet kuşunuzun rahat bir şekilde uçabilmesi için bulunduğu ortamı tanıması, keşfetmesi gerekir. Kuşunuzu salmadığınızda, kafeste geçirdiği süre zarfında içinde bulunduğu odayı keşfetmesi mümkün değildir. Kuşunuzu satın aldığınız günde veya 1 ay sonra salsanız da yine ilk uçma denemelerinde duvarlara veya tavana çarpabilir. Kafesin dışında ne kadar çok vakit geçirirse odayı tanıması da o kadar kısa sürer
3-Kuşuma tek bakabilirmiyim?
Muhabbet kuşları diğer tüm papağan türleri gibi topluluk halinde yaşamaktan, kalabalıktan keyif alırlar. Muhabbet kuşu satın alırken çift olarak almanızı, eğer tek ve yavru olarak satın alırsanız da size alıştıktan sonra, 1 yaşını geçmeden eş almanızı tavsiye ederiz.
4-Muhabbet kuşumun kafesini ne kadar sıklıkla temizlemeliyim ?
Kafes tabanının temizliğini 2-3 günde bir yapabilirsiniz. Sulukların yıkanması işlemi hergün yapılmalıdır. Günlük yıkanmayan sulukların içi yağlanır ve yosun tutar.
Kafes tellerinin silinmesi, yemliklerin yıkanması, tüneklerin zımparalanması gibi detaylı temizliği haftada bir yapmanız uygun olur.
5-Muhabbet kuşunun günlük ve haftalık bakımı nasıl olmalıdır ?
Muhabbet kuşlarımızla ilgilenmeden önce ve onlarla ilgilendikten sonra mutlaka ellerimizi yıkamalıyız.
Sulukları hergün temizlenmeli ve taze su eklenmeli, yemlikleri gün içinde bir kaç defa kontrol edilmeli ve kafes temizliğine özen gösterilmelidir.
Evcil hayvan sahibi olmak ve onların bakımlarıyla uğraşmak sorumluluk sahibi olmayı gerektirir
6-İçme suyu ve yemleri ne kadar sıklıkla değiştirmeliyim ?
Muhabbet kuşlarının sulukları her gün temiz bir fırça ile temizlenmeli ve taze su koyulmalıdır. Muhabbet kuşlarının yem karışımları yağlı tohumlardan oluştuğu için su içtikleri zaman suluğun içindeki suyun ve dolayısıyla suluğun yağlanmasına ve kirlenmesine sebep olurlar.
Eğer suluk temizlenmesse gözle görülür bir şekilde suluğun kıvrımlı bölgelerinde kirli ve temizlenmesi zor pislikler oluşur. Kuşların yem kapları gün içinde 1-2 defa tazelenmeli ve yem kabukları üflenmelidir.
7-Gaga taşı, kuş kumu, iyot ve enerji blok nedir, ne işe yarar, kullanmalı mıyım ?
Evcil hayvan mağazalarında satılan beyaz gaga taşı muhabbet kuşlarının kalsiyum ihtiyacını karşılamaları için kullanabileceğiniz bir üründür. Alçı, yumurta kabuğu ve kuş kumuna biraz su katıp donmasını bekleyerek muhabbet kuşunuz için kendi gaga taşınızı kolaylıkla yapabilirsiniz.
Kuş kumu muhabbet kuşu kafesinde mutlaka bulunmalıdır. Kuş kumunu ayrı bir kapta vermenizi tavsi ederiz.Evcil hayvan mağazalarında satılan muhabbet kuşu kumlarının bir çoğu kuşlar için uygun değildir. Bu kumlardan satın almayınız. Alacağınız kuş kumunun içinde kuş kömürü, kırmızı renkli iyotlu taneler, midye kabuğu gibi çeşitli taneler bulunmalıdır.
Mürekkep balığı kemiği muhabbet kuşlarının kalsiyum gereksinimlerini karşılamalarını sağlar.
İyot ve enerji blokları da kuşlarımızın iyot, mineral ihtiyacını karşılayan faydalı ürünlerdir. Kullanmanızı tavsiye ederiz.
8-Muhabbet kuşumun tırnağını, gagasını kesebilir miyim ?
Muhabbet kuşlarının kafesinde bulunan gaga taşı, ağaç dalından tünekler onların gagalarını ve tırnaklarını aşındırmak için yeterlidir fakat yavru muhabbet kuşlarının tırnakları halı ve perdelere takılabilir.
Bu durumda temiz bir tırmak makası yardımı ile tırnakların uçları çok az kısaltılabilir. Eğer bu işlemi daha önce yapmadıysanız mutlaka bilen birine danışmanızda fayda vardır çünkü ilk defa muhabbet kuşunun tırnaklarını kesmeye çalışan bir çok evcil sahibi muhabbet kuşlarının tırnaklarını kanatarak onların yaralanmasına sebep oluyor.
Ayrıca bazı muhabbet kuşlarında (genetik bozukluk olan) gagada aşırı uzama söz konusu olabiliyor. Bu durumda muhabbet kuşunun daha kolay yem yiyebilmesi için belirli aralıklarla örneğin ayda bir defa gagayı kısaltmak gerekir.
9-Aynı kafeste iki çift muhabbet kuşu bakılır mı ?
Yavru muhabbet kuşlarını yeterince büyük bir kafeste bir arada tutabilirsiniz. Aynı şey yetişkin muhabbet kuşları için geçerli değildir.
Özellikle erkek muhabbet kuşları dişi muhabbet kuşları için birbiriyle kavga edebilir ve yaralanabilirler. Eş olan kuşları her zaman ayrı kafeslerde tutmanızda fayda vardır.
Çok büyük salmalarda birden fazla çifti bir arada tutabilirsiniz fakat küçük kafeslerde bir arada tutmamalısınız.
10-Muhabbet kuşumu tatile giderken yanımda götürebilir miyim ? Ne kadar süre yolculuğa dayanabilir ?
Muhabbet kuşları yolcukluklar konusunda çok hassastır. Bir yerden başka bir yere taşırken çok dikkatli olmak gerekir. Muhabbet kuşları uzun yolculuklara dayanıklı değildirler.
Muhabbet kuşuma banyo yaptırabilir miyim ? Ne kadar sıklıkla banyo yaptırabilirim ? Su sıcaklığı ne olmalıdır ?
Muhabbet kuşlarına kışın seyrek olarak yazın ise sık sık banyo yaptırabilirsiniz.
Banyo suyu sıcaklığı kışın ılık yazın ise musluk suyu sıcaklığında olabilir.
11-Oda spreyi ve çiçekler zararlı mıdır ?
Muhabbet kuşlarınızın bulunduğu odada oda spreyi, böcek ilacı gibi spreyler kullanmamalısınız. Benzer şekilde kuşlarınızın bulunduğu odada sigara içmemelisiniz. Boya ve badana yapacağınız odada kuşlarınızı bulundurmamalısınız.
Kuşlarınızı saldığınızda odadaki çiçeklerin yapraklarını kemirip zehirlenebilirler. Bu sebeple kuşlarınızı saldığınız zamanlarda onların yanında olmalısınız veya saldığınız odada çiçek bulundurmamalısız.
12- muhabbet kuşlarının bulunduğu ortamda asla yapılmaması gerekenler nelerdir ?
Kuşunuzun olduğu odada kesinlikle sigara içmemelisiniz. Sigara dumanı kuşunuzun ömrünü fazlasıyla kısaltır.
Kuşlarınızı asla kafese kapalı bir yaşama mahkum etmeyin. Onları sık sık uçurun.
Muhabbet kuşları tek bakılmamalıdır.
13-Ben evde yokken kuşumun sıkılmaması için ne yapmalıyım ?
Evde olmadığınızda; radyo veya televizyonu açık bırakmak, can sıkıntısına kapılmaması için iyi bir yoldur. Çevredeki sesler, yalnız olmadığını düşündürecektir. Ayrıca kafesi pencereye yakın koyarak dışarıdaki hareketliliğin ilgisini çekmesini sağlayabilirsiniz ancak direkt güneş ışığı ve diğer tehlikelerden korunaklı bir yer olmasına da özen gösterilmelidir. Seslerin değişken ve ilgi çekici olmasına (konuşması için kısa süreli ve aynı kelimeleri içeren ses kayıtları bu konuda sağlıklı değildir) da dikkat edilmelidir
14-Muhabbet kuşumun bulunduğu odanın sıcaklığı ne olmalıdır ?
Muhabbet kuşlarının anavatanı Avustralya'dır. Sıcak iklim kuşlarıdır. Bulundukları odanın çok soğuk olmaması gerekir.
15-MUHABBET KUŞUNUN YUVASI NASIL OLMALI?
Pet shoplarda, muhabbet kuşları için uygun ölçülerde hazırlanmış yuvalar bulmak mümkün. Dilerseniz, 25 santim yüksekliğinde, 15 santim derinliğinde ve 15 santim genişliğinde bir yuvayı kendiniz de kontraplaktan yapabilirsiniz. Yuvaların arka kısmında, yavruları kontrol edebilmek için dışarı doğru açılan bir kapı ve ön kısmında anne ve babanın girebilmesi için bir delik bulunmalı. Giriş deliğinin birkaç santim altına, kuşcuların konarga adını verdiği kısa tüneği yerleştirmeyi unutmayın. Dişi kuş, yuvalığa uçtuğu zaman, giriş deliğinin kenarına değil, konargaya konacaktır. Ayrıca dişinin yuva yapabilmesi için arka kısıma bir oyuk yapmanız yuvanın düzgün durmasını sağlayacaktır.
16-YUVA YAPMASINA YARDIMCI MADDELER NELER OLMALIDIR?
Doğada yaşayan kuşlar, güçlü gagalarıyla ağaç dallarını ufalayıp, elde ettikleri talaşı, yuvalığın dibine taşırlar. Kafeste yaşayan kuşlara yardımcı olmak için, yuvanın tabanını üç santim yüksekliğinde, talaşla kaplayın. Yuvaya koyduğunuz talaşın, kimyasal maddelerle işlenmiş ağaçlardan elde edilmediğine emin olun. Ayrıca yuva yapmasına yardımcı olamak için kendir liflerini kafese koyarsak, dişi yuva yapmak için bu malzemeyi kullanacaktır.Yuva geniş bir kafese yerleştirilmeli. Kafes küçükse, yer kaplamaması için kapıyı açıp, dışarıdan yerleştirin. Muhabbet kuşları önce , yuvayı merakla izler. Dişi kuş gün geçtikce, yuvayla daha çok ilgilenir. Yuvanın içine gözatmaya başlar. Bir süre sonra içine girip, sağı solu gagalayıp, kontrol eder. Giderek, yuvada daha çok kalır. Erkek kuş da yuvaya gözatar ama içeri girmez. Dişiden uzak duran erkek kuş, artık daha cüreetkar davranacaktır.*
17-YUMURTLADIĞI ZAMAN DİŞİNİN DAVRANIŞLARI NASILDIR VE NEDEN BAZEN YUMURTASINI AŞAĞIYA ATAR?
İlk yumurtadan sonra iki günde bir olmak üzere toplam 4 ile 6 yumurta yaparlar. Yumurtlamak, dişi için muazzam zordur. İlk yumurtadan sonra kuş kuluçkaya yatar. Yalnızca, tuvalet ihtiyacı için dışarıya çıkar. Artık, erkeğin onu besleme zamanı gelmiştir. Bu arada meraklanarak yuvanın içine bakmak gibi bir harekette bulunmanız dişiyi rahatsız edeceğinden bazen yumurtaları kırmak yada aşağıya atmak gibi eylemlerle de karşılaşabilirsiniz. En iyisi uzaktan takip etmektir.Muhabbet kuşları hislerini çabuk gösteren, çabuk kızan kuşlardır. Özellikle yumurtladıktan sonra yuvasına bakılmasından, kendisi yada eşi ile ilgilenilmesinden, Kafes yada yuvasının yer değiştirilmesinden kesinlikle hoşlanmaz. Bunu yumurtalarını kırarak yada yuvadan aşağı atarak gösterir. Hatta yumurtadan çıkmış yavrusunu dahi yuvadan atabilir yada gagalayarak öldürebilir. bazen yeniden yumurtlayacağı zamanda yavrusunu öldürerek aşağıya atabilir. Buda bu kuşun yapısında olan ve henüz çözülememiş bir durumdur. Eğer yumurta boş yada yavruya bakma niyeti yoksa zaten yumurtayı aşağıya atar. Kanaryada böyle bir şey kesinlikle olmaz. Kanaryalar daha ağırbaşlı ve uysaldırlar.
18-YUMURTALARIN DÖLLENDİĞİ NASIL ANLAŞILIR?
Kuluçkanın 6ncı gününde, yumurtanın döllenip döllenmediği anlaşılır. Elinize aldığınız yumurtayı, bir el fenerine doğru tutun. Yumurtanın çekirdeğini görebilirsiniz. Döllenmemiş yumurtanın içinde leke göremezsiniz. Yumurtaların hepsini yuvaya koyun ki, dişi kızmasın.*
19-YAVRU MUHABBET KUŞU KAÇINCI GÜNDE YUMURTADAN ÇIKAR?
Yumurtadaki embriyonun, bebek muhabbet kuşuna dönüşmesi için, belli ısıda 18 gün geçmesi gerekir. Nasıl ikişer gün arayla yumurtladıysa, yavrularda aynı şekilde ikişer gün arayla yumurtadan çıkar. Dişi kuş, farklı boylarda yavrularla ilgilenmek zorundadır. Yuvada hala tüylenmemiş yavru varsa, bunları gece gündüz, kanatları altında korumaya devam eder.*
20-YAVRU MUHABBET KUŞUNUN SAĞLIKLI YETİŞMESİ İÇİN NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?
· Yuva sıcaklığı 37, ev sıcaklığı ise 16-18 derece olmalıdır. Yumurtaların kurumaması için kafesin içinde nem oranı yüksek tutulmalıdır.*
· Kuşlar, filizlenmiş tohumlar ve özel kuluçka yemleriyle beslenmeli.*
· Yuvalar her gün kontrol edilmeli. Yuva kontrolü, kuşun yuvada olmadığı zamanlar yapılmalı.*
· Yumurtaların kabukları yavrulara zarar verir. Yumurta kabukları, zaman geçirmeden yuvadan alınmalı.*
· Yavrulardan biri ölmüş olabilir. Diğer yavruların sağlığını tehtid eden ölü yavru mutlaka yuvadan çıkartılmalı.*
· Yavrunun kursağına hafifce dokunun. Genellikle boştur. İyi beslenmeyen yavrular, gelişimlerini tamamlayamazlar. Anneler, yeterince beslenmemiş olabilirler. Bu yüzden yavruların ve annelerin özel olarak beslenmesi gerekir.*
· Kuluçka döneminden önce satıcılardan beslenme şırıngası ve yavru yemi alın. Yavruları ilk 14 günde şırıngayla, daha sonra kaşıkla besleyin.*
· Besleyeceğiniz yavruyu, yumuşak bir kağıt havlunun üzerine yatırın. Hazırladığınız özel yemi, şırıngayla yavrunun diline damlatın. Kursağı doluncaya kadar bu işleme devam edin. Annenin yeterince besleyemediğini inandığınız yavrulara bu işlemi her gün uygulayın.*
21-YAVRU MUHABBET KUŞU NUN GELİŞMESİ NASIL OLUR?*
· Yavru yumurtadan çıktığında 2-2.7 gram ağırlığındadır. ilk beş gün boyunca gözleri kapalıdır. Sırt üstü yatar pozisyonda, annesinin yemlemesini bekler.*
· 6-8inci günler arasında yavrunun ağırlığı 12-14 grama ulaşır.*
· 7nci gün kanat tüyleri belirmeye başlar.*
· 8inci günde başını dik tutmaya başlar. Birkaç sıçrama yapabilir.*
· 9uncu gün kuyruk tüyleri büyümeye başlar. Gözleri açılır. Kuyruk kısmına oturarak beslenir.*
· 12nci gün, tüm ince tüyleri çıkmıştır. Ağırlığı 23 grama ulaşır.*
· 17nci gün tüm tüyleri tamamlanır. Hala yuvadan çıkmaz.*
· 21inci gün, tüy renkleri belirginleşir.*
· 28 ve 31inci günler arasındayavrular tırmanabilir. Kanatlarını çırparlar. Yuvadan çıkabilirler.*
· 28inci gün, tüm tüyleri tam anlamıyla çıkmıştır. Renkleri büyüklerinkine nazaran daha mattır.*
· 3-3 aylıkken, gençlik dönemi tüy değişimi gerçekleşir. Yeni çıkan tüyleri, büyüklerinki gibi parlak olur.*
22-MUHABBET KUŞU NUN ERKEK YADA DİŞİ OLDUĞUNU PRATİK OLARAK NASIL ANLARSINIZ?*
Muhabbet kuşunuzun erkek yada dişi olup olmadığını anlayabilmek basit bir yol göstereceğiz. Elbetteki bu uzman bir kuşçu*
gözüyle yapılmış bir tespit olmasada,Muhabbet kuşunun gagasının üzerindeki etli kısım koyu renkli ( Mavi yada benzeri renkli) ise erkek, renk yok ise dişidir diyebiliriz.*
23-MUHABBET KUŞU İLE ARKADAŞ OLABİLMEK İÇİN NELER YAPMALIYIZ ?
· Muhabbet kuşları, neşeli, akrobatik, sevecen, sıcakkanlı ve şaşırtıcı küçük kuşlardır. Onların dostluklarını kazanmak için, zekice yaklaşarak ilgisini çekin. Zaten çoğunlukla onlar sizden önce size yaklaşacaklardır. Ancak bu narin vücuttaki eğlendirici kişilik, ona kaba davranmanıza asla müsaade etmez.*
· Bir çok muhabbet kuşu, omuzlarınızda vakit geçirmeyi çok sever. Bu özelliklerine rağmen genellikle kucaklanacak, okşanacak hayvanlardan değildirler.*
· Ama ara da bir başlarının kaşınmasından da hoşlanırlar.*
· Muhabbet kuşları, kendilerine her gün dokunulmasını isterler. Eğer dokunuşlarınızı yeterli bulmazlarsa utangaç, vahşi ve bazen de yaramaz olabilirler.*
24-MUHABBET KUŞU NU EVCİLLEŞTİRMEK İÇİN NELERE DİKKAT ETMELİYİZ?
Onların çoğu, ailelerinin yanında, insani dokunuşlardan uzak büyüdükleri için ürkek olurlar. Bir muhabbet kuşunu çok genç yaşlarda, hatta bebekken elde ederseniz, evcilleştirilmesi çok daha kolaydır. Elle beslenen bebekler, kısa sürede sizinle arkadaş olurlar. Onlar, ebeveynleri tarafından yetiştirilenlerden daha fazla kucaklanılmaktan hoşlanırlar.*
Muhabbet kuşlarının tek başlarına ya da çift olarak tutulması mümkün. Eğer gerçekten kuş evcilleştirmek istiyorsanız, yalnız bir kuş edinmeniz daha iyi olacaktır. Çift olan kuşların asla evcilleştirilemeyeceği anlamında söylemiyoruz bunu. Sadece çift olan kuşlarınızı evcilleştirmek için daha fazla çalışmanız gerekir.*
25-İKİ MUHABBET KUŞU YANYANA OLUNCA EVCİLLEŞTİRMEK ZOR MUDUR?*
Tek bir kuşa göre daha zordur. Bunun sebebi de, kuşlar çift iken, birbirleri ile ilişki halindedir ama yalnız bir kuş, sadece sizinle ilişkidedir. Onun bir arkadaşı olması gerektiğini hesaba katın ve bu siz olun. Eğer tercihiniz çift kuş edinmekse, fakat aynı zamanda da size arkadaşlık etmelerini istiyorsanız, işe yalnız bir kuş edinmekle başlayın. Aradan bir kaç ay geçip de sizinle ilişki kurduğunda, yanına ikinci bir kuş ekleyebilirsiniz. Ancak sadece evcilleştirmek amacıyla kuşu uzun süre tek tutmakla ona işkence etmiş olursunuz. Bu nedenle kuşun bir süre sonra evcilleşip evcilleşmeyeceği durumundan belli olur. Belli bir süre sonra evcilleşmiyorsa yanına bir eş almanız onu daha sakin kılacaktır. Ancak kuşunuz evcilleşmeye meyilli ve hatta evcilleşmis ise ona bir eş almanızda da mani bir hal yoktur. Çünkü kuşunuz birkere size alıştımı sizinle olan dostluğunu kesmeyecektir.*
26-MUHABBET KUŞU NU KONUŞTURMAK İÇİN NE YAPMALIYIZ?*
Muhabbet kuşları konuşma yeteneğine sahiptirler. Bazı kuşlar, yeni kelimeleri ve deyimleri çabuk sökerken bazıları da asla tek kelime bile öğrenemeyebilir. Öncelikle yavru muhabbetkuşları 2-4 aylık iken konuşmaya eğitmeniz daha iyi sonuç verecektir. Belli bir ayı geçen kuşlar zor konuşur, hatta tek kelime bile öğretemeyebilirsiniz. Konuşma yeteneğine erkek muhabbetkuşlarının daha yatkın olduğu gözlenmiştir. Ancak dişi kuşlarda konuşur ama erkek kuşa göre kelime dağarcığı sınırlı kalır.
Muhabbet kuşlarının hayranlık uyandırıcı bir kelime dağarcığı olsa da, bunu anlamak zor olabilir. Çünkü kelimeleri yüksek bir hızda çıkarırlar. Erkek ve dişi kuşlar konuşmayı öğrenebilir, ama erkekler sözlük dağarcıklarına sık sık yeni kelimeler eklerler ve sözcükleri daha doğal çıkarmaya başlarlar.*
Eğer konuşan bir muhabbet kuşuna sahip olmayı gerçekten çok istiyorsanız, en iyi seçim, küçük yaşta, elle besleyebileceğiniz bir yavru alın. Fakat bunun bir garantisi olmadığını unutmayın.*
27-YAVRU MUHABBET KUŞUNA YADA YENİ ALDIĞIMIZ BİR KUŞA NASIL DAVRANMALIYIZ?*
Yavru bir muhabbet kuşunu alıp eve getirdiğinizde, kafesine yerleştirmeden önce yarım saat oynayın. Bu sizinle iletişime geçmesine, ilişki kurmasına yardım eder. İlk başlarda kuş çok ürkek görünebilir. Ve sizden uzaklaşmayı deneyebilir. Unutmayın ki o, sizin avucunuza ulaşana kadar diğer kuşların sesi ve görüntülerinden başka bir şey bilmiyordu.*
Eğer sizden uzaklaşmayı denerse, vücudunu nazikçe elleriniz arasında tutun. Sonra onu okşamaya başlayın ellerinizle. Ardından yanaklarınıza doğru götürün. Bu hareketler sakinleşmesine yardım edecektir.*
Tıpkı bebek muhabbet kuşu gibi eve ilk getirdiğinizde, yetişkin muhabbet kuşunu elinize alın. Emin olun ki ilk önce kanatlarını çırpacaktır. Onu dikkatlice yere bırakın. Elinizi çok yavaşça kuşun göğsünün üstüne götürün.*
Elinizi yere paralel olarak hareket ettirmeniz eğitim esnasında size kolaylık sağlayacaktır. Eğer arkaya doğru kaçarsa, vazgeçmeyin ve denemeyi sürdürün. Ürkütmeden, çok yavaş hareket ederek devam edin. Sonuçta yatışacak ve elinizin yakınına doğru yanaşacaktır. Yapmanıza izin verdiğinde, nazikçe göğsünden tutmayı deneyin. Doğru yolda olup olmadığınızı o size davranışları ile belli edecektir. Gerginse ve yeniden uzaklaşmayı denerse, yılmayın.*
28-MUHABBET KUŞUNU TERBİYEYE NEREDEN BAŞLAMALIYIZ?*
Artık elinizde ve siz çok yavaşça elinizi yukarı doğru kaldırıyorsunuz. Zıplamaya kalkışırsa, ona yatışması için süre verin ve tekrar deneyin. Öğretmeniz gereken öncelikli terim ‘‘Yukarı’’ ve ‘‘Aşağı’’olacaktır. Aşağı-yukarı pratik eğitimini, kuşunuzu evcilleştirirken hiç değilse haftada bir kere kullanabilirsiniz.*
Muhabbet kuşlarına acı vermeyi denemeyin. Eğer çimdiklemeye, ısırmaya devam ediyorsa hafifçe yüzüne üfürün. Bir kuşu elinizden düşürmemeniz gerekir. Hele de bir muhabbet kuşunu! Ona vurduğunuzda ya da düşürdüğünüzde bu hiç zevk verici bir öğreti olmayacaktır. Özellikle ısırmaya eğilimli olduğunda, kuşu omuzlarınıza yaklaştırmamanız gerekir. Hayır kelimesini ona mutlaka öğretmelisiniz.
28-MUHABBETKUŞLARI NELERDEN MUTLU OLURLAR ?*
· Kendi cinsinden bir kuş*
· Her zaman aynı saatte ilgi görmek*
· Tatlı yiyecekler*
· Mısır tanesi*
· Gagalayabileceği taze ağaç dalları*
· Geniş hareket alanı*
· Onunla alçak sesle konuşulması*
· Sahibi ile birlikte olmak*
· Sahibinin renkli elbiseleri*
16- MUHABBETKUŞLARI NELERDEN KORKARLAR ?*
· Yalnızlık*
· Ona sessizce yaklaşılması*
· Çevresindeki her türlü değişiklik
· Kafesin dışında ona tanıtılmadan verilen yeni bir oyuncak*
· Alışmadığı sesler*
· Buzdolabı ya da çamaşır makinesi üzerinde sallanan bir kafes*
· Evdeki kediler.*
· Elle tutulmak*
29-Neşelendiren Oyunlar:
· Muhabbet Kuşu, masanın üzerine konunca, bir kağıt parçasını buruşturup, yavaşça önüne atın. Ve oradan uzaklaşın.Göreceksiniz, bir süre kağıt yumağının çevresinde dolaşacak. Sonra gagalayacak. Kağıt yumağını diftmeye çalışacak. Kağıdın yüksek bir yerden düşmesini keyifle izleyecek. Düşen kağıdı, alıp aynı yere koyduğunu ve ve tekrara düşmesini keyifle izlediğini göreceksiniz.*
· Ucuna tel takılmış ve telin uçu kuşa batmayacak şekilde kıvrılmış, küçük bir plastik topu masanın üzerine koyun. Hemen yanına gelip topu yuvarlacak, gagasıyla telinden tutup, onu havaya doğru atacaktır.*
Onunla resim yapın. Boya kalemleriyle kağıdın üzerine şekiller çizin. Bu görüntü onu büyüleyecek. Renkli kalemleri gagasıyla tutmaya çalışacak. Kim bilir, belki bir çizgi de o atar!*
· Muhabbet kuşunuzla yem arama oyunu da oynayabilirsiniz. Sevdiği yemi, küçük bir karton kutunun içine koyun. Kutunun üzerine, yemi bulduğunda bir parça koparabileceği büyüklükte delikler açın. Bu uğraş, hem onu hem de sizi çok eğlendirecek.*
· Kuşunuza dans etmeyi öğretin. Radyo ya da yeybinizde müzik çalarken dans edin. Sizi dikkatle izleyecek. Kısa bir süre sonra o da sağa sola sallanmaya başlayacaktır.*
· Birlikte gazete okumaya ne dersiniz. Gazetelerin sayfalarını sallayın ki, onun dikkatini çeksin. Bir süre sonra gazetenin parçasını koparıp yere atın. Kâğıt parçasıyla dakikalarca oynayacaktır.*
· Bir kabın içine, pişirilmemiş şehriyeler koyun. Muhabbet kuşu, şehriyelerin içinde derin bir araştırmaya girecek, kabın içinde bir o yana bir bu yana savuracaktır. Çok gürültü yapacak, hatta şehriyeleri taşımaya kalkacak
MUHABBET KUŞUMU KENDİME NASIL ALIŞTIRABİLİRİM
Muhabbet kuşunuzu aldınız ve birkaç gün içerisinde size alışmasını istiyorsunuz değil mi?
Heyecanınızı, mutluluğunuzu tahmin edebiliyorum ancak, bu gerçek dışı bir beklentidir; hem sizi hem de kuşunuzu üzer. Muhabbet Kuşu sahibi olmak tarif edilemez bir mutluluk ve heyecandır fakat bir o kadar da sabır, ilgi ve sevgi isteyen bir durumdur. Hemen kaygılanmayın, doğru iletişimi sağlarsanız, karşılığını fazlasıyla alırsınız. Kuşunuzu evinize getirdiniz ve ne yapacağınızı bilmiyorsunuz.
1- Kafesine yemini ve suyunu koydunuz, ancak kafesin tabanında temiz bir köşeye yem ve su koymayı unutmayın. Çünkü kafesini tanımadığı için, yemliği ve suluğu bulamayabilir. Bu arada takip etmeyi de unutmayın, yemliğini ve suluğunu kullanmaya başladığında bu uygulamadan vazgeçin. Önemli bir ayrıntı da ilk günlerde kuşunuz yem yemeyebilir, su içmeyebilir. Ailesinden ve arkadaşlarından ayrılmış, yabancı bir ortama gelmiştir. Üzüntüsüne ve şaşkınlığına saygı duyun…
2- Kuşunuzu ilk bir hafta 10 gün kafesinden dışarıya çıkartmamanızı öneriyoruz. Bunu ne size, ne de kuşunuza eziyet etmek için yapmıyoruz. Kuşunuz yeni evini tanımıyor, eğer hemen dışarı çıkarttırsanız, uçarken sağa sola çarpıp, istenmeyen kazalara sebep olabilir; kırıklar, çıkıklar, çarpma sonucu beyin sarsıntıları hatta ölümle bile sonuçlanabilir.
3- Elbette bu süre içerisinde boş durmayacağız. Kendimizi kuşumuza alıştırma çalışmalarına başlayacağız. Kuşumuz kafesindeyken, yavaş hareketlerle parmağımızı kuşun göğsü ile ayakları arasına tıpkı bir tünek ya da ağaç dalı gibi uzatıp, üzerine çıkmasını sağlamalıyız. Ve bunu gün içerisinde sıkça tekrarlamalıyız. Tabii ki bu arada konuşma sesi tonuyla, ona güzel sözcükler söylemeyi de unutmuyoruz.
4- Kuşunuzu asla ve asla açlıkla terbiye etmeye çalışmayın. Unutmayın, kuşunuzun size güven duyması gerekiyor. Onu aç bırakan birisine ne kadar güven duyabilir? Bu durumda elbette elinize gelecektir, çünkü açtır ve bu bir zorunluluktur, size alıştı anlamına gelmez.
5- Kuşunuzun kafesi yüksekçe bir yerde durması gerekiyor. Unutmayın kuşlarınız doğada ağaç dallarında yaşarlar, kendilerinin güvende hissetmelerine yardımcı olur. Bunun dışında kuşunuzun kafesi, direkt güneş ışığı ve cereyan, rüzgar alan bir yerde bulunmamalı, yüksek ses, gürültü ve kavga gibi ortamlardan uzak tutulmalıdır.
6- Kuşlarınızın uyku düzeni de çok önemlidir. Sağlıklı uyku uyumayan bir kuş, huysuz ve saldırgan olur. Doğada gün batımıyla uykuya dalıp, güneşin doğmasıyla uyanırlar. Bu yüzden yaz aylarında en geç 22:00-22:30 uyumalı, kış aylarında ise bu süre 21:00-21:30 u geçmemelidir. Kuşlarınızı uyku saatinde karanlık ve sessiz bir odaya almalısınız.Böyle bir imkan yoksa, kafesin üzerini örtüp, odada ki ışık ve sesi azaltıp, onun uymasına fırsat vermelisiniz.
7- Bir hafta 10 günlük süreyi tamamladınız ve kuşunuzu kafesten çıkarttınız. Onun uçmasına fırsat verin. Unutmayın o bir kanatlı, uçmak ise onu en doğal davranışıdır. Üstelik kan dolaşımını uçma ile sağlarlar. Bu yüzden her gün kafesinden çıkartmaya özen gösterin.
8- İlk kez kafesinden dışarıya çıkan bir kuş şaşkın olacaktır. Asla ve asla avucunuza almayın, kovalamayın, yakalamaya çalışmayın. Bu davranışlarla size olan güveni tamamen kaybolacak, her şeye yeni baştan başlamak zorunda kalacaksınız. Unutmayın, Muhabbet Kuşları meraklıdır, onun merak duygusundan faydalanabilirsiniz. Örneğin kafesine girmesini istiyorsanız, bir maydanoz yaprağı ile kandırıp, kafese girmesini sağlayabilirsiniz. Bunu ilk uygulamada başaramazsanız, pes etmeyin tekrar tekrar deneyin.
9- Kuşunuzun size kendiliğinden gelmesi için de, yine merak duygusu devreye girmeli. Örneğin kuşunuz dışarıda ve size gelmiyor. Kendinize bir meyve tabağı hazırlayın ve iştahla karşısında yemeye başlayın ama kuşunuz yokmuş gibi davranın. Mutlaka tadına bakmak isteyecektir. Ya da sesli, renkli bir oyuncakta olabilir… Eğer kuşunuz tabağınıza ortak olmayı tercih ettiyse önemli bir basamağı atlamış sayılırsınız, devamı da gelecektir. En başta da belirttiğim gibi bu iş sabır, ilgi ve sevgi ile başarılacaktır. Kuşunuzla birlikte sağlıklı bir ömür diliyorum.
KAFES AKSAMI
Muhabbet kuşlarımızın gününün bir kısmını geçirdiği,beslendiği,uyuduğu bir ortam olan kafes ve kafes aksamı hem biz hem de kuşlarımız için önemlidir.Kafesin doğru düzenlenmesi de hem sağlık hem de psikolojik açıdan önem taşır.
Tül : Kafes tülü kullanımı, kuş besleyenlerin yaptığı başlıca hatalardan biridir. Tül, ev tozlarını ve kafes tozlarını toplayacağından kuşlarımızın astım,bronşit gibi solunum hastalıklarına yakalanmalarına yol açar. Aynı zamanda kuş ve ailesi(sahibi) arasında bir duvar ördüğünden evcilleştirme süreci uzar. Evcilleşmiş kuşlarda sahibine karşı soğukluk,psikolojik sorunlar gibi sonuçlar doğurabilir. Evimizi kuş yemlerinden,tüylerinden korumak/temiz tutmak istiyorsak en sağlıklı yöntem olan mutfak strechlerini kullanabiliriz. Strechi kafes etrafına 2 kez sarıp kapı ve yemlikleri makas yardımıyla açarsak sorun ortadan kalkacaktır.
Plastik tünekler : Bu tip tünek kuşlarda ayak krampları,mantar,egzama gibi bizlere de bulaşması muhtemel bazı hastalıklara neden olabilir. Aynı zamanda kuş tırnaklarını törpüleyemeyeceğinden tırnaklarda aşırı uzama görülebilir. Bunları önlemek için mutlaka ahşap tünek kullanmalıyız. Ahşap tüneği kendimiz de yapabileceğimiz gibi petshoplardan da temin edebiliriz. Tünekleriniz kuşunuzun kolay beslenebilmesi için yemliklere paralel olmalıdır. Mutlaka suluğa uzanabileceği bir tünek bulunmalıdır.
Kafes altı : Bu bölge kafeste en çabuk kirlenen bölgedir ve her gün temizlenmesi gerekir. Çoğu bakıcı kafes altına gazete kağıdı sermeyi tercih eder. Fakat bu oldukça yanlış bir eylemdir. Gazete baskılarında kullanılan kimyasallar kemirgen kuşlarımız için öldürücü niteliktedir.En doğrusu kafes altına tel ızgara yerleştirmektir. Kafesiniz ızgara için uygun değilse son çare olarak beyaz A4 kağıtları kullanabilirsiniz.
Mineral ve törpü ihtiyacı : Kafes kuşlarına ne kadar iyi bakım sunarsak sunalım yine de doğanın onlara baktığı gibi bakamayız. Bu yüzden ek olarak bazı uygulamalar yapmamız gerekir. Kafeslerde mutlaka gaga taşı(mineral blok da denir.) ve mürekkep balığı kemiği bulundurmalıyız. Bunlar hem kuşumuzun kalsiyum,mineral eksikliğini tamamlayacak hem de uzayan gaga ve tırnaklarını törpülemesini sağlayacaktır.
Oyuncaklar : Kuşlarımız kafeste iken sıkılmamaları için onlara oyuncaklar alırız/yaparız. Fakat bunun da bir usulü var elbet. Oynasın diye kafesi oyuncaklarla doldurursak onu sıkıntıya sokmaktan başka bir şey yapmış olmayız. Oyuncaklar kafeste(kafesin büyüklüğüne göre) yeterli hareket alanı kalacak şekilde konumlandırılmalıdır. Onun sağlığını tehlikeye sokacak oyuncaklar kullanılmamalıdır. Biz nasıl her gün pilav yiyemiyorsak onlarda uzun süre aynı oyuncaklarla oynayamayacaktır. Bu yüzden oyuncakları değişimli olarak kullanmalıyız. Yani 4 oyuncağınız varsa bir hafta ikisi,bir hafta diğer ikisi olarak kullanmalıyız ki oyuncağını özleyip heyecanla oynasın.
Kafesin konumu : Son olarak önemli bir konuya daha değinmek istiyorum. Eğer cana yakın,kendine güvenen,cıvıl cıvıl bir muhabbet kuşu istiyorsanız kafesini ailenizin en çok kullandığı(oturma odası gibi) bir mekana sabitleyin. Unutmayın en mühimi ise kafesin yüksekliğidir. Onların kuş olduğunu ve daima yükseklerde rahat edeceklerini unutmayarak kafesi en az 160 cm yüksekliğe konumlandırın.
Bu kurallara uyarsak daha sağlıklı ve mutlu kuşlara sahip oluruz.
SICAK HAVALAR VE KLİMA KULLANIMI
Yaz günlerinde havalar çok sıcak gidiyor. Evinizde klima var ise, aşağıdaki hususlara dikkat ederek kafeslerinizi klimalı odaya alabilirsiniz,
1) Odada soğuk hava akımı olmaması için klimayı çok yüksek dereceye getirmeyiniz.
2) Klimanın üfleme yönüne dikkat ederek kafese doğru üflemesine engel olunuz.
3) Mümkünse kafesi odanın köşe kısımlarına yakın yerleştiriniz.
4) Yönü sürekli dönen bir klima ise odadaki ölü noktaları bulup kafesi oraya koyunuz, bu genellikle klimanın tam yan tarafı olabilir.
5) Kuşlarınızı dışarı saldığınızda klimayı kısınız ve mubişin klimaya doğru uçmasını da engelleyiniz.
6) Gece klimalı odada uyutmayıp kafesi evin serin bir odasına alınız.
7) Oyun köşenizin yerini klimanın konumuna göre değiştiriniz.
TATİL PLANLARI VE MUHABBET KUŞUMUZ
Minicik bir kus olarak baktigimiz/gordugumuz muhabbet kuslari aslinda gorunuz olarak elimizi dolduramayacak kadar kucuk olsa da hayatimizi kaplayacak kadar buyukturler aslinda.Buyuk bir merak ve hevesle evimize getirdigimiz kuslar bizlere uzuuun zaman gibi gorunen kisa zamanda bekledigimiz kelimeleri soylemeyip,bekledigimiz davranislarda bulunmayinca bocalayip kusu gozumuzden cikartma derecesine geliriz.Oysa her seyde oldugu gibi sabirdadir isin butun sirri.Sabir derken ne anladigimiz da onemli;karsiliksiz beklentisiz bekleyistir sabir.Hic sikayet etmeden oldugu gibi kabullenip beklemektir sabir.Nasrettin Hoca'nin göle maya calarken ya tutarsa deyisidir sabir.Tabii kusumuzla birlikte yasamak isterken, onceden hesaplamadigimiz seylerde vardir.Tatil bunlardan biridir. Arabasi, yazligi olanlar icin biraz daha kolay.Ya ogrenciler;ya kampa cadir tatiline gidenler,otelde kalacaklar?
Tabii kusunuzu cok seviyorsunuz ama tatile de ihtiyaciniz var,ya da zorunlu.Ne yapacaksiniz kimleri bulacaksiniz kusa bakmak icin.Bunun planini aslinda en az 1 ay onceden yapmak lazim.Kusunuzun tanidigi komsu ya da akraba bu konuda size yardimci olabilir mi? Bu donemde kusunuza bakacak kisi mutlaka en az 1 ay oncede evinize gelmeli kusunuz ile diyalog kurmali sizin yoklugunuzda sizin kadar olmasa da sevgi muhabbet ve dikkat,ozveri verebilmelidir.Baska eve verecekseniz o evde onceden yasamaya alismali o evi tanimalidir.Ayni zamanda hem baska ev ve sizin yoklugunuz bocalamasini yasamamalidir.
Kusunuzu vereceginiz kisi bilgilendirilmeli,ve elinin altinda bir veteriner adresi olmalisir olasi kazalara karsi.
Genel olarak tatile gitmek durumundaysanız yapabileceğiniz 3 seçenek vardır.
**** TATİLE GİDİYORSUNUZ. PEKİ YA MUBİŞİNİZ? ****
Tatile gidecekseniz,
1) Bazı tatil yerleri evcil hayvan kabul ederler. Şartlarını araştırın. Ancak yine de sabahtan akşama kliması kapalı bir odada sıcakta kalabileceğini, klimayı açsanız bile tek bir otel odasında klimadan zarar görebileceğini vs. dikkate alın.
2) Yukarda belirtildiği gibi tavsiyemiz, konudan anlayan bir yakın akraba/arkadaşınıza bırakmanız, elbette bahsedilen konulara dikkat ederek.
3) Güveneceğiniz bir arkadaşınız yoksa, MMSevenler olarak biz size yardımcı olabiliriz. Sayfamız duvarına detaylarınızı belirten bir not bırakabilirsiniz, bulunduğunuz yerinizi ve zamanınızı bildirebilirsiniz, biz sayfamızda durumunuzu kapak resmi yaparız. Böylece bu konuda belki yardım edecek bir üyemiz bulunabilir.
Tabii yine de unutmayin sizi cok seven kusunuz 1 gunde bile sizi ozleyecek, geri dondiginizde konusmasinda davranislarinda farkliliklar bulacaksiniz. Genelde en büyük farklılık ısırmadaki artış şeklinde olmaktadır.
MUHABBET KUSU ILE NELER YAPILIR ?
Muhabbet Kuşlarınız ile yeterli ilgi ve sevgi bağı oluşturduktan sonra her türlü oyun ve eğlence serüvenine adım atabilirsiniz, bu sizin hayal gücünüze kalıyor elbette. İşte bunlardan bazıları :
1) Beyaz mektup kagitlarindan minik toplar yapip beraber oynayablirsiniz.
2) Ona ipler ile boncuklar ile oyuncaklar yapabilirsiniz,beraber oynayabilirsiniz.
3) Bos vakitlerinizden ya da kendinize ayirdiginiz zamandan fedakarlik yapip el becerilerinizi gelistirip tahtadan oyuncaklar yapabilirsiniz. Örn. MM'in resimleri. [merdiven,tunek,ruzgar gulu]
4) Kuslar meraklidir mektup kagitlarindan minik zarflar yapip[3-4cm]iclerine yem koyarak,yemleri kendi bulmasini saglayabilirsiniz.
5) Her zaman para ile oyuncak almaniza gerek yok evdeki malzemelerden oyuncaklar yapabilirsiniz.
a) Plastik sise kapaklari isinize yarayabilir, hatta kabakta bir delik acip ip gecirerek asabilirsiniz.
b) Bitmis wc kagitlarinin rulosu onlar icin kemirilecek bir malzemedir
c) Bitmis tukenmez kalemlerin icini atarak malzeme elde edebilirsiniz[mesela 3 adet tukenmez kalem icleri atilip icinden ip gecirilerek asilirsa birbirine carptiginda ses getirecektir.bu onlar icin zil gibi bir eglencedir]
d) İri boy düğmeleri yanyana gelecek şekilde iplerle bağlayıp ses getiren bir oyuncak,
6) MM'in bazı resimlerinde dikkatle görüneceği üzere, bazı yoğurt yada kova saplarından salıncak olarak yararlanabilirsiniz. (Arkada iki ucundan asılı köşeli salıncak)
7) Renkli dantel parçalarını oyuncak ve salıncak kenarlarına tutturabilirsiniz,
8) Meyve sebze parçalarını bazı oyuncaklarına kıskaçla tutturabilirsiniz,
9) Minik oyuncak bebekler, ayıcıklar vs. ile de oynayabilirler (ilk başta korkabilir ama zamanla alışırlar).
Bunlara daha da baska malzemeler de eklenebilinir.
ES SECIMI
Kusunuza es almaya karar verdiniz :
1)kusunuz ile akran olmasina gayret ediniz
2)hastalikli olmadigindan emin olunuz
3)bildiginiz yerlerden almaya gayret ediniz
4)uretim icin es aldi iseniz en az 6 aylik bir bekleyis olacagini bilmelisiniz
5)Yeni aldiginiz kusu ayri bir kafes ile eve getiriniz ve tamamen anlastiklarindan emin olana kadar ayni kafeste tutmayiniz[bu da en az 1 ay surecektir]
6)evdeki kusunuzun ilgisinin bolunecegini sizinle eskisi kadar fazla zaman gecirmeyecegini unutmayiniz
7)planlarinizi gecici yapmayiniz.Yeterli yeriniz,butceniz ve bilgi birikiminiz oldugundan emin olunuz
8)Ozellikle kucukken beraber buyuyen kuslarda es degil kardeslik kavrami gelisir
9)Sunu hic unutmayin:kusunuza es almak sizin fikriniz;onun degil.Bu yuzden es olmayabilecegine de her zaman hazirlikli olun.
GECIKMIS TUY DOKUMU
Bir muhabbet kusunun tuy dokme donemi gecikirse, oncelikle boyun etrafındaki tuyler seyreklesir. Bunu takip eden donemde , normal bir tuy degisimine benzemesidir. Fakat yeni tuyler, teleklere ve diger tuylerine yapisir. Genelde, geciken tuy degisiminde olan kusun tuyu donuk, kut ve karisiktir[duzgun degildir]. Bazı tuy uclari, siyahimsi kahverengi halini alir.
Gecikmis tuy dokumunun nedenleri; cogunlukla mineral ve/veya amino asit eksikligidir. Buna ek olarak hormonal fonsiyon bozuklugu veya siddetli stres [ kalabalik ortam,ani kafes/yer degisikligi ].
Bu sorun karsisinda bir veteriner hekim ile birlikte nedenleri arastirarak tedavi edilmeleri gerekir. Muhabbet kusunun sagligi acisindan bakim ve beslenmesinin duzenli kontrolu gerekir.
İlk tüy dökümü
Normal tuy dokumu bir muhabbet kusunun yasaminda dogal bir durumdur. Yavrularin, genc muhabbet kuslari olarak taninmalarini saglayan ozel tuyleri vardir. İlk tuyleri icin karakteristik bicim, ilk tuy dokumunden sonra alin dahil butun basin beyaz veya sari renkte doldurulacak olan kısminin siyah cizgilerle donanmis olmasidir. Yavrular, bu ilk tuy dokumu boyunca tamamen tuy degistirirerek, eriskin muhabbet kuslarina benzemelerini saglayacak tuylere sahip olurlar.
İlk tuy degisimi, derilerinin (birkac gunde bu ciplak kisim tuyle kapandigi takdirde) ciddi sayilmayacak bicimde gorunmesine neden olur. İlk tuy dokumunun tipik bir göstergesi de, cerelerinin cinsiyetlerinin belirlenmesini saglayacak belirginlikte olmamasdir.İlk tuy dokumu sonrasinda cok az yavruda tamamen renkli (parlak mavi veya kahverengi) cereye rastlanir.
Genellikle ilk tuy degisimi, hayatinin ucuncu ve yedinci aylari arasında yer alir ama her kus icin ayri tuy dokumu gerceklestiginden baslangici kesin olarak belirlenemez.
2 aylik, ilk tuyler
3.5 aylik, ilk tuy dokumu
4 aylik, ilk tuy dokumu
6 aylik, ergenlik tuyleri
Düzenli tüy dökümü
Buyuk ve kucuk tuylerin(kanat, kuyruk, govde) dogal olarak dokulmesi olarak karakteristik durum gosterir. Tuy doken Muhabbet kuslari , bu sirada ucma yeteneklerini kaybetmezler. Duzenli tuy dokumunde hicbir ciplak deri ortaya cikmaz, kusun vucudu her zaman, birkac tuy ile de olsa kaplanmis bicimdedir. Eski ve asinmis tuylerin yerine yenileri cikar. Bu yeni tuyler; ince, minik, yari saydamca beyaz renkli cubuklar seklindedir. Birkac gun icinde bu olusum acilir, yeni tuylere donusur.
Tuy dokme sirasinda Muhabbet Kuslari, genelde yaptiklarini yapmazlar ve daha az aktif olurlar. Ozellikle daha buyuk kuslar daha cok uyur , hatta ara sira yuksek sesli otme ve cok ofkeli isirmalarla birlikte kendini gosteren, asiri alinganliktan rahatsızlik verici duruma kadar giden davranislar sergilerler. Bu tuy dokumunde, ek yiyecek ve vitaminlerle desteklenir ve içinde bulundugu surece saygi duyulup zaman taninirsa, kisa zamanda toparlayacak ve kendini yeniden daha iyi hissedecektir.
Nadiren de olsa duzenli tuy dokumunde endiselendirecek bir durumla[ fazla tuyunu dokmesi] karsilasilabilinir. Gecici olarak, kusun ucma yetenegi azalir. Daha buyuk kuslar ucuslarini becerili sekilde ayarlayabilir. Bu durumdaki genc kuslar ise, buyuklere gore daha az ucma yetenegine sahip olduklarindan kazalar olusabilir.
Lütfen unutmayınız:
Buyuk, birkac yasindaki kus, ayni zamanda cok fazla birincil onem arzeden (kanat , kuyruk) tuylerini dokerse ucmasi zorlasir, herhangi bir kazayi onlemek tehlikeye atmamak icin birkac gun boyunca kusu kafesinden cikarmamak gerekir. Yeni tuylerin, kusun guvenli bicimde ucmasini, yonlenmesini saglayacak kadar buyumesi saglandiginda , yeniden kafesten disari cikmasina izin verilmelidir. Genelde yeni tuylerin buyumesi iki haftadan daha uzun surmeyecektir.
Bu doneminde, kusa destek olmak icin, istedigi kadar uyumasına izin verilmelidir. Daha buyuk kuslar, daha kaprisli ve daha dengesiz olurlar.Bedenleri, yeni tuylerin buyumesi icin daha cok enerjiye gereksinim duyar. Bu yuzden, saglikli taze meyve veya sebze gibi besinlerle desteklenmesi cok onemlidir. Mesela salatalik [hiyar], tuy dokumu esnasinda ihtiyac duyduklari bircok minerali icerir, filizlendirilmis buğday da onerebilirim.
KAFES YARALANMALARI
Kafeslerimizi gözden geçirelim:
1-Kafes baglanti yerlerinde her hangi bir cikinti varmi bu kuslarimizi vucudunda yaralanmalar yapabilir.
2-Kafes parmakliklarinin araliklarina dikkat edelim.Bazi kafes modellerinde bu aralik V seklinde daralmalar icermektedir.Ayak ve kanatlar buraya sıkışabilir.
3-Tuneklerinizi kontrol ediniz.Tahta tunekler kusunuzun ayak ve tirnak sagligi icin cok onemlidir.
4-Birden fazla kus besliyor iseniz ya da eslesme amaci ile yeni getirdiginiz kus da bu tip yaralanmalara neden olabilir.
5-Kafesin bulundugu yere dikkat ediniz.Kafes boy hizasindan asagilarda ise eve gelen kisilerden golgelerden korkarak ani hareketlerde bulunacak.Bu da yaralanmalara yol acabilir.
Ayrıca,
6-Kusunuz ile aranizdaki diyaloga dikkat ediniz.Kendini mutsuz hisseden kus kendini yaralayabilir.[tuylerini cekerek]
7- Hazır alınan yada kendi yaptığınız oyuncaklara dikkat edin, ayaklarını, parmaklarını yada başlarını sıkıştırabilecek durumda olmamalıdır.
8- Evin mutfak-banyo bölümlerini kapalı tutarak buralara doğru uçmalarını engelleyin, bu bölgeler ciddi tehlikeler doğurabilir. Son birkaç ay içinde sıcak su-yemek yaralanması yaşayan üyelerimiz olmuştur.
Kuslariniz boyle bir yaralanmaya maruz kaldiginda:
Kanama az ise oncelikle gazli bez ile[kagit pecete de olabilir]kanayan yerdeki kani, hafifce bastirip yok ediniz.Asit borikli su ile temizleyiniz.[Yok ise tuzlu su olabilir]Kanama fazla ise kan tasi ya da nisasta ile hazirlayacaginiz lapa ile kani durdurunuz.Muhabbetkuslarinda cok az kan oldugu icin kan kaybi hayati tehlikedir.Yara yeri derin /buyuk ise mutlaka hekime basvurunuz kan zehirlenmesine onlem icin.
UYKU DUZENI
Kuslar gun isigi ile uyuyup uyanirlar.Buna gore de kis saati icin en gec 8 de uyumalari gerekir.Ya yazin diyeceksiniz.Bu kuslar tropikal ulke kuslari,tropikal ulkelerde de yazin dahi nerede ise 8 de hava kararir.Bir de bu kuslar en yuksek dallarda yasayan canlilar;yani tamamen sessiz diyebiliriz.
Gunumuz sartlarinda kimilerinin okul kimilerinin de is durumlari nedeni ile daha 8 de evde olamayanlar bile vardir sanirim.Bu kisiler kuslarini biraz daha uyanik tutmakta haklilar.
Evimizde geceleri pek kullanilmayan bir oda var ise; kusunuzu o odaya alarak uzerini ortmeden uyutabilirsiniz.Ama oyle bir odamiz yok derseniz o zaman kusunuzu koridor ya da pek fazla dolasmadiginiz bir yere de goturup uzerini ortebilirsiniz.
Evde soba yakiyoruz oturma odasinin disindaki her yer soguk diyorsaniz; o zaman kusunuz oturma odasinda kalabilir uzerini ortup uyumasini saglayabilirsiniz.Tabii kusunuzu cok sevdiginize gore tv sesini daha kisip isigi azaltip fazla yuksek sesle konusmayarak ona da saygi gosterebilirsiniz.
Uyku duzeni olmayan bir kusun bedensel ritmi cabuk bozulacaktir.
KUS KUMU
Kuslar tarafindan tuketilen kabuklu tohumlarin tumuyle sindirilmesi amaci ile Bazi kisiler tarafindan kum kullanilir.Oysa kuslarin sindirim sistemindeki enzimler cok iyi gorev yaparlar.Sadece ay cekirdegi gibi bazi kabuklar sorun yaratabilir.Bu da aslinda acikca gosteriyor ki kum genelde guvercinler icindir. Formule edilmis, ufak kabuklu tohumlarla beslenen kuslar için kum gerekmeyecektir.
Hangi kumlar kullanilmasi gerek dersek; "organik" olan murekkep baligi kabugu, istiridye kabugu, kirectasi ve alcitasi en uygunlaridir.Bunlar kafese asilarak kusun ihtiyaci oldugunda kullanmasi saglanir.Zorunlu olarak kum tuketmesi gereken kuslar; karaciger hastaligi, pankreas iltihabı, bobrek bozuklugu ve genel kotu beslenme yonünden degerlendirilmelidir.Bu tip vakalar genelde Kuzey Amerika'da bulunmaktadir.Turkiye'ye de ticari amac ile kum satildigini dusunuyorum.
Avrupa'da kafes tabaninda temizlik amaci ile kullanilir kum.diskidaki suyu emerek kotu kokuyu engeller. Her sabah kum elenerek diskilardan arindirilir. 3 haftada bir de kum tamamen degistirilir. Satın alinan herhangi bir kum karısiminin iceriginde odun komurunun olmamasina dikkat edilmeli. Odun kömürü, A, B2 ve K vitaminlerinin eksikliğine yol açabilir.
Yuvaliklarda kum kullanilmasi ise son derece tehlikelidir.Diski ile bebeklerin bacaklarina,vucuduna,iki bebegin birbirine yapismasina neden olabilir.[Bu durumda ilik su ile yavas yavas temizleyiniz.]
KAFES BAKIMI VE TEMİZLİĞİ
Muhabbet kuşlarımızın sağlığı için en temel konu temizliktir. Kafes aksamı (yemlik, suluk, tunekler vs.) hergun ılık sirkeli su ile sünger ve fırça yardımıyla yıkanmalıdir. Sirkeli su olma nedeni ise yağlardan cabuk arinmasidir. Muhabbet kuslari kendilerini temizlerken kuyruk ustundeki yaglar yardimi ile vucudunun diger kismindaki tuylerini yaglayarak tek tek butun tuylerini tarar gibi islemden gecirirler. Kok diplerinin de havalanmasini kuru ciltlerinin de yaglanmasini/nemlenmesini saglarlar. Bu yuzdendir ki kisin soba/kalorifer ile isitilan evlerde asiri sicak ile ortam kuruyacagi icin; arada su kaynatarak nem oranini yukseltiniz. Odanin asiri sicakligi da kuslarinizin tüy dokmesine neden olur. Zira kuru olarak 22 dereceden yukarisi kuslariniz icin tehlikelidir. Su kabini 2 gun degistirmediginizde farkedersiniz ki bulaniktir,hatta bir de tabanini elleyiniz kaygandir. Bu yag birikmesini hissedebilirsiniz kendinizde.
Önemli bir konu da gece kusunuzun kafesin neresinde uyuduğunu bilemezsiniz. Belki de su kabinin üst kisminda uyumuş ve dışkısı su kabina düşmüş olabilir. Bu yuzden sularinin her sabah degişmesi gerekir. Yem kabı ise her sabah icindeki yem boşaltilarak yıkanip yeni yem konmasi gerekir. Yem kabinin yikanma sebebi ise yine kendi agizlarindaki yem kirintilarinin çöküp yem kabina bulasarak hastalik/mantar olusturmasidir. Bu mantar da dogal olarak kusunuza bulasacaktir. Yem kabindan aldiginiz yemleri 2-3 gun biriktiriniz. Bunlari ufleyip kabuklardan arindirdiktan sonra; eleyip cokuntulerden de arindiriniz. Tekrar kullanmaya hazirdir artik.
Aldiginiz yemleri paketlerinden cikarip cam kavanozda barindiriniz. Cok miktarda aliyorsaniz mutlaka arada havalandiriniz. Mumkun oldugunca acik yem almayiniz; bu yemlerde tahil orani daha fazladir (ucuz olma nedenlerinden biri de budur).
Kafesteki oyuncaklari da gozden geciriniz, uzerinde diski var mi, oynarken ona zarar verebilirmi diye kontrol ediniz. Kafesin kendisini ise mümkünse haftada 1 kez yine sirkeli su, sunger ve fırça yardimi ile yıkayınız çünkü sirke en iyi mikrop kiricidir. Ağır deterjanlar (bulaşık, çamaşır deterjanları vs.) kullanmayınız çünkü durulanması çok zordur, istenirse camsil türü hafif leke çıkarıcılar ile dışkı bulaşan yerler yumuşatılabilir, yıkadığınız kafes ve aksamını mümkün olduğunca iyi durulayıp güneşte kurutunuz.
MUHABBET KUSUM ALISMIYOR
1)Kusunuzun kafesi nerede?
Kusunuzun kafesi evdeki en uzun boylu kisinin basi ile ayni hizada ya da kusun durdugu tunek bu kisinin burnu ile ayni hizada olmasi gerekir.Kus kendisinden yukarda olan bir seyden surekli korkar.Unutmayin dogada yuksek agac tepelerinde yasadiklarini.
French molt rahatsizligi olan kuslarin kafesi ise sehpa uzerinde durmali kafesten asagi kalinca bir ip ya da merdiven uzatilmali kus dustugunde kendisi cikabilmelidir.
2)Kusunuz sizin televizyon,bilgisayar ya da oyun araciniz degildir.Siz istediginiz zamanlarda,sizin istediginiz sekilde sizinle oynayip tepki vermez.
Nasil ki sizin ders calisma,alisveris yapma,tv izlemek,uyumak gibi kendinize ait saatleriniz oldugu gibi kusunuzun da kendine ait dinlenme oynama saatleri vardir;buna mutlaka saygi gostermelisiniz.Unutmayin saygi herzaman her kime olursa olsun gosterilirse karsilik alinir.
3)Kusunuz yeterli uyuyormu?
Kuslar[tum kanatlilar boyledir.Hatta tavuk gibi erken yatmak deyimini size hatirlatirim] dogaya uygun canlilardir.Doga saati ile ic gudusel uyuyup uyanirlar.Havanin karanlik sisli oldugu gunlerde bile onlar saat 6 da uyanirlar.Ve hava karardiginda cekilip sessizce uyuyup dinlenmek isterler,bu onlarin beden sagligi icin cok onemlidir.
4)Evdeki kisiler,gurultu araclari,kavga ve tartismalar,ses tonlari cok onemlidir.Oyuncaklari ve ona lkarsi davranislariniz.Bunlar da cok onemlidir.Tutarli davranislariniz olmali.Kusun istemediginiz bir hareketine farkli zamanlarda farkli tepkiler vermemelisiniz.
On arastirma yapmadan kusu eve getirdiniz ve henuz erken bir kac hafta oldu bu yeterli bir deneme suresidir hepiniz icin.Kus icin eviniz musait mi ortam musait mi kisiler uyum sagliyor mu.Kusunuz size uyum saglamasi kadar siz de ona uyum saglamaniz gerekli.Belki bazi ev esyalari degisecek belki yasam saatiniz degisecek.
5)kuslariniz neler yiyor?
Her yediginizden kusunuz yemesi gerekmiyor.Benim kusum farkli baskalarindan farkli olarak sunu yiyor cabasina/yarisina sakin girmeyin.Dusunun anne-babaniz,kardesiniz seker hastasi;aman cani cekti diye komaya girecegini bile bile kimse gormeden bir baklava dilimi verirmisiniz.
Onlar dunyada ozgur yasarken siz sadece kendi mutlulugunuz icin alip eve getiriyorsunuz;bu demektirki bu andan itibaren o kus size emanet.
Odadaki ciceklerden tutun da ona hazirladiginiz her yemegi aldiginiz her yemi cok iyi incelemeniz gerekir.
6)Sevgi:
Bu konuda israrla duruyorum.Kusunuzu seviyor musunuz?Yoksa nokia telefonun en ust modeli bende var der gibi en iyi benim kusum konusur cabasindamisiniz.Basarinizi okulunuzda, derslerinizde,dostlarinizla iliskilerinizde,durustlukte kanitlamak yerine en guzel ben kus konustururum ile mi kanitlamaya calisiyorsunuz.
HAPSiRMA
Her hapsirma soguk alginliginin gostergesi degildir. Dogal bir tepki olarak dusunulmelidir. Muhabbet kuslari; su icerken/banyo yaparken burun deliklerine su kacmasi veya suya asiri doyma, tuy bakimlarini yaparken cok ufak hav tuyu veya kepek kacmasi, yemlenme esnasinda tohum tozlarinin burun delliklerini tikamasi, ortamda asiri parfum gibi gazlarin bulunmasi,cok SIK temizlenmeyen kafeslerdeki tuy,evdeki toz ve benzeri nedenlerle de hapsirabilirler. Bu hapsirma sirasinda burundan su puskurmesi normal karsilanmalidir.
Ancak hapsirmanin sureklilik kazanmasi, baska olumsuz belirtilerinin de gozlemlenmesi, burun deliklerinin tikanmasi, sumuksu olusumlarin belirmesi halinde "hastalik"tan suphelenmek ve gerekli onlemleri almak cok onemlidir.
Kisaca her hapsirmada panige kapılmaniz degil, cok iyi takip ederek gerekmesi halinde onlem almanizi oneririm.
MUHABBET KUSLARINDA GOZ KUSURU
Muhabbet kuslarında seyrek de olsa korluk gorulmektedir,santral veya periferal lezyonlarin neden oldugu bir durumdur.Ensefalitise bagli[beyindeki virusler] korluk diger norolojik bulgularla beraber gorulur.Ozellikle muhabbet kuslarinda serebrovaskuler[beyin damarlarinin tikanmasi ile ]olusan kazalar temel sebep olarak gorulmektedir.Muhabbet kuslarında hipofiz adenomu[kafatasi icinde bulunan ic salgi bezi enfeksyonu] gorulmektedir.Bu muhabbet kuslari 4 yasinda ve genelde erkekdir.Klinik belirti olarak 1-Muhabbet kusunda travma2-Potansiyel toksin(zehir)temasi3-Enfeksiyon hastaliklar arastirilmaktadir.Kor muhabbet kuslarinda karaciger buyumesi ve bakteriyel enfeksiyonda gorulmektedir.Muhabbet kuslarinda korluklerde tedavi kesinlikle bir veteriner hekim tarafindan yapilmalidir.
Muhabbet Kuşlarında Mantar Hastalığı
Muhabbet kuşlarında sıklıkla görülen hastalıktır.Bulaşma çoğunlukla hjyen olmayan açık yemlerin kullanılması,kalitelisu verilmemesi,stres, hatalı beslenme,kafes temizliğinin steril olarak yapılmaması,kursağın geç boşalması,A vitamini yetersizliği,virüs enfeksiyonlarının yaptığı tahribatlar,taravma,uzun süreli ve bir veteriner hekime danışmadan antibiyotik kullanımı,aynı ortamda siğara tüketilmesi,kuş sahibinin elerini yıkamadan ellemesi,sıcak ve nemli hava, genç kuşlarda ve bağışıklık sistemi zayıf olan kuşlarda vs ortaya çıkar.
Muhabbet kuşlarında mantar hastalığı genelde gagada başlar sonra gagadan ayaklara atlar. Müdahele edilmese hava keselerine atlar ve ölümüne neden olabilir.Muhabbet kuşu sahipleri veteriner kliniğimize genelde gecikmeli olarak gelmektedirler,ilk başlangıçta kuşçulara fikir sormakta ilaç almakta ve yetersiz kalmakta bize ulaştıklarında mantarı tedavi edebiliyoruz ama tahribatlarını düzeltmek zor (tırnak düşmesi,gaga deformasyonları,akciğer tahribatları vs)muhabbet kuşunuz mantara yakalandığında mutlaka bir veteriner hekime göstermenizi tavsiye ederim.
Kuşlarda erken teşhis önemli kaybedilen zaman içinde vucut dirençleri azalmakta ve hassas bünyeleri tedavinin gecikmesini ne yazık ki tolere edememektedir.Mantar hastalığına yakalanan muhabbet kuşlarında acı çekme eğilimi vardır.Mantar hastalıgına yakalanan kuşlar çift ise muhakkak ayrılmalıdırlar birbirlerine geçirme olasılıkları vardır.
Muhabbet kuşlarında mantar etkeni Candidiasis, kafes kuşlarında Candida albicans adı verilen bir mantar türünün yol açtığı enfeksiyonların genel adıdır. Bu mantar türü normal çok az sayıda bütün kuşların sindirim sisteminde bulunur ancak enfeksiyona neden olmaz. Eğer bu mikroorganizmanın sayısı artarsa veya sindirim sisteminde bir hasar varsa, sindirim sisteminde, gaga ve solunum sistemi gibi diğer organlarda, deri, tüy, göz ve üreme organlarında da enfeksiyon oluşur.
İzmir bornovadaki veteriner kliniğimize gelen muhabbet kuşu hastalarımızda yaklaşık %20 sinde mantar vakası görmekteyiz bu ciddi bir orandır.Bu tedavilerde başarılıyız ama erken teşhis çok önemli.Teşhiste labratuvar yöntemleri kesinlikle kullanılmalıdır.
Kuşlarda mantar Hastalığı belirtileri yerleştiği organa göre değişiklik gösterir. Tek bir organda olabileceği gibi, birkaç organa aynı anda yerleşebilir. Ağız ve gaga bölgesinde olduğunda ağız kokusu ve ağızda beyaz plaklar oluşur dikkatli bir muayne ile anlaşılabilir.
Enfeksiyon genellikle alt ve üst gaganın birleştiği açıda oluşur. Gagadaki hastalıkta yemi geri çıkarma, iştah kaybı ve halsizlikle birlikte depresyon izlenir. Gaga kalınlaşır, yemin kursağı geçişi gecikmeye başlar.Kuşta dikkat eksikliği ve huzursuzluk hakimdir,zayıflamada başlar.
Kuşun bağışıklık sistemi zayıfsa kolayca yayılır kursak ve kloaktan alınan örnek mantarmı yoksa başka patojenlermlemi uğraştığımızı anlamak yönünden önemli bir ayıraçtır.Tedavide bağışıklık güçlendiricilerin kullanılması gerekmektedir.özellikle uzun süreli antibiyotik kullanımından sonra görülebilir antibiyotikler bakterilere karşı kullanılır bu arada iyi bakterileride öldürüp barsak florasını bozarak ve yayılmaya neden olabilirler.Kuşun kusmuğu mayhoş kokar.ilerlemiş vakalarda felç,denge kaybı,hissizlik,kursak şişliği görülür.Candida spp gaz üretir kursak balon gibi olabilir.Mantar toxin üretir (mycotoxin) karaciğer ve sinir sistemindede tahribatlar yapar.kuşunuz her yediğini kusuyorsa bakteriyel sindirim sistemi enfeksiyonu olabilir.nadir vakalarda kuşların kursağında başka küf mantarıda olabilir mucor spp buda kusma yapabilir.
Enfeksiyon, sindirim sisteminin alt bölgelerine yerleştiyse, sulu dışkı, kusma, kilo kaybı, iştahsızlık ve depresyon görülür. Solunum sistemindeki mantar ise burun akıntısı, ses ve ötüş değişiklikleri, solunum güçlüğü ve kolay yorulma gibi belirtiler izlenir.Burun akıntısı alınarak labratuvar teşhisine gidilebilir.Kaşınma refleksi ayırıcı tanıda dikkat edimesi gereken bir husustur.
Hastalığın teşhisinde mantarın miktarı ve belirtilerin tespiti önemlidir. Tedavi olarak veteriner hekiminizin seçimine ve önerisine göre antifungal ilaçlar kullanılır. Hastalığa zemin hazırlayan stres, kötü bakım ve beslenme gibi koşulların düzeltilmesi de hastalığın iyileştirilmesinde çok önemli rol oynar.Unutulmaması gereken bir şeyde iyileşen vakalarda hjyen ve bakım koşulları tekrar bozulursa kolayca nüks eder.tedavi 4-6 hafta arsındadır kendiliğinden iyileşmesi mümkün değildir.Tedavi süresinde şeker yasaktır,meyve şekerleride dahil maya şekerlerle beslenir.Mantar tedavisi gören muhabbet kuşunuza asla meyve vermeyiniz ve veteriner hekiminizin verdiği diyete uyunuz.
Kuşlardaki mantar etkenleri insanlarda ajan patojen olan etkenlerden genelde farklıdır. Ama tam olarak kesin bulaşmaz demek çok zor.küçük asalaklara (mantar olmayan) direk olarak vazelin boğucu etki yaratmakta ve kısa sürede hastalıklı bölgenin yenilenmesine iyi gelmektedir.Ancak eğer mantar veya bir bakteri etkin bir şekilde deride , gagada veya tırnaklarda kanamalı yaralara yol açıyorsa toz veya aşı şeklinde antibiyotik veya anti-fungal ilaçlar kullanılmalıdır.Kuşlarda mantar hastalığının teşhisinde muayne,kazıntı alınarak ekim yapılması,wood lambasıyla bölgenin karanlık ortamda incelenmesi vs yöntemler kullanılmaktadır. Muhabbet kuşunun gagası, dayanıklı kemiksi özlü madde etrafını çevreleyen keratinden oluşmakta, keratine rağmen de içinde hassas damarlar bulunmaktadır. Bütün papağanlar gibi, muhabbet kuşlarının da kavisli bir gagası var. Onların üst ve alt çeneleri birbirlerinden şekil ve uzunluk bakımından farklıdır. Çene kemiğe yapışık olduğundan hareketsizdir. Kuş, gagasını açtığında , üst çeneyi yukarı doğru hareket ettirdiğinde alt çene görülebilir.Gaga deformasyonlarında muhabbet kuşuna yeni bir gaga küretaj işlemleriyle yapmak mümkündür,bu işlem kazıma ve kesme olmak üzere iki aşamalı olarak yapılmaktadır bu işlem kesinlikle bu konuda deneyimli veteriner hekim tarafından yapılmalıdır izmir bornova veteriner kliniğimizde bu işlem yapılmaktadır yaklaşık 25 dakika sürmektedir..Bu yeni gaga yapımı muhabbet kuşunun daha rahat yemi yemesi ve mantar nedeniyle gagada oluşan mantar katmanlarının kazınarak ve kesilerek alttaki sağlıklı gaga katmanına ulaşmayı hedeflemektedir, Bu işlem sırasında ayaklarda mantar nedeniyle tırnaklarda düşmeler ve eğrilmeler görülebililir,eğri tırnaklar düzeltilerek kesilmelidir.Kuşun gagasında ve ayaklarındaki beyaz oluşumlara yakından baktığınızda hatta büyüteç yardımıyla bakıldığında ufak delikler varsa bu mantar değil uyuz demektir. O deliklerin içinde de uyuz böcekleri vardır. Kullandığınız mantar ilaçları de bu yüzden bir çözüm sağlamaz.Muhabbet kuşlarında uyuz etkeni kazıntıl alındığında ancak mikroskopla incelemeyle görülebilir.muhabbet kuşlarında mantar semptomatik olarak ayaklarda gagada beyazlık görülebilir.İlerlemiş vakalarda tırnaklarda düşme gagada elle yüzeyinin sürtülmesi durumlarında parçalanmalar,göz etrafında tüy dökülmeleri,tüyler kabarık,huzursuzluk,yem yemede azalma,kilo kaybı,tüy dökülmesi,kaşıntı vs görülebilir.Muhabet kuşlarında mantar hastalığı başka vakalarlada karışabilir gagada ve ayaklarda pullanma ve kaşıntı muhabbet kuşunun mantar olduğu anlamına gelmez bu durum tek tip beslenmekten dolayı A ve E vitamini eksikliğide olabilir. Bakterilerin dışında diğer mikroplar da kuşlarımıza zarar verebilir. Mantar hastalıkları meydana gelebilir ve çoğunlukla mukoza çevresi iltihaplanmasına neden olur. Birçok olayda maya, sağlık problemlerine neden olur, Mucor türünden mikropların sorumlu olduğu bir pamukçuk veya candidiasis den sözedilir. Kursak iltihapları, kusmaya ve genel hastalığa yol açabilir. Etkilenmiş kuşlar, acı çeker, iştahını kaybeder. Yiyeceklerini kustuktan sonra sonra tüylerine yapışmış sıvı bulunabilir.Mantar kuşlarda çok ileri vakalarda gaga düşmesine de neden olabilir.
Kursak hastalıklarına sebep olabilen başka bir patojen daha vardır. Keşfedildiği zaman, Megabacteria ismindedir mantar benzeri bir organizmadır. Birçok insan bu yüzden, megabacteria ismini kuşların kursak mayası olarak kullanmaktadır ve bilmektedir.Bu sebepler ayırıcı tanıda Veterinerler her zaman,kursak incelemelerinde Megabacteria'yı bulamaz bu olasılık her zaman düşünülmelidir .Çoğunlukla, mikropların bulunması için iki veya daha çok tetkik gerekir.
MUHABBET KUSLARI VE BANYO
Muhabbet kuslarimizin banyo yapmasi gerek diye dusundugumuzde gozumuzde cok buyultmeyelim.Her konuda oldugu gibi bu da karakterleri ile ilgili bir konu.Muhabbet kuslarinin kuyrugunun ust kisminda yag bolgesi bulunur.Buradan aldiklari yag ile, tuylerini temizleyip/parlatip, duzeltirler.Tek bir tuy bile atlamadan bu islemi yaparlar.Kimi kus bir damla su ile temizlik yaparken kimi su kablarini kullanir,kimi de bizim hazirladigimiz kablarda ya da cesme altinda dus alarak bu islemi gerceklestirir.[ bornoz ve sirt fircasini alip kuvetlerini kopurtmelerini beklemiyoruz tabii kiBanyo suyuna elma sirkesi eklenirse faydalidir.
Onemli olan onlar icin banyo ortamini biz hazirladigimizda onlara asla baski yapmadan gunun ogle saatlerinde [asla saat 4 den sonra degil] oda sicakliginin sabit 20-22 derecede su sicakliginin ise 35 derece olmasini saglayarak ilk banyolarda cesitli ilgi cekici meyve salata ya da sevdigi oyuncaklar kullanarak onlarin hoslanacagi banyo ortamlari hazirlayabilirsiniz.
Tirnaklar
sekil1)Yanlis tunek secimi.Bu yanlis tunek yuzunden kuslarin tirnagi anormallesir.
sekil2)Dogru tunek secimi.Bu tunek sayesinde tirnaklar saglikli gelisip Bir hastalik dogus anormalligi yoksa kesilmeye gerek kalmaz kendi torpulenmis olur.
sekil3)Anormal tirnak[kesilmesi gereken tirnak]
sekil4)Normal tirnak[kesilmesine gerek olmayan tirnak]
sekil5)yanlis tirnak kesimi
sekil6)dogru tirnak kesimi
Yine de hatirlarayim Sayet kesilmesine gercekten ihtiyac var ise bunu mutlaka uzman birine ozel makas ile yaptirilmasi gerekir.
KIS TEHLIKELERI
Soguk kis gunleri basliyor artik.Kuslarimizin yasadigi ortama dikkat ediyormuyuz.Kuslarimizi hastaliga sevk edecek en onemli en buyuk tehlikeler:
1) Gece ve gunduz arasindaki isi degisiklikleri
2) gunduz saatleri ve aksam saatleri arasi isi degisiklikleri
3) Ev icinde dolasirken ya da bulundugu odada kapi yakininda /kapiya karsi pozisyonlarda ani isi degisikligi
4)Isi ile birlikte odadaki nem orani
5) Ev icinde icilen sigara
6) Oda sprey koku parfumler
7) Mutfak ortaminda yemek buharlari
8) Seyrek de olsa hala soba kullanilan evlerde soba uzerinde kaynayan caydanlik
9) Seyrek de olsa hala soba kullanilan evlerde soba borularinin sicakligi [konarak yanma tehlikesi de icerir]
10) Kisin kapali ve sicak ortam olmasi nedeni ile bakteriler daha cabuk ureme yapar.Bu yuzden kafes temizligi,meyve,sebze ve yumurta gidalarinin kafeste uzun sure tutulmasi
Muhabbet Kusu diskilari Konusu
Diskilar her zaman en iyi ipucudur kuslarimizin sagligi hakkinda.kahve fali bakar gibi kafes tabanina baktiginizda kusu anlatabilirsiniz
Diskilarin degisikligini gözlemleyerek erken tedavi uygulayabilirsiniz.Kafes tabanina beyaz bir kagit seriniz.Gunde 2 kere degistirin.Bu diskilara bakarak kusunuzun neler yiyip yemedigi konusunda da bilgi sahibi olabilirsiniz.Gunun degisik saatlerindeki diskilarla gun boyu hastalik takibi yapabilirsiniz.Diskisini yiyorsa kusunuz mineral eksikligi duydugunu anlayabilirsiniz.Kafeste mineral ve iyot bloklari bulundurulmalidir.
Urat:
Kristalize ureden olusan idrardir.Seffaf ve su gibidir. Bazan idrarla birleserek bulanik sivi olusturabilir meraketmenize gerek yoktur.Urat madde bobreklerin bir yan urunudur kuru ise genellikle bembeyazdir.Tebesir gibidir yapisi ve yedikleri ile alakali olarak kivami degisebilir yumusayip katilasabilir.
Urat (Tebesir gibi beyaz parca)
Yesil veya sari ise: Karaciger rahatsizligi veya anoreksi(İstahsizlik)
Kahverengi ise: Kursun zehirlenmesi
Kirmizi ise: İc kanama (Sindirim sisteminin alt tarafinda) veya bobrek rahatsizligi
Urat fazlaligi: Susuzluk, olasi bobrek problemleri.
Idrar:
Berrak saydam temiz su seklindedir.Bazan idrar ve urat karisip bulanik beyaz bir idrar olusur. Miktar ve renk degisimleri muhimdir. Bu parca beyaz ve gercekten sulu veya kati olmayan yapiskanlik icermeyen bir maddedir. İdrar coklugu kusun yediklerine bagli olarak degisir.Bol meyve ve sebze tuketiminde cok, kuru tohum tuketiminde az olur.
Yesil veya sari ise: Karaciger rahatsizligi
Kirmizi ise: İc kanama (Sindirim sisteminin alt tarafinda), kursun zehirlenmesi veya bobrek rahatsizligi
İdrarda fazla ise: Asiri su icme, sulu yiyecekler veya bakteriyel hastalik
Sulu diski ise: İdrar fazlaligi bazan ishal sanilir. Diskinin bolumu aynı olmali fakat diski etrafinda dikkat cekecek sekilde daha fazla sivi madde madde vardir. İdrar rengindeki degisiklik de bir ikazdir. Asiri sulu sebzeler, dusuk kalitedeki veya kirli su ve hatta yeni bir kafese yerlestirilmekten dolayı stres, sulu diskiya nedenlerden sayilir.
Kati Diski:
Kivrimli ya da kivrimsiz,duz,kirikyukari icine kivrilmis sekilde ya da parcalardan olusur.Yenen yiyecek cesitlerine gore degisir.Kırmızı tohumlar ve cilekler kirmizi renkli bir diski, tohum ve yesil sebzeler, yesil bir diski,yabanmersinleri ve bogurtlenler siyah diski cikartir.Bunlar idrari etkilemez
Renk degisiklikleri: Diskinin kati bolumu, parlak yesilden siyaha kadar renk degistirebilir ve kaygan bicime benzer kivam degisikligi bir sorun oldugu belirtisidir.Sari veya yesil lekeli urat da sorun oldugu anlamindadir. Diskinin bu bolumu her zaman, kurudugunda beyaz olacaktir.
Fece
Kati bolume denir.
Siyah veya katran renginde ise: İc kanama (sindirimle ilgili)
Bezelye yesili ise: Karaciger rahatsizligi
Beyaz veya kil rengi ise: Pankreas veya sindirimle ilgili hastaliklar
Topak gibi veya hazmedilmemis yiyecek var ise: tamamlanmamis sindirim, Giardia (bir paraziter enfeksiyon), anormal hareketli bagirsak.
Anormal Diski belirtileri:
Fazlalasan boyut
Yagli yada hacimli
Yesilin herhangi bir tonunda renk.
Cogunlugu islak olan
Kokulu.
Daginik Diski:
Stres, hastalik veya degisik yiyeceklerden kaynaklanabilir.Hazmedilmemis tohumlar olan diski (mesela PDD) rahatsizliklarin habercisi olabilir.Diski rengindeki degisiklikler de ayni sonucu gosterebilir.Rengi solgun yada kopurmus diski mutlaka takip edilmesi gerekir.
Normal Diski:
Beyaz bir tepesi olan küçük dışkı
Çoğunlukla tüy dökümü ile birlikte
Çevresinde ıslaklık işareti olmayan.
Kokusuz.
Diskidaki kati bolum daginik ve gevsek ise ishal baslangici olabilir ama kisa sureli ise stresden olabilir.Kuslar metabolizmalari geregi cabuk yiyip bol diski yaparlar.Normal kusun 3 saatlik zaman icinde 40 diskisi olmali.Stres, yem degisikligi,beslenme saati degisikligi,kafes degisikligi ortam sicaklik degisikligi diskinin degismesine kivamin degismesine ishal gibi durumlara neden olabilir.4 saati gecen ishal durumlarinda hekime danismalisiniz.Kabizlik kuslar icin oldukca nadir bir durumdur ve mutlaka hemen hekime basvurmaniz gerekir.
İshal:
Diskinin boru ibi olan kisminda kivam tutulamamamasidir.Puding kivami zararsizda olsa dikkat edilmelidir.Dikkat etmeniz gerekenler diskiya kan bulasmis olup olmadigidir.Yiyeceklerden kaynaklanmayan renk degisimlerinde hemen hekimle irtibat kurunuz olumlere kadar giden neticeler elde edilmemesi icin.Sayet kusunuzun tuylerinin kabarmasini ve zayiflamasini beklerseniz tedavisi belki de mumkun olmayan doneme girmis olabilirsiniz.
Gidalar ile olmayan renk degisikliklerinde tenya,bagirsak solucani yuvarlak kurtlar arastirilmasi gerekir.
Steatorrhoea:
Diskidaki kati bolumun asiri buyuk olmasidir.Yagli ya da kokulu olabilir.
Beyaz diski genelde iki sebeptendir.Kusun streslenmesi[cogunlukla elle yakalama cabasi neden olur bu duruma]beslenme bozuklugu vitamin mineral eksikligi bobrek karaciger pankreas bozuklugu.
Ishal halinde cok su kaybeden kuslarinizi damlalik vasitasi ile su icirebilirsiniz.
Diskida kan belirtisi:
Diskida taze kan veya koyu kahverengimsi-siyah veya kirmizimsi-siyah maddeler goruyorsaniz sindirilen kan var demektir. Bu bagirsak iltihabi veya septisemi (kan zehirlenmesi) veya zehirlenme bulgusu olabilir.
**** İSHALE DİKKAT ! ****
İshal, muhabbet kuşları için ölüme kadar ciddi sonuçlara yol açabilen bir hastalık. Ishalde -insanlarda oldugu gibi- hayvanlarda da da en onemli durum su kaybidir. Ishalin iki nedeni vardir; mikrobik ya da gidaya bagli. Mikrobik olup olmadigi diski arastirmasi ile yapilir. Gidaya bagli ise nisasta icerdigi icin cok fazla patates bulundurmayin, yulaf verin asla yumurta vermeyin. Sivi kaybi icin ispanak yapragi ve marulun kart yapraklari verin. Agir ishal durumunda pirinc tanesi kadar kafur suluklarina konup 24 saat icmesi saglanir hala gecmedi ise koksidin isimli ilaci 1cc enjektore cekilerek agzina yavas yavas bir kac kerede damlatilabilinir. Kafes ve yemlikleri hergun yikayip kurulayin, yemlerini havalandirin, yemlerini elekten gecirin.
GERÇEKTEN İSHAL Mİ?
Onemli bir konu da ishal olarak algiladiginiz durum. 8 saat boyunca surekli her diskisi ayni derecede sivi ise durum ishaldir. Gun icinde bir kac kez oluyorsa ishal degil yiyeceklere ya da ortamdaki degisikliklere tepkidir. Bu konuyu iyi bilmek boşuna panik yapmamaya ve kuşunuza gereksiz müdahalede bulunmamanıza yardımcı olacaktır.
YENI BIR MUBIŞ ALIRKEN DIKKAT EDILECEK HUSUSLAR.
Evinize bu tatlı mubişlerden almak istiyorsunuz, öncelikle kararınızdan ötürü tebrik ederiz. Ancak daha öncesinde dikkat etmeniz gerekenler olduğunu unutmamalısınız.
İlk Önce Mubişimizin Rahat edebilceği Geniş ve kullanışlı Bir kafes alalım,içine suluk yemlik ve Bir kaç aksesuar ne dersiniz? Ayna ve ...yapay kuş tarzı şeyler hariç mubiş oyuncakları alabilir yada kendiniz yapabilirsiniz, bir oyun köşesi yahut oyuncaklar olmazsa olmaz unsulardandır..Bu arada tünekleri doğal dal parçalarından yapmayı atlamamak gerek.. Bir de Vitaminli besleyici yemlerini unutmamak lazım tabii. Düzenli Olarak Banyosunu yapabilmesi için bir kap yada banyoluğuda bir kenarda hazır bulundurmalısınız. Eğer Bulabilirseniz evcil bir mubişimizin bebeğini evlatlık edinirseniz daha bir memnun olursunuz, bulamaz iseniz mubiş alırken şunlara dikkat etmelisiniz;
#Öncelikle mubişlerin bulunduğu kafes çok kalabalık olmamalı, kafeste hasta kuş bulunmamalı, kafesin genel temizliği iyi olmalı ve ortam sıcaklığı iyi olmalı, kuşların bulunduğu kafes cereyanlı bir ortamda olmamalı,
#tüyleri bozuk ve sürekli kabarık olmamalı#dışkısına dikkat etmelisiniz bir de, tabi o anda onu gözlemleyemeye bilirisiniz bunuda kuşu elinize aldığınızda poposuna bakarak anlamalısınız pisliği tüylerine yapışmamalı yada poposu ıslak olmamalı#burun deliklerine dikkat etmelisiniz ıslak yahut tıkalı olmamalı#İştahlı Bir kuş olursa fena olmaz hani #Neşesi Keyfi Yerinde olsun sağa sola giden arkadaşlarına bulaşan bir kuş mesela #ceresinde,göz etrafında v.s beyazlık olmamalı (mantar) #nefes alırken hızlı ve sesli birsekilde almamalı,agznı sık sık açmamalı#tüyleri parlak olmalı ve vücudunda bir kellik olamamalı #Yavru bir mubiş istiyorsanız ki konuşturma ve evcilleştirme de tavsiye edilendir, gözleri tam siyah olmalı etrafında ince bir halka olmamalı,kafasının üstündeki çizgiler burnun üstüne kadar gelmeli ve gagasında siyahlık olmalıldır.. gibi bir cok seye dikkat etmelisiniz..anlayacağınız işiniz zor ama imkansız değil
Çok Geniş Kapsamlı Konuşma Eğitimi
Başta Söylemek İstiyorum Eğer Gerçekten Eğitmek İstiyorsanız Üşenmeden 1 Satırı Bile Atlamadan Okumalınız..
Muhabbet Konuşma Eğitimi
Muhabbet kuşları, çok sayıda sözcük ve sözcük grupları öğrenebilir. Erkek ve dişi muhabbet kuşlarının ses tonları arasında fark olduğunu da bilmeliyiz. Erkekler çok farklı sesler çıkarabilmektedir, dişiler ise yüksek tonda cıvıltı şeklinde sese sahiptirler. Bu nedenle erkek muhabbet kuşları çok iyi konuşabilmektedirler. Bazı papağan türlerinin dişileri konuşmazlar ama çoğu türlerde, erkekler ve dişiler eşit olarak güzel konuşabilmektedirler. Bir kuş konuşmayı öğrenmeye başladığında çoğunlukla, mırıldanarak dilin tonlamalarını taklit eder. Kuşunuzun konuşmaya çalıştığını düşünüyorsanız bu girişimlerini övmelisiniz. Erkek muhabbet kuşu, çok sayıda yüksek ve/veya daha alçak sesler çıkardığında konuşmayı deniyor olabilir ve bu şekilde konuşmayı öğrenecektir. İlk başlarda neler olduğunu anlamak zordur, muhabbet kuşları çoğunlukla sakin oldukları ve dinlendikleri sürelerde lisan öğrenmektedirler.
Muhabbet kuşları, garip sesler çıkararak bıcırdadıklarında, kendi kendine söyleniyor hissi verdiklerinde öğrendikleri sesler ve sözcüklerle çalışma yaptıkları anlamı taşır.
Çoğunlukla üzerinde fikir birliğine varılan konu; konuşma isteklerinin, bizim, onlara öğretmeye çalıştığımız sözcükleri tekrarlamak değil, bizim ne dediğimizi anlama çalışmaları ve karşı tepki göstermeleri olduğudur.
Onun şu anda konuşuyor olması da mümkündür ama siz anlayamıyor olabilirsiniz. Birçok muhabbet kuşunun, insan kulakları için algılaması zor olan çok tiz ve hızlı bir sesi vardır. Yakından dikkatlice dinleyin (veya dinlemesi için tanıdığınız bir çocuktan yardım isteyin). Muhabbet kuşları sosyal kuşlardır ve papağanların, insan konuşmasını taklit etme isteklerinin nedeni, doğal ortamlarında diğer sürü üyelerinden grup dilini öğrenmelerindendir. Evlerimizde yaşayan bir papağan türü için ise sürünün anlamı, insanlar ve diğer evcil hayvanlardır yani bizlerin ve/veya diğer evcillerin çıkardığı sesler onlar için öğrenmek zorunda oldukları dil niteliği taşımaktadır. Yuvadan yeni yeme düşmüş, yem kırmayı öğrenmiş yavruların daha kolay öğrenmelerinin nedeni de artık ortamlarını paylaşan ve konuşanların yalnızca insanlar olmasındandır. Çok küçük olmaları ve başka kuş seslerini duymuyor olmaları , bizleri sürü üyesi olarak görmelerini sağlar. Artık bunu bildiğimize göre de şu sorunun da yanıtını öğrenmiş oluyoruz “Kuşum hiç ötmüyor, sesi çıkmadan oturuyor” Neden ötsün ki? Kiminle iletişim kuracak?. Ay olarak daha büyük kuşlar, önceden bulundukları ortamlarda başka kuşlardan doğal sesleri ve dolayısıyla iletişimi öğrendiklerinden, konuşma olarak nitelendirdiğimiz iletişim biçimine uyum sağlamaları uzun zaman almakta hatta çok daha büyük kuşlarda imkansız hale gelmektedir. Aynı uyum zorlukları, çok uzun süre yalnızca insanlarla yaşayan kuşların başka kuşlarla karşılaşmalarında, eşleştirilme girişimlerinde de ortaya çıkmaktadır.
Sonuç olarak; çok küçükken diğer kuşlardan ayrılarak eğitilmeye başlanan kuşlar, pek çok şeyi bizden öğrenirler ve bunlardan biri de konuşmadır.
KONUŞTURMA TAKTİKLERİ
Kuşunuza konuşmayı öğretmenin en etkili yolu tabii ki onunla konuşmaktır. Onunla, sözcükleri yeni öğrenmeye başlayan bir çocukmuş gibi sabırla ancak bıktırmadan konuşun. Belirli olgu, davranış ve nesneleri adlandırın. Sürekli olarak; yanına geldiğinizde "Merhaba" , uzaklaşırken "Hoşça kal", yem/yeşillik/meyve vb. uzattığınızda "Teşekkür ederim" şeklinde. Evdeki diğer insanların ve herhangi bir diğer evcil hayvanın isimlerini de kullanabilirsiniz.
Ayrıca kuşunuzun davranışları ile söylemeye çalıştıklarına da karşılık vermelisiniz. Muhabbet kuşunuz, kafesten çıkmak istediğinde, acıkmışsa bu davranışı hakkında da konuşabilirsiniz. Örneğin dışarı çıkmak istediğinde “gel” , “çıkar beni” gibi kelimeleri tekrarlayabilirsiniz. Davranışlarını anladığınızı belli etmelisiniz. Gerçekten de henüz konuşmayan veya konuşmayacak olan bir kuş da bu sözlerinizle ne yapmak istediğinizi anlayacak ve ona göre tepki gösterecektir. Tabii ki kuşunuzun tepkilerini ve beden dilini çok iyi anlamanız şarttır. Konuşmayı öğretmek için davranışlarını gözlemlemek ilişkinizin gelişmesinde yapılması gereken ilk davranıştır.
KONUŞMA EĞİTİM SEANSLARI
1. Muhabbet kuşunuzu aldığınızda 2-3 gün süre ile ortama alışması için izin verin. Bir kez alıştığında, konuşma eğitimine başlayabilirsiniz. En iyi zamanlar, sabah kahvaltı öncesi ve akşamüstleri, akşam yemeği sıralarıdır.
2. Kafese yaklaşarak başlayın ve yakınında olmanızdan korkup heyecanlanmayacağı kadar bir süre yanında durun.
3. Bu aşama tamamladığında, söylemesini istediğiniz kelimeyi öğrenmesi için tekrarlamaya başlayın. En iyisi; asla bezginlik, kızgınlık ifadeleri taşımayan aynı alçak ve tatlı bir tonda (bağırmadan) tekrarlamaktır. Kısa bir sözcük grubu seçin ve birçok kez tekrarlayın. Bu süreci belli bir düzenle, kendi başına söylemeye başlayıncaya kadar, birkaç gün tekrarlayın. Bir veya iki sözcükle başlayıp onun öğrenebileceği daha uzun cümlelere geçin. Muhabbet kuşları çocuk şarkılarını ve şarkı söyleyen insanları severler. Herhangi bir kaynaktan **** formatında uygun müzikler edinebilir ve ona dinletebilirsiniz. Ancak, aynı sözcükleri kaydederek tekrar tekrar dinletme şeklindeki eğitim uygun değildir. Muhabbet kuşları kolayca sıkılabilir ve tekrarlayan sesler strese neden olabilir, bu nedenle çok dikkatli olunmalıdır. Muhabbet kuşlarının, onları eğiten insana yakın olmaya ihtiyaç duydukları ve çoğunlukla ses titreşimi, dudak ve dil hareketlerinden konuşma öğrendikleri deneyimlerle belirlenmiştir. Kullandığınız kelimeleri bazen uzatarak söylediğiniz takdirde her iki şekli ile de (canım, canııııııııım gibi) tekrarlayabilir, bu konuda da dikkatli olunmalıdır.
4. Bunu günde 15-20 dakika tekrarlayın ve önceden bilmelisiniz ki öğrendikten sonra sus deseniz de susmayacaktır. Çünkü artık onun için iletişim konuşmaktır.
Muhabbet kuşu, genelde üç aylık oluncaya kadar konuşmaya çalışmayacaktır, dinleyecektir. Tabii bu ilginizin, birlikteliğiniz, alışkanlığının, tek olmasının, dışarıda özgürce dolaştığı sürenin uzunluğuna bağlı olarak da değişecektir. Örneğin benim kuşlarımın net kelimelerle konuşmaya başlamaları 2.5 ay civarında olmaktadır. İki veya üç ay esnasında kısa cümleler, mesela “Aşkım”, “Cici kuş”, “Benim tatlı kuşum" gibi aşamalı olarak uzatılan kelimelerle başlanmalıdır. Birçok mükemmel konuşan kuş bile, öğretilenlerin hızı, şekli ve yoğunluğuna bağlı olarak konuşurken saçmalayabilir, şaşırabilir ve biz bu kelime ve cümleleri "Cicikuş benim tatlı aşkım kuşum tatlı cicikuş" şeklindeki kulağa hoş gelmeyen, dağınık kelimeler olarak duyarız. Uygun şekilde konuşma eğitimi verilen kuşlar ise öğrendikleri kelimelerin yerlerini uygun bir şekilde değiştirerek cümleler oluşturabilirler. Mesela “benim Yumoş’um çok güzel” ve “Kıymetli tatlı bir kuşum” şeklinde cümleler öğrenen kuşum şimdi “Benim Yumoş’um çok kıymetli çok tatlı bir kuş” da demektedir.
Eğitime devam etmeden önce önemli bir konu daha var. Evinizde başka muhabbet kuşlarınız varsa, eğitmeye çalıştığınız kuşun kafesinin (dışarıda dolaşıyorsa erişim alanının), diğer kuşların görüş ve ses açısından kesinlikle uzağında bulunduğundan emin olmalısınız. Bu, insan lisanını konuşmayı öğrenmeye çalışan ve aynı anda birbirlerini duyabilen kuşlar için çok önemlidir. İçgüdüleri nedeniyle uzaklaşma ve odaklanamama sorunu yaşanacaktır.
Site forumumuzda “Mubiş eğitiminde bayan faktörü” başlıklı mesajımda da belirttiğim gibi eğiticinin bayan olması daha kısa sürede, daha içtenlikle ve daha fazla kelime ve cümle öğrenmesini sağlayacaktır. Aynı ortamdaki erkek eğitmenlere nazaran bayanların öğretmeye çalıştıklarına daha yatkındırlar. Yumoş, şu anda pek çok kelime ve cümle kurmakta ve insanannesi ile gerçekten de karşılıklı uzun uzun sohbet etmektedir.
Evet ! Kuşunuzu dinleyin ve onu mutlaka onaylayın:
Kuşunuz konuştuğunda dinleyin ve ona güzel şeyler söyleyerek cesaretlendirin. Bir muhabbet kuşunun, çoğunlukla, çok hafif, alçak bir sesi vardır ama konuştuğu zaman değer biçilemez. Konuştuğunda çok dikkatli dinleyin, kendisini anladığınızı bilmesine izin verin. Onu anlamasanız bile, güzel konuştuğunu söyleyin ona ve ailenizin diğer üyeleriyle ne demeye çalıştığını tartışın. Onlar, haklarında konuşulmasını ve ilgi odağı olmayı severler, hele söylediklerinin sizlerce anlaşıldığını bilmesi onlar için büyük mutluluktur. Başka bir eğitim tekniği, iki insanın kafese yakın bir konumda birbirleriyle kesin ve net kelimeleri vurgulayıp konuşmalarıdır. Muhabbet kuşunuzun, neleri kaptığını söylenenleri anlamak için ne kadar kararlı ve meraklı olduğunu gördüğünüzde şaşıracaksınız. Söylediklerini anlamadığınızda doğru şekilde karşılık vermeniz için o da tekrarlayabilir, sizin söylediklerinizi değiştirerek gerçekten anladığınız ve dinlediğiniz konusunda sizi tartacaktır. Tabii bazen söylediklerini anlayamamak da olası bir durum. Sevdiği oyuncaklarla kuşunuzla birlikte oynayın, bu, dostluğunuzu daha da pekiştirecektir.
Konuşma konusunda istekli olduklarının belirtilerinden bazıları şunlardır:
Konuşmaya başladığınızda size yaklaşarak hareket etmeden dinlerler, (beden dilinden korku ve tedirginlik nedeniyle olmadığını belirleyecek kadar tanımalısınız) dikkat kesilirler, ilgilerini başka nesnelere odaklamazlar.
Elinize alışkın iseler parmağınızda hareketsiz durarak gözlerini ağzınıza dikerler, dudak ve dil hareketlerinizi takip ederler.
Bazen gözlerini kapatarak da konuşmanızı dinleyebilirler.
Henüz söylemeye başlamamış olsa da bildiği bir kelimeyi veya cümleyi tekrarlıyorsanız ya da susmuş iseniz dudağınıza hafif gaga veya ayak dokunuşu ile konuşmanızı veya başka kelimeye geçmenizi isteyebilirler.
İpuçları:
Erkek muhabbet kuşları, dişilerden daha konuşkandır, bundan dolayı, bir erkek kuşa konuşmayı öğretme yönünden daha çok şansa sahip olacaksınız.
Çok zaman ve aşırı sabır ister. Kimi zaman başaramayacağını düşünülebilirsiniz ama eğitimi sürdürün, sonunda konuşabilir.
Büyük bir yüzde ile tekrarladıkları kelimelerdeki ses tonları , öğrendikleri kişinin ya da kaynağın ses tonuna yakın hatta aynı olacaktır. Bu nedenle ilk günlerde ne söylediğini anlayabilmenin bir diğer yolu da öğrenme kaynaklarını da dikkate almaktır. Kapı zili, çan sesi, kedi veya başka hayvan sesleri hatta elektrikli süpürge vb. seslerini de taklit edebilirler.
Muhabbet kuşları, D, T ve B gibi sert sesleri taklit etmekte daha başarılıdır. C, Ç,Ş de yatkın oldukları harflerdendir.
Öncelikle tek kelimeyi öğretmeye çalışın, sonra cümlelere geçebilirsiniz.
Her canlının farklı özelliklere ve yetenekler sahip olduğunu asla aklınızdan çıkarmayın. Bir kuş için 2-3 kelime söylemek onun için çok büyük bir başarı sayılabilir, zorlamayın veya aşırı beklenti içine girmeyin.
Çok küçükken konuşturulma eğitimine alınan kuşlar; yukarıda açıklamaya çalıştığım nedenlerden ötürü doğal ötme seslerini çok nadiren çıkaracaklar, iletişimi insan sesleri ile konuşma olarak kabulleneceklerinden çoğu zamanlarını konuşarak geçireceklerdir.
Konuşma çabalarını, yalnızca sakin zamanlarında ya da siz onunla konuşurken değil, kestirdiklerinde hatta başlarını kanatlarının arasına sokarak derin uykularında bıcırdamalarından, garip gelebilecek seslerden de anlayabilirsiniz.
Gaga hareketleri ile konuşmalarını beklemeyin, seslerini alt gagaları altında yer alan yarıktan çıkarırlar, karından konuştukları izlenimi edinilir.
Uyarı: Asla herhangi bir neden için muhabbet kuşunuzu avuçlamayın. Sizden nefret edecektir.
![](/images/kalpbeyaz.png)
![Facebook'ta paylaş](images/share_facebook-min.png)
![Twitter'da paylaş](images/share_tweeter-min.png)
![Linkin'de paylaş](images/share_linked-min.png)
![Pinterest'de paylaş](images/share_pinterest-min.png)
![Epostayla Paylaş](images/share_mail-min.png)
Yazan Uzman
|
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak
hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir
yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.